lek anty-angiogenny
Lek anty-angiogenny to substancja, która hamuje proces angiogenezy, czyli powstawania nowych naczyń krwionośnych. Mechanizm działania tych leków polega na blokowaniu różnych szlaków sygnałowych uczestniczących w tworzeniu naczyń, przede wszystkim poprzez hamowanie czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF) lub jego receptorów.
Leki anty-angiogenne są stosowane głównie w onkologii, ponieważ guzy nowotworowe do swojego wzrostu i rozprzestrzeniania potrzebują własnej sieci naczyń krwionośnych. Blokując angiogenezę, leki te ograniczają dopływ krwi do guza, hamując jego wzrost i potencjał przerzutowy. Do najczęściej stosowanych należą: bewacyzumab, sorafenib, sunitynib, pazopanib i aflibercept.
Oprócz zastosowań onkologicznych, leki anty-angiogenne znalazły zastosowanie w okulistyce w leczeniu wysiękowej postaci zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD), retinopatii cukrzycowej oraz obrzęku plamki. W tych przypadkach stosuje się głównie ranibizumab, aflibercept i bewacyzumab w iniekcjach doszklistkowych.
Wśród działań niepożądanych leków anty-angiogennych wymienia się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krzepnięcia, opóźnione gojenie ran, perforacje przewodu pokarmowego oraz białkomocz. Ze względu na ich mechanizm działania, leki te mogą również wpływać na fizjologiczną angiogenezę, co wymaga szczególnej ostrożności podczas ich stosowania u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Naczyniak krwotoczny dziedziczny – Patofizjologia i mechanizm
Naczyniak krwotoczny dziedziczny (HHT, zespół Oslera-Webera-Rendu) to autosomalnie dominujące zaburzenie charakteryzujące się nieprawidłową angiogenezą, prowadzącą do teleangiektazji i malformacji tętniczo-żylnych (AVMs) w narządach takich jak płuca, mózg, wątroba i przewód pokarmowy. Patogeneza HHT wiąże się z mutacjami w genach ENG (HHT1), ACVRL1 (HHT2) oraz SMAD4, które kodują białka uczestniczące w szlaku sygnałowym TGF-β/BMP9/10. Mutacje te powodują zaburzenia w sygnalizacji ALK1/Smad1/5/8, prowadząc do nieprawidłowej proliferacji i migracji komórek śródbłonka oraz zwiększonej ekspresji VEGF, co skutkuje patologiczna angiogenezą i osłabieniem ścian naczyń. Model haploinsuficjencji oraz hipoteza „podwójnego uderzenia” tłumaczą ogniskowy charakter zmian naczyniowych, gdzie mutacja germinalna wymaga dodatkowych lokalnych czynników środowiskowych lub genetycznych do rozwoju objawów. Fenotypowo HHT1 cechuje się wcześniejszymi krwawieniami z nosa i AVMs płucnymi, natomiast HHT2 częściej manifestuje się AVMs wątroby i rzadziej mózgu (19,7% w ENG vs. 12,5% w ACVRL1). Mutacje SMAD4 wiążą się z polipowatością młodzieńczą przewodu pokarmowego.
bewacyzumab, białko morfogenetyczne kości, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, endoglina, fibrynoliza, haploinsuficjencja, hipoteza podwójnego uderzenia, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka mięśni gładkich naczyń, komórka śródbłonka, lek anty-angiogenny, malformacja tętniczo-żylna, mikroRNA, mutacja genu, naczyniak krwotoczny dziedziczny, naczynie włosowate, polipowatość młodzieńcza, przeciwciało anty-VEGF, sirolimus, szlak sygnałowy TGF-β, takrolimus, telangiektazja, udar zatorowy, zaburzenie autosomalne dominujące, zespół Oslera-Webera-Rendu - Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Leczenie
Neuroblastoma jest najczęstszym pozaczaszkowym guzem litym u dzieci, stanowiąc około 10% nowotworów pediatrycznych i odpowiadając za 15% zgonów nowotworowych w tej grupie. Wskaźnik 5-letniego przeżycia poprawił się znacząco między 1975 a 2020 rokiem, osiągając 93% u dzieci poniżej 1 roku życia oraz 83% u dzieci w wieku 1-14 lat. Leczenie opiera się na klasyfikacji ryzyka (niskie, pośrednie, wysokie) uwzględniającej wiek, stadium, histologię, status MYCN, lokalizację guza, poziomy LDH i ferrytyny oraz odpowiedź na terapię. Pacjenci niskiego ryzyka mają 5-letnie przeżycie około 98%, pośredniego 70-90%, a wysokiego ryzyka około 62%. Terapia niskiego ryzyka obejmuje głównie chirurgię, z selektywnym zastosowaniem chemioterapii (karboplatyna, cyklofosfamid, doksorubicyna, etopozyd) i rzadko radioterapii. U niemowląt z małymi, bezobjawowymi guzami nadnerczy możliwa jest obserwacja bez interwencji.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, całkowite usunięcie guza, chemioterapia indukcyjna, choroba przerzutowa, dehydrogenaza mleczanowa, difluorometyloornityna, inhibitor ALK, komórki NK, leczenie podtrzymujące, lek anty-angiogenny, mutacja ALK, neuroblastoma wysokiego ryzyka, pozaczaszkowy guz lity, remisja choroby, stratyfikacja ryzyka, szczepionka przeciwnowotworowa, terapia CAR-T, terapia MIBG, terapia mieloablacyjna, wskaźnik pięcioletniego przeżycia