zapalenie tarczycy
Zapalenie tarczycy to stan zapalny gruczołu tarczowego, który może mieć różnorodną etiologię i przebieg. Wyróżnia się kilka głównych typów: autoimmunologiczne (choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa), podostre (de Quervaina), poporodowe, wywołane lekami (amiodaron, interferon), oraz infekcyjne.
Objawy zapalenia tarczycy mogą obejmować ból i powiększenie gruczołu, zaburzenia funkcji tarczycy (nadczynność lub niedoczynność), zmęczenie, zmiany masy ciała, drażliwość, zaburzenia snu, a także objawy ogólnoustrojowe jak gorączka czy osłabienie. Manifestacja kliniczna zależy od rodzaju zapalenia i fazy choroby.
Diagnostyka obejmuje ocenę funkcji tarczycy (TSH, fT3, fT4), oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TPO, anty-TG, przeciwciała przeciw receptorowi TSH), badania obrazowe (USG, scyntygrafia) oraz rzadziej biopsję cienkoigłową. W niektórych przypadkach konieczne jest oznaczenie markerów stanu zapalnego (OB, CRP).
Leczenie zależy od typu zapalenia i obejmuje: terapię substytucyjną L-tyroksyną w niedoczynności, beta-blokery i tyreostatyki w nadczynności, glikokortykosteroidy w ciężkich postaciach zapalenia podostrego, oraz leczenie choroby podstawowej w przypadkach wtórnych. Większość zapaleń tarczycy wymaga długotrwałego monitorowania funkcji gruczołu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitynib Adamed 25 mg
Sunitynib, stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość i leukopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Często obserwuje się również nadciśnienie tętnicze (≥1/10) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, ból brzucha, wymioty, biegunkę, nudności i zaparcia. Charakterystyczne dla sunitynibu są także zmiany skórne, takie jak przebarwienia skóry, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, wysypka i suchość skóry (≥1/10). Niedoczynność tarczycy występuje bardzo często (≥1/10), podczas gdy nadczynność i zapalenie tarczycy są rzadsze. Nasilenie objawów może ulegać zmniejszeniu w trakcie kontynuacji terapii.
białkomocz, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwotok, krwotok do jamy otrzewnowej, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, sunitynib jabłczan, torsade de pointes, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 5 mg
Encorton, zawierający prednizon, jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach o dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 57,4 mg, 82,6 mg, 165,2 mg i 155,2 mg. Lek wykazuje działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, stosowany jest w szerokim spektrum schorzeń endokrynologicznych (np. niewydolność kory nadnerczy, wrodzona hiperplazja nadnerczy, hiperkalcemia nowotworowa, zapalenie tarczycy), alergicznych (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), chorobach tkanki łącznej (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy) oraz dermatozach (złuszczające zapalenie skóry, pęcherzyca, ciężka łuszczyca). Ponadto, Encorton jest stosowany w zaostrzeniach chorób układu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna, idiopatyczna plamica małopłytkowa), nowotworowych (białaczki, chłoniaki), a także w leczeniu zespołu nerczycowego i schorzeń układu nerwowego (stwardnienie rozsiane w zaostrzeniu).
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, białkomocz, blok podpajęczynówkowy, chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, diureza, dnawe zapalenie stawów, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, hydrokortyzon, idiopatyczna plamica małopłytkowa, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortyzon, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reakcja nadwrażliwości, remisja, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevens-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydrocortison VUAB 100 mg
Hydrocortison VUAB, zawierający 100 mg hydrokortyzonu w postaci hydrokortyzonu sodu bursztynianu, jest lekiem stosowanym w stanach nagłych, profilaktycznie oraz w leczeniu przewlekłych schorzeń wymagających terapii glikokortykosteroidami. W stanach nagłych wskazania obejmują wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy (przełom nadnerczowy), wstrząs niereagujący na standardowe leczenie, wstrząs niealergiczny (reakcje anafilaktoidalne), ciężkie zaostrzenia astmy i POChP oraz inne stany wymagające sterydoterapii, takie jak reakcje nadwrażliwości na leki, obrzęk naczynioruchowy Quinckego czy zespół Stevensa-Johnsona. Lek dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, o pH 7,0–8,0 po rekonstytucji, zawierającym 100 mg hydrokortyzonu i 10,14 mg sodu na fiolkę.
astma, choroba dermatologiczna, choroba endokrynologiczna, choroba hematologiczna, choroba nowotworowa, choroba przewodu pokarmowego, choroba reumatyczna, choroba układu oddechowego, hydrokortyzon sodu bursztynian, nadwrażliwość na leki, niedobór kortyzolu, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nadnerczy, POChP, przełom nadnerczowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, schorzenia układu oddechowego, stan alergiczny, układ krwiotwórczy, wstrząs, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib G.L. Pharma 25 mg
Lek Sunitinib G.L. Pharma (25 mg, kapsułki twarde) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, w tym poważne i potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (oddechowy, przewodu pokarmowego, guza, moczowy, mózgowy). Dodatkowo odnotowano przypadki niewydolności wielonarządowej, rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego, krwotoków do jamy otrzewnowej, niewydolności nadnerczy, odmy opłucnowej, wstrząsu i nagłego zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, astenię, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty), przebarwienia skóry oraz erytrodyzestezję dłoniowo-podeszwową. W trakcie terapii może również rozwinąć się niedoczynność tarczycy oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi.
dysgeuzja, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, krwotok, krwotok mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krwotok z układu oddechowego, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, rak nerkowokomórkowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, sunitynib, wstrząs, zakażenie wirusowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tarczycy, zator tętnicy płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Wola – Objawy
Wola to patologiczne powiększenie gruczołu tarczowego, które może występować w stanie eutyreozy, nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Objawia się widocznym lub wyczuwalnym obrzękiem w przedniej części szyi, a w przypadku dużych rozmiarów może powodować objawy uciskowe, takie jak dysfagia, duszność, chrypka czy obrzęk żył szyjnych. Wole może mieć charakter prosty (nietoksyczny), guzkowy lub wieloguzkowy, a także być związane z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak choroba Gravesa-Basedowa (nadczynność tarczycy, wytrzeszcz oczu) czy zapalenie tarczycy Hashimoto (niedoczynność tarczycy). Progresja wola zależy od etiologii, wieku, płci, predyspozycji genetycznych oraz czynników środowiskowych, takich jak niedobór lub nadmiar jodu. W przypadku wola toksycznego może dojść do rozwoju hipertyreozy z objawami takimi jak tachykardia, utrata masy ciała, drżenie rąk i nietolerancja ciepła.
arytmia serca, bezsenność, biopsja cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, chrypka, depresja, dysfagia, eutyreoza, fT3, fT4, guz szyi, hipertyreoza, hipotyreoza, hormony tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niepokój, nieregularne miesiączkowanie, obrzęk twarzy, obrzęk żył szyjnych, osłabienie mięśni, powiększenie tarczycy, przełom tarczycowy, przyrost masy ciała, rak tarczycy, stridor, substancje wolotwórcze, sucha skóra, świszczący oddech, tachykardia, trudności w oddychaniu, TSH, układ immunologiczny, wole, wole guzkowe, wole proste, wole wieloguzkowe, wole zamostkowe, wytrzeszcz oczu, zapalenie tarczycy, zapalenie tarczycy Hashimoto, zaparcia, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suganet 12,5 mg
Leczenie sunitynibem (Suganet) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego), żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego) oraz skórne (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, przebarwienia). Działania te występują z różną częstością, od bardzo często (≥1/10) do rzadko (<1/1000), a ich nasilenie może być łagodne lub zagrażające życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne powikłania, takie jak niewydolność nerek, zator tętnicy płucnej, krwotoki (w tym mózgowe i z przewodu pokarmowego) oraz perforacje, które mogą prowadzić do zgonu pacjenta. Monitorowanie funkcji tarczycy, parametrów hematologicznych oraz ciśnienia tętniczego jest niezbędne w trakcie terapii, aby umożliwić wczesne wykrycie i odpowiednie zarządzanie działaniami niepożądanymi.
W praktyce klinicznej kluczowe jest indywidualne dostosowanie terapii sunitynibem, uwzględniające możliwość modyfikacji dawki lub przerwania leczenia w przypadku nasilenia objawów niepożądanych. Wśród działań niepożądanych o potencjalnie zagrażającym życiu wymienia się niewydolność wielonarządową, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, krwotok do jamy otrzewnowej, niewydolność nadnerczy, odmę opłucnową oraz wstrząs. Wczesne rozpoznanie tych stanów oraz odpowiednie interwencje terapeutyczne są niezbędne dla minimalizacji ryzyka powikłań i poprawy rokowania pacjentów. Ponadto, działania niepożądane takie jak zmęczenie, zaburzenia smaku, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zmiany skórne mogą znacząco obniżać jakość życia, dlatego kompleksowe podejście do opieki nad pacjentem obejmuje również wsparcie objawowe i konsultacje specjalistyczne.
białkomocz, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwiomocz, krwioplucie, krwotok, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuroendokrynny nowotwór trzustki, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przetoka jelitowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczna nekroliza naskórka, trudność w połykaniu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Jodek potasu G.L. Pharma 65 mg
Stosowanie jodku potasu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które mogą dotyczyć wielu układów i narządów. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk ślinianek, ból głowy, skurcz oskrzeli oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, występują z częstością nieznaną i mogą mieć przebieg od łagodnego do ostrego, zależny od dawki. Ekspozycja na jod może indukować lub nasilać choroby autoimmunologiczne tarczycy, w tym chorobę Gravesa i Hashimoto, a także prowadzić do toksycznego wola guzkowego oraz przejściowej nadczynności lub niedoczynności tarczycy. Dodatkowo, obserwuje się przypadki nadczynności tarczycy i zapalenia tarczycy z lub bez obrzęku śluzowatego. Zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, nerwowość, impotencja i bezsenność, mogą pojawić się przy długotrwałej terapii. W układzie pokarmowym notuje się zapalenie ślinianek oraz różnorodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe, natomiast rzadko występuje przemijająca wysypka skórna.
bezsenność, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, depresja, funkcja tarczycy, impotencja, jodek potasu, nadczynność tarczycy, nerwowość, niedoczynność tarczycy, obrzęk ślinianek, obrzęk śluzowaty, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toksyczne wole guzkowe, wysypka skórna, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychiczne, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie ślinianek, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Levothyroxine Accord 50 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej prowadzi do nasilenia objawów nadczynności tarczycy, manifestujących się tachykardią (>100 uderzeń/min), niepokojem, pobudzeniem psychoruchowym, hiperkinezą oraz potencjalnie napadami drgawek i ostrą psychozą, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń psychotycznych. Zwiększone stężenie trijodotyroniny (T3) w surowicy stanowi najbardziej wiarygodny wskaźnik przedawkowania, przewyższając diagnostycznie podwyższone wartości T4 i fT4. Przedawkowanie może skutkować poważnymi powikłaniami układu sercowo-naczyniowego, w tym zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca oraz nagłą śmiercią sercową, zwłaszcza u osób z długotrwałym nadużywaniem lewotyroksyny.
beta-adrenolityk, choroba Gravesa-Basedowa, działanie beta-sympatykomimetyczne, gruczolak autonomiczny tarczycy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpsychotyczny, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, ostra psychoza, plazmafereza, receptor beta-adrenergiczny, stężenie T3, stężenie T4, tachykardia, tyreotoksykoza jatrogenna, wolna tyroksyna, zaburzenie rytmu serca, zapalenie tarczycy - Leksykon chorób i schorzeń
Rak komórek hürthle – Objawy
Rak komórek Hürthle (HCC) to rzadki, ale agresywny nowotwór tarczycy, charakteryzujący się początkowo bezobjawowym przebiegiem, co często prowadzi do późnego rozpoznania przy znacznych rozmiarach guza lub obecności przerzutów. Klinicznie manifestuje się wyczuwalnym guzkiem na szyi, bólem, chrypką, dysfagią, dusznością oraz powiększeniem węzłów chłonnych. HCC cechuje się wysokim ryzykiem inwazji naczyniowej (angioinwazji) i przerzutów hematogennych, najczęściej do węzłów chłonnych szyi (około 20% przypadków), płuc, kości i śródpiersia. Wskaźniki przeżycia są uzależnione od stopnia zaawansowania, wieku (>45-55 lat), płci (gorsze rokowanie u mężczyzn), wielkości guza (>4 cm) oraz obecności przerzutów i inwazji naczyniowej. 5-letni wskaźnik przeżycia wynosi około 75%, a 10-letni dla guzów ograniczonych do tarczycy około 90%. Wysoki jest także odsetek nawrotów (12-33%), szczególnie przy rozległej angioinwazji, przerzutach do węzłów chłonnych i dużych guzach.
angioinwazja, badanie fizykalne, badanie obrazowe, badanie palpacyjne, ból szyi, czynnik prognostyczny, droga limfatyczna, duszność, dysfagia, eutyreoza, guz wieloogniskowy, inwazja naczyniowa, nerw krtaniowy wsteczny, niedoczynność tarczycy, nowotwór tarczycy, powiększone węzły chłonne, przełyk, rak brodawkowaty tarczycy, rak komórek Hürthle, rozprzestrzenianie hematogenne, szeroko inwazyjny rak, tchawica, terapia radioaktywnym jodem, tyreotoksykoza, wole, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Synthon 25 mg
Leczenie sunitynibem, inhibitorem kinaz tyrozynowych stosowanym głównie w terapii GIST, MRCC oraz pNET, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia. Do najcięższych powikłań należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki z układu oddechowego, pokarmowego, moczowego i ośrodkowego układu nerwowego, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty. Nasilenie tych objawów może ulegać zmniejszeniu podczas kontynuacji terapii, co jest istotne przy planowaniu leczenia długoterminowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na rozwój niedoczynności tarczycy oraz zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, które wymagają regularnego monitorowania.
anoreksja, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dysgeuzja, hipoglikemia, inhibitor kinaz tyrozynowych, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok otrzewnowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, odwodnienie, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, przetoka odbytu, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ropień, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, sunitynib, torsade de pointes, wstrząs, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita, zapalenie płuc, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Wskazania do stosowania
Metyloprednizolon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w leczeniu licznych schorzeń o podłożu zapalnym i immunologicznym. Wskazania obejmują zaburzenia endokrynologiczne (np. pierwotną i wtórną niedoczynność kory nadnerczy, ostrą niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy), choroby reumatyczne (reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów), układowe choroby tkanki łącznej (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), choroby dermatologiczne (pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy, atopowe zapalenie skóry), ciężkie choroby alergiczne (astma oskrzelowa, reakcje anafilaktyczne), choroby okulistyczne (zapalenie tęczówki, zapalenie naczyniówki), pulmonologiczne (sarkoidoza, zaostrzenie POChP do 10 dni leczenia), hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz neurologiczne (zaostrzenie stwardnienia rozsianego, ostre urazy rdzenia kręgowego – leczenie należy rozpocząć w ciągu 8 godzin od urazu). Metyloprednizolon jest dostępny w formie doustnej (tabletki Medrol, Meprelon, Metypred), dożylnej (Solu-Medrol, Methylprednisolone Sopharma), domięśniowej (Depo-Medrol) oraz miejscowej (Advantan, Skinatan), co umożliwia dostosowanie drogi podania do stanu klinicznego pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, działanie przeciwzapalne, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, leczenie podtrzymujące, leczenie substytucyjne, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, Pneumocystis jiroveci, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, przeszczep narządów, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, stwardnienie rozsiane, terapia objawowa, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Dazatynib – Działania niepożądane
Dazatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Dostępny jest w formie tabletek powlekanych w dawkach od 20 mg do 140 mg pod różnymi nazwami handlowymi. Dane kliniczne obejmujące 2900 pacjentów, w tym 324 z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej oraz 2388 z opornością lub nietolerancją na imatynib, wskazują na mediana czasu leczenia wynoszącą 19,2 miesiąca (zakres 0–93,2 miesiąca). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Najczęstsze działania niepożądane to zakażenia, mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), ból głowy, krwotoki, wysięk opłucnowy, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), wysypka skórna oraz obrzęki obwodowe i zmęczenie.
aplazja układu czerwonokrwinkowego, białkomocz, cukrzyca, duszność, gorączka neutropeniczna, hiperurykemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym, krwawienie z przewodu pokarmowego, łysienie, martwica kości, mielosupresja, naciek płucny, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, piorunujące zapalenie wątroby, przemijający napad niedokrwienny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, tabletka powlekana, tętnicze nadciśnienie płucne, udar naczyniowy mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie łaknienia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśni, zapalenie okrężnicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie skóry, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Przytarczyca (niedoczynność tarczycy) – Etiologia i przyczyny
Niedoczynność tarczycy to stan charakteryzujący się niedostateczną produkcją hormonów tarczycowych, prowadzący do spowolnienia funkcji metabolicznych organizmu. Stan ten dotyka około 3-4% populacji, z przewagą u kobiet i wzrostem ryzyka wraz z wiekiem. Pierwotna niedoczynność tarczycy stanowi około 95% przypadków i najczęściej wynika z choroby Hashimoto (autoimmunologiczne limfocytowe zapalenie tarczycy) lub niedoboru jodu. Inne przyczyny to nadmiar jodu, różne formy zapalenia tarczycy (np. poporodowe, podostre ziarniniakowe), interwencje medyczne takie jak terapia radioaktywnym jodem (80-90% pacjentów rozwija niedoczynność w ciągu 8-20 tygodni), tyreoidektomia oraz radioterapia okolic głowy i szyi. Leki takie jak lit, amiodaron, interferon alfa, inhibitory kinazy tyrozynowej i immunoterapeutyki również mogą indukować niedoczynność. Wrodzona niedoczynność tarczycy dotyczy 1 na 2000-4000 noworodków i wynika z agenezji, ektopii lub defektów enzymatycznych gruczołu. Centralna niedoczynność (wtórna i trzeciorzędowa) stanowi około 5% przypadków i jest związana z dysfunkcją przysadki lub podwzgórza.
choroba autoimmunologiczna, choroba de Quervaina, choroba Gravesa, choroba Hashimoto, ciche zapalenie tarczycy, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, hormon uwalniający tyreotropinę, limfocytowe zapalenie przysadki, nadmiar jodu, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, obrzęk śluzowaty, operacja tarczycy, podostre ziarniniakowe zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, radioterapia, terapia radioaktywnym jodem, TSH, tyreoidektomia, wole, wrodzona niedoczynność tarczycy, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie endokrynologiczne, zapalenie tarczycy, zespół Sheehana - Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wole to powiększenie gruczołu tarczowego, które może mieć charakter rozlany lub guzkowy i wiązać się z eutyroidyzmem, niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy. Etiologia wola obejmuje niedobór jodu, choroby autoimmunologiczne (np. choroba Hashimoto, Gravesa-Basedowa), guzki tarczycy, zapalenia oraz nowotwory. Objawy kliniczne zależą od rozmiaru i przyczyny wola i mogą obejmować widoczne zgrubienie szyi, dysfagię, duszność, chrypkę oraz objawy zaburzeń hormonalnych, takie jak tachykardia, utrata masy ciała w nadczynności lub zmęczenie i przyrost masy ciała w niedoczynności. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, oznaczeniu hormonów tarczycy i przeciwciał, ultrasonografii, biopsji cienkoigłowej oraz scyntygrafii z radioaktywnym jodem.
biopsja cienkoigłowa, chłoniak, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, dysfagia, eutyreoza, goitrogen, guzek tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, porażenie strun głosowych, powiększenie tarczycy, poziom TSH, przełom tarczycowy, radiojod, scyntygrafia tarczycy, terapia zastępcza hormonami tarczycy, tyreoidektomia, wole, wole endemiczne, wole toksyczne, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Bluefish 25 mg
Sunitynib Bluefish, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, w tym potencjalnie zagrażające życiu powikłania takie jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (np. z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, mózgowe). W badaniach klinicznych u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym, GIST i nowotworami neuroendokrynnymi trzustki najczęściej obserwowano objawy takie jak zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty). Ponadto, często występują zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także niedoczynność tarczycy wymagająca monitorowania i ewentualnej terapii substytucyjnej.
białkomocz, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odma opłucnowa, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przejściowy atak niedokrwienny, przetoka jelitowa, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wysięk opłucnowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół rozpadu guza, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 16 mg
Metypred (metyloprednizolon) w dawkach 4 mg i 16 mg jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych, a także jako leczenie substytucyjne w zaburzeniach endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy. Lek znajduje zastosowanie w chorobach reumatycznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), układowych chorobach tkanki łącznej (np. toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe), schorzeniach dermatologicznych (np. pęcherzyca, ciężka postać łuszczycy), alergicznych i zapalnych chorobach oczu oraz w ciężkich chorobach alergicznych i zapalnych układu oddechowego (np. astma oskrzelowa, sarkoidoza). Metypred jest także stosowany w hematologii (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz w leczeniu zespołu nerczycowego i zaostrzeń chorób zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Nadczynność tarczycy – Leczenie
Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) charakteryzuje się nadmierną produkcją hormonów tarczycy i wymaga indywidualnego doboru terapii w zależności od wieku pacjenta, etiologii oraz nasilenia objawów. Pierwszą linią leczenia są tyreostatyki, głównie tionamidy takie jak metylotiouracyl i propylotiouracyl, stosowane przez 12-18 miesięcy, z możliwością osiągnięcia remisji w 20-30% przypadków choroby Gravesa-Basedowa. Beta-blokery (propranolol, atenolol, metoprolol) pełnią rolę leczenia wspomagającego, łagodząc objawy adrenergiczne, a propranolol dodatkowo hamuje obwodową konwersję T4 do T3. Terapia jodem radioaktywnym (jod-131) jest skuteczną metodą, szczególnie w USA, prowadzącą często do niedoczynności tarczycy u ponad 66% pacjentów w ciągu 12 miesięcy, co wymaga suplementacji lewotyroksyną. Operacja (tyreoidektomia) jest wskazana w przypadku przeciwwskazań do innych terapii, dużego wola uciskowego lub ciąży, z koniecznością kontroli nadczynności przed zabiegiem i późniejszą terapią substytucyjną.
atenolol, beta-bloker, choroba Gravesa-Basedowa, guzek autonomiczny, hipertyreoza, hipotyreoza, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, metoprolol, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, oftalmopatia Gravesa-Basedowa, podostre zapalenie tarczycy, propranolol, propylotiouracyl, przełom tarczycowy, remisja choroby, terapia jodem radioaktywnym, tionamid, tyreoidektomia, tyroksyna, wole, wole guzkowe toksyczne, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Zentiva 50 mg
Sunitynib Zentiva, stosowany w leczeniu nowotworów takich jak GIST, MRCC oraz pNET, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący zarówno ciężkie powikłania, jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki z różnych narządów, jak i częstsze objawy o mniejszym nasileniu, takie jak zmniejszenie apetytu, dysgeuzja, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej). W badaniach klinicznych na 7115 pacjentach odnotowano również hematologiczne działania niepożądane, w tym neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość. Wydłużenie odstępu QTc powyżej 500 ms wystąpiło u 0,5% pacjentów, a zmiany powyżej 60 ms u 1,1%, co wskazuje na potencjalne ryzyko kardiologiczne, szczególnie przy stężeniach leku dwukrotnie przekraczających terapeutyczne.
choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dysgeuzja, GIST, glejak, hemoroidy, hipoglikemia, krwotok, krwotok mózgowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, MRCC, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, perforacja przewodu pokarmowego, pNET, tętniak tętnicy, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, wyściółczak, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół ręka-stopa - Leksykon chorób i schorzeń
Nadczynność tarczycy – Epidemiologia
Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) dotyka globalnie 0,2-1,4% populacji, z wyraźną przewagą u kobiet (stosunek 5:1 do mężczyzn) i zmiennością epidemiologiczną zależną od regionu, wieku oraz podaży jodu. W USA częstość występowania wynosi około 1,2-1,3%, z podziałem na 0,5% jawnej i 0,7% subklinicznej postaci. Choroba Gravesa-Basedowa stanowi 60-80% przypadków tyreotoksykozy w krajach rozwiniętych, z szczytem zachorowań w wieku 20-40 lat i stosunkiem kobiet do mężczyzn 7-8:1. W regionach z niedoborem jodu częściej występuje wole guzkowe toksyczne (15-20% przypadków). Roczna zapadalność na nadczynność tarczycy w populacjach z wystarczającą podażą jodu wynosi 20-50/100 000 osób, a na chorobę Gravesa-Basedowa około 50/100 000. Przełom tarczycowy, choć rzadki (0,20-0,76/100 000 rocznie), cechuje się wysoką śmiertelnością (10,9% u kobiet, 16,7% u mężczyzn) i częstszym występowaniem u osób powyżej 60 roku życia.
bielactwo, celiakia, choroba Gravesa-Basedowa, demencja, gruczolak toksyczny, hormony tarczycy, jawna nadczynność tarczycy, jodowanie soli, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedobór selenu, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość złośliwa, niewydolność serca, osteoporoza, poronienie, przedwczesny poród, przełom tarczycowy, reumatoidalne zapalenie stawów, stan przedrzucawkowy, subkliniczna nadczynność tarczycy, toczeń rumieniowaty układowy, TSH, tyreotoksykoza, tyreotoksykoza indukowana amiodaronem, udar niedokrwienny, wole guzkowe toksyczne, zaburzenia poznawcze, zaburzenie endokrynologiczne, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asikreba 12,5 mg
Lek Asikreba, zawierający sunitynib, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, od łagodnych do potencjalnie zagrażających życiu. Najcięższe powikłania obejmują niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz różne krwotoki, w tym z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego i mózgu. Dodatkowo obserwuje się ryzyko niewydolności wielonarządowej, rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego, odmy opłucnowej, wstrząsu i nagłego zgonu. Często występujące działania niepożądane to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty) i skóry (przebarwienia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa). W trakcie terapii często rozwija się niedoczynność tarczycy oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 7115 pacjentów z GIST, MRCC i pNET.
białkomocz, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwioplucie, krwotok, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność lewej komory serca, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, parestezja, perforacja jelita, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, przetoka odbytniczo-pochwowa, rabdomioliza, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, sunitynib, tętniak i rozwarstwienie tętnicy, wstrząs, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asikreba 37,5 mg
Terapia sunitynibem (Asikreba) w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do najcięższych powikłań należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (m.in. z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza nowotworowego, układu moczowego i mózgu). W badaniach klinicznych u pacjentów z rakiem nerkowokomórkowym (RCC), nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) najczęściej obserwowano zaburzenia metaboliczne (zmniejszenie apetytu), neurologiczne (zaburzenia smaku), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze), ogólne (uczucie zmęczenia), żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność, wymioty) oraz skórne (przebarwienia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa). Często występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także niedoczynność tarczycy wymagająca monitorowania i leczenia.
dysgeuzja, krwotok, krwotok do jamy otrzewnowej, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, rak nerkowokomórkowy, ropień, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, sunitynib, wstrząs, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie tarczycy, zator tętnicy płucnej, zespół ręka-stopa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hashimoto – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, będące najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w krajach rozwiniętych, z przewagą występowania u kobiet (7:1). Charakterystyczne jest wytwarzanie przeciwciał anty-TPO i/lub anty-Tg, które prowadzą do stopniowego uszkodzenia gruczołu i zmniejszenia produkcji hormonów tarczycy. Klinicznie choroba może manifestować się od eutyreozy, przez subkliniczną, aż do jawnej niedoczynności tarczycy, a także przejściową nadczynność. Leczenie opiera się na substytucji lewotyroksyną, której dawkowanie jest indywidualizowane, z uwzględnieniem wieku, masy ciała, funkcji tarczycy i chorób współistniejących. Lewotyroksynę należy podawać na czczo, co najmniej 30-60 minut przed posiłkiem, monitorując poziomy TSH i wolnej T4 co 6-8 tygodni po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 6-12 miesięcy. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy zarówno niedoboru, jak i nadmiaru hormonu, takie jak zmęczenie, wrażliwość na zimno, przyrost masy ciała, czy tachykardia, drżenia i nerwowość.
aktywność fizyczna, cholesterol, choroba Hashimoto, choroba serca, depresja, diagnoza pielęgniarska, dietetyk, edukacja pacjenta, encefalopatia Hashimoto, endokrynolog, eutyroza, hipotermia, integralność skóry, jawna niedoczynność tarczycy, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, oddział intensywnej terapii, osteoporoza, peroksydaza tarczycowa, poradnictwo żywieniowe, przeciwciała tarczycowe, śpiączka myksedematyczna, stan przedrzucawkowy, stan zapalny, subkliniczna niedoczynność tarczycy, suchość skóry, techniki redukcji stresu, tyreoglobulina, układ odpornościowy, wole tarczycy, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia odżywiania, zaburzenia rytmu serca, zapalenie tarczycy, zapalenie tarczycy autoimmunologiczne, zespół interdyscyplinarny, zespół zmęczenia - Leksykon chorób i schorzeń
Czerniak skóry – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Czerniak skóry jest złośliwym nowotworem melanocytów o wysokim potencjale przerzutowania, stanowiącym główną przyczynę zgonów wśród nowotworów skóry. Wczesne rozpoznanie, oparte na badaniu dermatoskopowym i algorytmie ABCDE (asymetria, nieregularność brzegów, różnorodność kolorów, średnica ≥6 mm, ewolucja zmiany), oraz biopsja wycinająca są kluczowe dla poprawy rokowań. Diagnostyka zaawansowana obejmuje badania obrazowe (TK, MRI, PET), biopsję węzła wartowniczego oraz testy molekularne w kierunku mutacji BRAF, NRAS, KIT, GNAQ i GNA11. Leczenie chirurgiczne, w tym wycięcie miejscowe z marginesem od 5 mm do 2 cm, biopsja węzła wartowniczego i limfadenektomia, stanowi podstawę terapii. W zaawansowanych stadiach stosuje się immunoterapię (inhibitory punktów kontrolnych: pembrolizumab, niwolumab, ipilimumab, atezolizumab), terapię celowaną (inhibitory BRAF i MEK) oraz chemioterapię. Radioterapia jest wykorzystywana głównie w leczeniu węzłów chłonnych, zmian nieoperacyjnych oraz paliatywnie.
badanie dermatoskopowe, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinająca, chirurgia Mohsa, czerniak in situ, czerniak skóry, fototyp skóry, immunoterapia, inhibitor BRAF, inhibitor MEK, inhibitor punktów kontrolnych, lęk przed nawrotem choroby, limfadenektomia, melanocyt, mutacja BRAF, opieka paliatywna, pembrolizumab, pięcioletnie przeżycie, podejście interdyscyplinarne, promieniowanie ultrafioletowe, przerzut odległy, przerzutowanie, przeszczep skóry, supresja szpiku kostnego, terapia adjuwantowa, terapia celowana, zapalenie jelita grubego, zapalenie tarczycy, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Wskazania do stosowania
Betametazon jest silnym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych i alergicznych, dostępny w wielu postaciach farmaceutycznych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do rodzaju i lokalizacji schorzenia. W dermatologii preparaty miejscowe betametazonu są wskazane m.in. w łuszczycy (z wyłączeniem uogólnionych zmian), atopowym zapaleniu skóry, wypryskach, liszaju płaskim, toczeniu rumieniowatym krążkowym oraz alergicznym i kontaktowym zapaleniu skóry. Preparaty złożone, zawierające betametazon w połączeniu z gentamycyną, kwasem fusydynowym, klotrymazolem lub kwasem salicylowym, rozszerzają spektrum działania o zwalczanie wtórnych zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, co jest szczególnie istotne w stanach zapalnych skóry powikłanych infekcjami. Preparaty takie jak Diprolene czy Daivobet są stosowane w ciężkich i opornych na leczenie postaciach chorób skóry, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. Betametazon w formie roztworu do wstrzykiwań (Celestone, Diprophos) znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń endokrynologicznych, reumatologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz hematologicznych, a także w stanach nagłych, takich jak wstrząs czy obrzęk mózgu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, Candida albicans, choroba Crohna, dermatofit, dysfagia, gentamycyna, grzybica pachwin, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, przerost nadnerczy, Pseudomonas aeruginosa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty krążkowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Sunitynib – Działania niepożądane
Sunitynib, inhibitor kinaz tyrozynowych, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego z przerzutami (MRCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). Terapia sunitynibem wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnego rodzaju krwotoki, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), niedoczynność tarczycy (występującą u 16% pacjentów z MRCC), nadciśnienie tętnicze (w tym ciężkie u 4,7% pacjentów), zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, zmęczenie oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej). W badaniach klinicznych u 7115 pacjentów częstość występowania działań niepożądanych bardzo częstych (≥1/10) obejmowała m.in. neutropenię, niedoczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zespół ręka-stopa.
dysfagia, encefalopatia hiperamonemiczna, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, kardiomiopatia, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, udar mózgu, wysięk osierdziowy, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wole – Objawy
Wole (goiter) to powiększenie gruczołu tarczowego, które może występować przy eutyreozie, hipotyreozie lub hipertyreozie. Może mieć charakter rozlany lub guzkowy (wieloguzkowy), a jego wielkość waha się od niewielkiego do mas widocznych na szyi. Objawy kliniczne obejmują widoczne lub wyczuwalne powiększenie tarczycy, często bezobjawowe, ale przy dużych rozmiarach mogą pojawić się objawy uciskowe takie jak dysfagia, duszność, chrypka, świszczący oddech czy obrzęk żył szyjnych. Wole może być związane z chorobami autoimmunologicznymi (Hashimoto, Gravesa-Basedowa), niedoborem jodu, ekspozycją na promieniowanie lub przyjmowaniem leków (lit, amiodaron). W przypadku wola toksycznego obserwuje się objawy nadczynności tarczycy, takie jak tachykardia, utrata masy ciała, drżenie rąk i nietolerancja ciepła, natomiast w hipotyreozie dominują objawy zmęczenia, zaparć, suchości skóry i bradykardii.
autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, badanie ultrasonograficzne, biopsja cienkoigłowa, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, choroba Plummera, chrypka, duszność, dysfagia, eutyreoza, lewotyroksyna, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, nieregularne miesiączkowanie, obrzęk żył szyjnych, powiększenie tarczycy, tachykardia, tyreotoksykoza, ucisk dróg oddechowych, utrata masy ciała, wole, wole guzkowe, wole proste nietoksyczne, wole rozlane, wole toksyczne wieloguzkowe, wole wrodzone, wole zamostkowe, wrodzona niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności tarczycy, zapalenie tarczycy, zespół Hornera, zespół żyły głównej górnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib jabłczan, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jest stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET). Profil bezpieczeństwa opiera się na danych od 7115 pacjentów, u których odnotowano poważne działania niepożądane, w tym niewydolność nerek, serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki z różnych układów. Często występują także zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (stopień 3 u 10-16%, stopień 4 u 1,6-2,4%), małopłytkowość (stopień 3 u 3,7-8,2%, stopień 4 u 0,4-1,2%) i niedokrwistość. Krwawienia, w tym krwotoki z guza, obserwowano u 18-39% pacjentów w zależności od typu nowotworu i fazy leczenia, z ciężkimi krwotokami (stopień ≥3) u 4,5% pacjentów z MRCC. Ponadto, terapia może indukować niedoczynność tarczycy, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy.
białkomocz, dysfagia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, kardiomiopatia, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie powięzi, mikroangiopatia zakrzepowa, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, odma opłucnowa, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, posocznica, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, rumień wielopostaciowy, sunitynibu jabłczan, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, wysięk osierdziowy, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie przełyku, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Nadczynność tarczycy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Nadczynność tarczycy to stan charakteryzujący się nadmierną produkcją hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), prowadzący do przyspieszenia metabolizmu i objawów takich jak utrata masy ciała, tachykardia (tętno nawet do 160/min), drżenia, nadmierna potliwość, niepokój oraz zaburzenia snu. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych wykazujących podwyższone T4 i T3 oraz obniżone TSH, badaniu przeciwciał przeciwtarczycowych (szczególnie w chorobie Gravesa-Basedowa), scyntygrafii i USG tarczycy. Nieleczona nadczynność może prowadzić do poważnych powikłań, w tym przełomu tarczycowego, osteoporozy i zaburzeń sercowo-naczyniowych. Kluczowe jest monitorowanie parametrów życiowych, stanu odżywienia, funkcji mięśni, oczu oraz stanu psychicznego pacjenta.
beta-bloker, choroba Gravesa-Basedowa, działanie niepożądane leku, funkcje życiowe, glikokortykosteroid, hipokalcemia, hormon tyreotropowy, jod radioaktywny, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna, majaczenie, nadczynność tarczycy, nawodnienie, niedoczynność tarczycy, oftalmopatia tarczycowa, propylotiouracyl, przełom tarczycowy, rzut serca, scyntygrafia tarczycy, tachykardia, terapia radioaktywnym jodem, trójjodotyronina, tyreoidektomia, tyroksyna, USG tarczycy, wytrzeszcz oczu, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Zentiva 25 mg
Sunitynib, stosowany w leczeniu nowotworów GIST, MRCC oraz pNET, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych obejmujących 7115 pacjentów. Do najcięższych powikłań należą niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (m.in. z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego i mózgu), które mogą prowadzić do zagrożenia życia lub zgonu. Często obserwowane działania niepożądane to zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, niestrawność), zmęczenie, nadciśnienie tętnicze, zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, przebarwienia skórne oraz erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Ponadto, istotnym powikłaniem metabolicznym jest niedoczynność tarczycy, wymagająca monitorowania funkcji tego gruczołu podczas terapii.
bezsenność, białkomocz, ból głowy, duszność, dysfagia, dysgeuzja, dyspepsja, hiperbilirubinemia, hipoglikemia, incydent mózgowo-naczyniowy, kardiomiopatia, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok, krwotok mózgowy, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nowotwory neuroendokrynne trzustki, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, odwodnienie, pancytopenia, parestezje, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, pokrzywka, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rozpad mięśni prążkowanych, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stomatitis, sunitinib, wysięk opłucnowy, zakrzepica żył głębokich, zapalenie przełyku, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół lizy guza, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie apetytu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny ze świeżych liści aloesu drzewiastego – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg płynny ze świeżych liści aloesu drzewiastego (Aloes arborescentis recentis extractum fluidum), będący składnikiem syropu Bioaron SYSTEM, posiada istotne przeciwwskazania do stosowania. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze (w tym witaminę C – 51 mg/5 ml, sacharozę – 3,93 g/5 ml oraz benzoesan sodu – 6,6 mg/5 ml) oraz jednoczesne stosowanie leków immunosupresyjnych ze względu na potencjalne interakcje immunomodulujące. W przypadku przeciwwskazań względnych, takich jak alergie, choroby autoimmunologiczne (m.in. twardzina uogólniona, toczeń układowy, choroba Hashimoto, Graves-Basedowa, stwardnienie rozsiane, cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów) oraz podwyższone stężenia immunoglobulin, decyzja o terapii powinna być podjęta indywidualnie przez lekarza po dokładnej ocenie bilansu korzyści i ryzyka.
benzoesan sodu, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, cukrzyca typu 1, ekstrakt z aloesu drzewiastego, kamica nerkowa, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość na substancje czynne, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, toczeń układowy, twardzina uogólniona, układ immunologiczny, witamina C, właściwości immunomodulujące, wyciąg z aloesu drzewiastego, wywiad alergiczny, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 4 mg
Metyloprednizolon (Metypred) jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach 4 mg i 16 mg, stosowanym doustnie w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu zaostrzeń i podtrzymującym w chorobach reumatycznych (np. łuszczycowe i reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), chorobach układu oddechowego (np. sarkoidoza, astma oskrzelowa), ciężkich dermatozach (np. pęcherzyca, rumień wielopostaciowy), a także w chorobach hematologicznych (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna). Ponadto Metypred jest stosowany w leczeniu powikłań okulistycznych, chorób neurologicznych (np. zaostrzenia stwardnienia rozsianego), a także w terapii immunosupresyjnej po przeszczepach narządów. W zaburzeniach endokrynologicznych pełni funkcję terapii substytucyjnej, m.in. w niedoczynności kory nadnerczy i wrodzonym przerostu nadnerczy.
alergiczne zapalenie nosa, aplazja szpiku, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, nadwrażliwość na leki, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, przeszczep narządów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, terapia substytucyjna, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 50 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Mediana czasu leczenia u dorosłych pacjentów z CML w fazie przewlekłej wynosiła około 60 miesięcy, a u dzieci i młodzieży z Ph+ CML w fazie przewlekłej profil bezpieczeństwa był zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), retencję płynów (wysięk opłucnowy 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunki, bóle głowy, zmęczenie, duszność, wysypkę, nudności, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz krwawienia. W badaniu III fazy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej po 12 miesiącach obserwacji odnotowano neutropenię stopnia 3/4 u 21%, małopłytkowość u 19% i niedokrwistość u 10%, a po 60 miesiącach odpowiednio 29%, 22% i 13%.
arytmia komorowa, ból mięśniowo-szkieletowy, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowana, duszność, faza akceleracji, gorączka neutropeniczna, hipercholesterolemia, hiperurykemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, krwawienie w OUN, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, profil bezpieczeństwa, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, retencja płynów, śródmiąższowa choroba płuc, tętnicze nadciśnienie płucne, wstrząs anafilaktyczny, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie tarczycy, zastoinowa niewydolność serca, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 140 mg
Dazatynib jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Analiza bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, z medianą czasu leczenia wynoszącą od 6,2 do 60 miesięcy w zależności od podgrupy. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z istotnym brakiem przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia wystąpiły u 19% dorosłych i 1,5% dzieci. Najczęstsze działania niepożądane to zahamowanie czynności szpiku kostnego (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), wysięk w jamie opłucnej, duszność, biegunka, nudności, wymioty oraz wysypka skórna.
aplazja czerwonokrwinkowa, biegunka, ból brzucha, dazatynib, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, ostry zespół wieńcowy, przewlekła białaczka szpikowa, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Jod – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Jod, jako pierwiastek śladowy niezbędny do syntezy hormonów tarczycy, jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych: miejscowo (np. płyn Lugola zawierający 10 mg/g jodu i 20 mg/g potasu jodku), doustnie (np. Addamel N i Supliven z 16,6 μg/ml potasu jodku, co odpowiada 0,1 μmol/ml) oraz parenteralnie w żywieniu pozajelitowym (Tracutil: 16,6 μg/ml potasu jodku, 1,0 μmol/ampułkę, 127 μg/ampułkę jodu; Peditrace Novum: 1,96 μg/ml jodu). Charakterystyki tych preparatów wskazują, że w standardowych dawkach mikroelementowych nie wywierają one istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Preparaty stosowane miejscowo, mimo wysokiej zawartości jodu, nie wykazują wpływu na funkcje psychomotoryczne ze względu na brak istotnego wchłaniania systemowego. W przypadku preparatów do żywienia pozajelitowego oraz pediatrycznych (np. Nutryelt Pediatric: 13,08 μg potasu jodku na ampułkę 10 ml, 0,079 μmol jodu/ampułkę) adnotacje dotyczące wpływu na prowadzenie pojazdów są zwykle oznaczone jako „nie dotyczy” ze względu na specyfikę stosowania u pacjentów hospitalizowanych lub dzieci.
dawka terapeutyczna, etiodowany olej, funkcja psychomotoryczna, hormon tarczycowy, jodek potasu, koncentrat pierwiastków śladowych, mikroelement, ośrodkowy układ nerwowy, pierwiastek śladowy, płyn dezynfekujący, płyn lugola, reakcja nadwrażliwości, Tracutil, zaburzenie widzenia, zapalenie tarczycy, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Thyrozol 20 mg
Tiamazol, substancja czynna leku Thyrozol (kod ATC: H03BB02), jest pochodną imidazolu zawierającą siarkę i działa jako inhibitor syntezy hormonów tarczycy poprzez hamowanie wbudowywania jodu do tyrozyny. Jego działanie jest dawkozależne, co umożliwia skuteczne leczenie nadczynności tarczycy różnego pochodzenia, jednak nie wpływa na uwalnianie hormonów już zmagazynowanych w tyreocytach. W praktyce klinicznej oznacza to, że czas do normalizacji stężeń tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) w surowicy może być zróżnicowany, co należy uwzględnić podczas monitorowania terapii. Nie jest również potwierdzone, czy tiamazol modyfikuje immunologiczne mechanizmy choroby Gravesa-Basedowa, czy jedynie blokuje syntezę hormonów tarczycy.
- Leksykon chorób i schorzeń
Nadczynność tarczycy – Etiologia i przyczyny
Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) charakteryzuje się nadmierną produkcją hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3) – prowadzącą do przyspieszonego metabolizmu i typowych objawów klinicznych. Najczęstszą przyczyną jest choroba Gravesa-Basedowa, odpowiadająca za 60-80% przypadków, będąca autoimmunologicznym schorzeniem z obecnością przeciwciał stymulujących receptor TSH (TSI). Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne (około 80% ryzyka), płeć żeńską (5-10-krotnie wyższe ryzyko), wiek 20-50 lat, palenie tytoniu, stres, ciążę i okres poporodowy oraz infekcje. Drugą co do częstości przyczyną jest toksyczne wole guzkowe (15-20% przypadków), gdzie autonomiczne guzki tarczycy produkują hormony niezależnie od regulacji TSH. Inne etiologie to zapalenia tarczycy (np. podostre, bezobjawowe, poporodowe), jatrogenne przyczyny (nadmierne dawki hormonów, leki takie jak amiodaron, lit, interferon alfa, inhibitory PD-1, alemtuzumab) oraz nadmierna podaż jodu z suplementów, leków lub środków kontrastowych.
amiodaron, antygen leukocytarny, choroba de Quervaina, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Plummera, ciąża zaśniadowa, gonadotropina kosmówkowa, gruczolak przysadki, gruczolak tarczycy, hormon tyreotropowy, limfocytarne zapalenie tarczycy, mutacje somatyczne, nadczynność tarczycy, nadmiar jodu, oftalmopatia tarczycowa, podostre zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, przeciwciała stymulujące receptor TSH, przysadka mózgowa, struma ovarii, trijodotyronina, tyroksyna, wole guzkowe nadczynne, wole wieloguzkowe, zapalenie tarczycy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Methylprednisolone Sopharma 250 mg
Methylprednisolone Sopharma, dostępny w dawkach 40 mg i 250 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, jest glikokortykosteroidem stosowanym głównie objawowo, z wyjątkiem leczenia substytucyjnego w zaburzeniach endokrynologicznych. Wskazania obejmują pierwotną i wtórną niedoczynność kory nadnerczy (często w skojarzeniu z mineralokortykosteroidami), wstrząs nadnerczowy, wrodzony przerost nadnerczy, hiperkalcemię w przebiegu chorób nowotworowych oraz liczne choroby reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy toczeń rumieniowaty układowy. Lek jest również stosowany w ciężkich chorobach dermatologicznych (np. pęcherzyca, łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry) oraz w stanach zapalnych i alergicznych oczu (np. zapalenie tęczówki, zapalenie rogówki). Ponadto, preparat znajduje zastosowanie w leczeniu chorób układu oddechowego (sarkoidoza, beryloza, gruźlica płuc), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz w terapii paliatywnej nowotworów hematologicznych i zespołu nerczycowego bez mocznicy.
alergiczny nieżyt nosa, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, ostra białaczka, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, pneumocystoza, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, transplantacja narządów, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Jodek sodu – Przedawkowanie
Jodek sodu (NaI), szczególnie w formie radiofarmaceutyku z jodem-131, jest szeroko stosowany w diagnostyce i terapii chorób tarczycy. Aktywność preparatów diagnostycznych wynosi od 1 MBq do 37 MBq, natomiast terapeutycznych od 37 MBq do 5500 MBq (kapsułki) lub 37-740 MBq/ml (roztwór do wstrzykiwań). Przedawkowanie prowadzi do nadmiernej ekspozycji na promieniowanie jonizujące, co może skutkować objawami takimi jak nudności, wymioty, zapalenie tarczycy, uszkodzenie ślinianek, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz jodyzm. Szczególnie niebezpieczne są dawki przekraczające 2000 MBq (uszkodzenie tarczycy) i 5500 MBq (ostre skutki popromienne). Jod-131 charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%) oraz beta o maksymalnej energii 606 keV.
białaczka, blokada tarczycy, choroba popromienna, choroba tarczycy, dawka promieniowania, dawka promieniowania jonizującego, ekspozycja na promieniowanie, gruczoł tarczowy, jod-131, jodek sodu, jodyzm, krwinka czerwona, nadchloran potasu, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór wtórny, obrzęk powiek, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, płytka krwi, preparat radiofarmaceutyczny, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, stymulacja diurezy, wychwyt jodu, wymuszona diureza, wysypka skórna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie ślinianek, zapalenie śluzówek, zapalenie tarczycy - Leksykon chorób i schorzeń
Niedoczynność tarczycy – Zapobieganie i profilaktyka
Niedoczynność tarczycy jest stanem charakteryzującym się niewystarczającą produkcją hormonów tarczycy, najczęściej spowodowanym niedoborem jodu. Profilaktyka opiera się głównie na zapobieganiu niedoborom jodu poprzez stosowanie jodowanej soli kuchennej oraz spożywanie produktów bogatych w jod, takich jak ryby morskie, produkty mleczne i jaja. Kobiety w ciąży i karmiące piersią wymagają suplementacji jodu w dawce 250 μg/dobę. Należy jednak unikać nadmiernej suplementacji jodu (>100 μg/dobę), która może indukować nadczynność tarczycy. Osoby z grup ryzyka (np. z wywiadem rodzinnym, chorobami autoimmunologicznymi, po radioterapii głowy i szyi, z wolem, czy kobiety po porodzie) powinny podlegać regularnym badaniom przesiewowym funkcji tarczycy, co umożliwia wczesne wykrycie i leczenie niedoczynności, minimalizując ryzyko powikłań.
celiakia, choroba autoimmunologiczna, choroba Hashimoto, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu 1, dysfagia, endokrynolog, gruczoł tarczowy, hormon tarczycy, jawna niedoczynność tarczycy, leczenie hormonalne, lewotyroksyna, nadczynność tarczycy, niedobór jodu, niedoczynność tarczycy, poziom glukozy, promieniowanie jonizujące, radioterapia, subkliniczna niedoczynność tarczycy, synteza hormonów tarczycy, TSH, witamina D, wole tarczycy, zaburzenia czynności tarczycy, zapalenie tarczycy