toksyczny gruczolak
Toksyczny gruczolak (adenoma toksyczne) to łagodny, autonomiczny guz tarczycy produkujący nadmierne ilości hormonów tarczycy (tyroksyny i trijodotyroniny), niezależnie od regulacji przez hormon tyreotropowy (TSH). Jest jedną z przyczyn nadczynności tarczycy, stanowiąc ok. 5% wszystkich przypadków tyreotoksykozy.
Toksyczny gruczolak może występować jako pojedyncza zmiana ogniskowa (choroba Plummera) lub jako część wola wieloguzkowego toksycznego. Klinicznie objawia się typowymi symptomami nadczynności tarczycy, takimi jak tachykardia, nadmierna potliwość, utrata masy ciała, drżenie rąk, nietolerancja ciepła i nadpobudliwość. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się obniżony poziom TSH przy podwyższonych wartościach hormonów tarczycy.
W diagnostyce toksycznego gruczolaka kluczową rolę odgrywa scyntygrafia tarczycy, która uwidacznia tzw. „gorący guzek” – obszar wzmożonego wychwytu znacznika radioaktywnego. Badanie USG tarczycy pozwala na ocenę morfologii zmiany, jednak nie jest rozstrzygające w kwestii jej aktywności hormonalnej.
Leczenie toksycznego gruczolaka obejmuje terapię tyreostatykami, leczenie radiojodem (131I) lub zabieg chirurgiczny. Wybór metody terapeutycznej zależy od wieku pacjenta, wielkości zmiany, nasilenia objawów oraz preferencji chorego. Leczenie operacyjne jest często metodą z wyboru u młodszych pacjentów z dużymi guzkami, natomiast terapia radiojodem preferowana jest u osób starszych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Etiologia i przyczyny
Wole (goiter) to powiększenie tarczycy, które może występować przy nadczynności, niedoczynności lub eutyreozie. Najczęstszą przyczyną globalną jest niedobór jodu, prowadzący do obniżenia poziomu hormonów tarczycowych i kompensacyjnego wzrostu TSH, co stymuluje proliferację komórek tarczycy. Zalecane dzienne spożycie jodu wynosi 90-150 µg/dzień u dzieci i dorosłych, 250 µg/dzień w ciąży oraz dodatkowo 50 µg/dzień u kobiet karmiących. W krajach z jodowaną solą dominują autoimmunologiczne przyczyny wola, takie jak choroba Hashimoto (niedoczynność, podwyższone TSH) i choroba Gravesa (nadczynność, obniżone TSH, obecność TSI). Wole guzkowe i wieloguzkowe są powszechne, a nieaktywne guzki mogą przejść w autonomiczne, prowadząc do podklinicznej lub jawnej nadczynności. Rak tarczycy, zwłaszcza mikrokarcynoma brodawkowata, stanowi około 5% przyczyn wola guzkowego.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, ciche zapalenie tarczycy, eutyreoza, gonadotropina kosmówkowa, guzki tarczycy, hashitoksykoza, hormon tyreotropowy, immunoglobulina stymulująca tarczycę, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, podostre zapalenie tarczycy, podostre ziarniniakowe zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, powiększenie tarczycy, rak brodawkowaty, rak tarczycy, receptor TSH, symporter sodowo-jodkowy, toksyczny gruczolak, tyreoglobulina, wole, wole endemiczne, wole guzkowe, wole koloidowe, wole nietoksyczne, wole rozlane, wole toksyczne, wole wieloguzkowe, wole wrodzone, zapalenie tarczycy