alkaloidy pokrzyku

Alkaloidy pokrzyku to grupa związków naturalnych występujących w roślinach z rodzaju Atropa, szczególnie w pokrzyku wilczej jagodzie (Atropa belladonna). Główne alkaloidy to atropina, hioscyjamina i skopolamina, które należą do grupy alkaloidów tropanowych.

Te związki działają jako antagoniści receptorów muskarynowych układu cholinergicznego, blokując działanie acetylocholiny na receptorach muskarynowych. Powoduje to szereg efektów farmakologicznych, w tym hamowanie wydzielania gruczołów, rozszerzenie źrenic (mydriasis), przyspieszenie akcji serca, zmniejszenie napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg moczowych oraz działanie ośrodkowe.

W medycynie klinicznej alkaloidy pokrzyku i ich pochodne syntetyczne mają zastosowanie w oftalmologii (rozszerzanie źrenic), anestezjologii (premedykacja), gastroenterologii (zmniejszenie hipermotoryki jelit), kardiologii (bradykardia), pulmonologii (rozkurcz oskrzeli) oraz jako środki przeciwwymiotne. Atropina jest również stosowana jako antidotum w zatruciach inhibitorami cholinesterazy, np. pestycydami fosforoorganicznymi.

Należy pamiętać, że alkaloidy pokrzyku są bardzo toksyczne, a różnica między dawką terapeutyczną a toksyczną jest niewielka. Przedawkowanie prowadzi do tzw. zespołu atropinowego, charakteryzującego się suchością błon śluzowych, hipertermią, pobudzeniem, tachykardią, halucynacjami i zaburzeniami świadomości. W ciężkich przypadkach może dojść do niewydolności oddechowej i śmierci.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Buscolysin 20 mg/ml

Buscolysin, zawierający N-butylobromek hioscyny, jest półsyntetycznym czwartorzędowym alkaloidem pokrzyku o działaniu przeciwcholinergicznym, antagonizującym receptory muskarynowe i nikotynowe. Jego główny efekt terapeutyczny to działanie spazmolityczne, polegające na zmniejszeniu napięcia mięśni gładkich przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowych, co jest wykorzystywane w leczeniu kolki żółciowej i nerkowej oraz stanów zwiększonej perystaltyki jelitowej. W porównaniu z atropiną, Buscolysin działa głównie obwodowo, nie przenika przez barierę krew-mózg, co eliminuje ryzyko działań niepożądanych ze strony OUN, takich jak splątanie czy halucynacje. Efekt terapeutyczny pojawia się szybciej, ale utrzymuje się krócej, co wpływa na schemat dawkowania.
alkaloidy pokrzyku, atropina, bariera krew-mózg, butylobromek hioscyny, czwartorzędowe związki amoniowe, dieta niskosodowa, drogi żółciowe, działanie niepożądane, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, efekt spazmolityczny, halucynacja, kolka nerkowa, kolka żółciowa, lek przeciwcholinergiczny, mięśnie gładkie, motoryka przewodu pokarmowego, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelitowa, podanie parenteralne, receptor muskarynowy, receptor nikotynowy, roztwór do wstrzykiwań, skopolamina, splątanie, wydzielanie żołądkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AuroGastro 10 mg

Produkt leczniczy AuroGastro zawiera hioscyny butylobromek w dawce 10 mg na tabletkę, będący alkaloidem pokrzyku, półsyntetyczną czwartorzędową solą amoniową (kod ATC: A03BB01). Substancja ta wykazuje silne działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych oraz układu moczowo-płciowego, redukując ich napięcie i łagodząc dolegliwości spastyczne. Mechanizm działania opiera się na obwodowym efekcie antycholinergicznym, polegającym na blokowaniu zwojów nerwowych w jamie brzusznej oraz receptorów muskarynowych, co zapobiega wiązaniu acetylocholiny i skutkuje zmniejszeniem skurczów mięśni gładkich.
acetylocholina, alkaloidy pokrzyku, bariera krew-mózg, blokowanie zwojów nerwowych, czwartorzędowa sól amoniowa, czwartorzędowe sole amoniowe, dolegliwości spastyczne, drogi żółciowe, działanie spazmolityczne, hioscyny butylobromek, mięśnie gładkie, ośrodkowy układ nerwowy, receptory muskarynowe, układ moczowo-płciowy, układ pokarmowy, właściwości antycholinergiczne, zaburzenia poznawcze
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Buscopan forte 20 mg

Buscopan Forte zawiera 20 mg hioscyny butylobromku, będącej czwartorzędową solą amoniową o działaniu spazmolitycznym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych oraz układu moczowo-płciowego. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu zwojów autonomicznych jamy brzusznej oraz receptorów muskarynowych, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśni gładkich i ustąpienia skurczów oraz bólu spastycznego. Lek charakteryzuje się selektywnym działaniem obwodowym, bez przenikania przez barierę krew-mózg, co eliminuje ryzyko ośrodkowych działań niepożądanych typowych dla nieselektywnych leków przeciwcholinergicznych.
alkaloidy pokrzyku, bariera krew-mózg, ból spastyczny, Buscopan Forte, czwartorzędowe sole amoniowe, drogi żółciowe, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rozkurczające, działanie spazmolityczne, efekt rozkurczowy, hioscyna butylobromek, Hyoscini butylbromidum, mięsień gładki, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo cholinergiczne, przewód pokarmowy, receptor muskarynowy, układ moczowo-płciowy, zaburzenie akomodacji, zwój autonomiczny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Scopolan 10 mg

Preparat Scopolan w dawce 10 mg hioscyny butylobromku jest półsyntetycznym alkaloidem pokrzyku o działaniu spazmolitycznym na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dróg żółciowych oraz układu moczowo-płciowego. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu zwojów nerwowych autonomicznego układu nerwowego oraz antagonizmie receptorów muskarynowych, co prowadzi do zahamowania przewodnictwa cholinergicznego i rozkurczu mięśniówki gładkiej. Lek wykazuje obwodowe działanie antycholinergiczne, co ogranicza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ośrodkowych.
alkaloidy pokrzyku, antagonista receptorów muskarynowych, autonomiczny układ nerwowy, czwartorzędowe związki amoniowe, drogi żółciowe, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwmuskarynowe, działanie spazmolityczne, hioscyna butylobromek, lek spazmolityczny, mięsień gładki, pęcherzyk żółciowy, przewód pokarmowy, receptor cholinergiczny, receptor muskarynowy, układ moczowo-płciowy, układ przywspółczulny, zwoje nerwowe

alkaloidy pokrzyku

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Buscolysin 20 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – AuroGastro 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne – Buscopan forte 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne – Scopolan 10 mg