Działania niepożądane
Sunitinib Zentiva 37,5 mg

Sunitynib Zentiva, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg i 50 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania w trakcie terapii. Do najpoważniejszych powikłań należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki, w tym mózgowe i z układu oddechowego, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej), przebarwienia skóry oraz erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Często występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (stopień 3 u 10-16%, stopień 4 u 1,6-2,4% w zależności od wskazania), małopłytkowość (stopień 3 u 3,7-8,2%, stopień 4 u 0,4-1,2%) oraz niedokrwistość. W trakcie leczenia może rozwinąć się niedoczynność tarczycy, obserwowana u 4-16% pacjentów z MRCC oraz u 6-7% pacjentów z GIST i pNET, co wymaga regularnego monitorowania parametrów tarczycowych, w tym stężenia TSH.

Działania niepożądane leku Sunitinib Zentiva

Sunitinib Zentiva to produkt leczniczy zawierający sunitynib, dostępny w formie kapsułek twardych w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg. Skuteczne monitorowanie działań niepożądanych tego leku jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa sunitynibu na podstawie danych klinicznych.1

Najcięższe działania niepożądane

Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych związanych z terapią sunitynibem wymienia się: niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki (w tym krwotok z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego oraz krwotok mózgowy). Niektóre z tych powikłań mogą prowadzić do zgonu pacjenta.2

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych o dowolnym stopniu nasilenia, obserwowanych u pacjentów w badaniach rejestracyjnych dotyczących raka nerkowokomórkowego (RCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) i neuroendokrynnych guzów trzustki (pNET), należą: zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty), przebarwienia skórne oraz erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Nasilenie tych objawów może się zmniejszać wraz z kontynuacją leczenia.3

Podczas terapii może rozwinąć się również niedoczynność tarczycy. Wśród często występujących działań niepożądanych znajdują się zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość.4

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:5

  • Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występują u od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występują u od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występują u od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Sunitinib Zentiva

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane przez pacjentów z GIST, MRCC i pNET w danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów, z uwzględnieniem częstości występowania i stopnia ciężkości według kryteriów NCI-CTCAE.6

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zakażenia wirusowe
Zakażenia układu oddechowego
Ropień
Zakażenia grzybicze
Zakażenia dróg moczowych
Zakażenia skóry
Posocznica
Martwicze zapalenie powięzi
Zakażenia bakteryjne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia
Małopłytkowość
Niedokrwistość
Leukopenia
Limfopenia Pancytopenia Mikroangiopatia zakrzepowa
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Obrzęk naczynioruchowy
Zaburzenia endokrynologiczne Niedoczynność tarczycy Nadczynność tarczycy Zapalenie tarczycy
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Odwodnienie
Hipoglikemia
Zespół ostrego rozpadu guza
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Depresja
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy
Bóle głowy
Zaburzenia smaku
Neuropatia obwodowa
Parestezje
Niedoczulica
Przeczulica
Krwotok mózgowy
Udar mózowy
Przemijający napad niedokrwienny
Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii
Zaburzenia oka Obrzęk tkanek oczodołu
Obrzęk powiek
Zwiększone łzawienie
Zaburzenia serca Niedokrwienie mięśnia sercowego
Zmniejszenie frakcji wyrzutowej
Zastoinowa niewydolność serca
Zawał mięśnia sercowego
Niewydolność serca
Kardiomiopatia
Wysięk osierdziowy
Wydłużenie odstępu QT w EKG
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie tętnicze Zakrzepica żył głębokich
Uderzenia gorąca
Nagłe zaczerwienienie twarzy
Krwotok z guza Tętniak i rozwarstwienie tętnicy
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność
Krwotok z nosa
Kaszel
Zator tętnicy płucnej
Wysięk opłucnowy
Krwioplucie
Duszność wysiłkowa
Ból jamy ustnej i gardła
Niedrożność nosa
Suchość błon śluzowych nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Ból brzucha
Wymioty
Biegunka
Niestrawność
Nudności
Zaparcia
Perforacja przewodu pokarmowego
Zapalenie trzustki
Przetoka odbytu
Zapalenie jelita grubego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewydolność wątroby
Zapalenie pęcherzyka żółciowego
Zaburzenia czynności wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Przebarwienia skóry
Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej
Wysypka
Zmiany koloru włosów
Suchość skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból w kończynach
Bóle stawowe
Ból pleców
Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy
Przetoka
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek
Ostra niewydolność nerek
Zmiana barwy moczu
Białkomocz
Krwotok z dróg moczowych Zespół nerczycowy
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zapalenie błon śluzowych
Uczucie zmęczenia
Obrzęk
Gorączka
Ból w klatce piersiowej
Ból
Zespół rzekomogrypowy
Dreszcze
Nieprawidłowy proces gojenia się ran
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała
Zmniejszenie liczby białych krwinek
Zwiększenie aktywności lipazy
Zmniejszenie liczby płytek krwi
Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
Zwiększona aktywność amylazy
Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej
Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej
Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi
Zwiększone ciśnienie tętnicze
Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi
Zwiększone stężenie TSH we krwi

Opis wybranych działań niepożądanych

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki ciężkiego zakażenia (z neutropenią lub bez neutropenii), w tym przypadki prowadzące do zgonu. Odnotowano również przypadki nekrotycznego zapalenia powięzi, w tym krocza, które czasami prowadziły do zgonu.7

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili różnego stopnia ciężkości:8

  • U pacjentów z GIST w badaniu III fazy: 3. stopnia u 10% i 4. stopnia u 1,7% pacjentów
  • U pacjentów z MRCC w badaniu III fazy: 3. stopnia u 16% i 4. stopnia u 1,6% pacjentów
  • U pacjentów z pNET w badaniu III fazy: 3. stopnia u 13% i 4. stopnia u 2,4% pacjentów

Zmniejszenie liczby płytek krwi 3. i 4. stopnia ciężkości odnotowano:9

  • U pacjentów z GIST w badaniu III fazy: 3. stopnia u 3,7% i 4. stopnia u 0,4% pacjentów
  • U pacjentów z MRCC w badaniu III fazy: 3. stopnia u 8,2% i 4. stopnia u 1,1% pacjentów
  • U pacjentów z pNET w badaniu III fazy: 3. stopnia u 3,7% i 4. stopnia u 1,2% pacjentów

Występowanie krwawień różniło się w zależności od badanej populacji:10

  • W badaniu III fazy dotyczącym GIST – krwawienia zgłoszono u 18% pacjentów otrzymujących sunitynib i 17% pacjentów otrzymujących placebo
  • W grupie pacjentów wcześniej nieleczonych z powodu MRCC – krwawienia wystąpiły u 39% pacjentów otrzymujących sunitynib i u 11% pacjentów otrzymujących IFN-α
  • Krwawienia stopnia 3. lub wyższego wystąpiły u 17 (4,5%) pacjentów otrzymujących sunitynib i 5 (1,7%) pacjentów otrzymujących IFN-α w grupie MRCC
  • W grupie pacjentów otrzymujących sunitynib w leczeniu MRCC opornego na leczenie cytokinami krwawienia wystąpiły u 26% pacjentów
  • W badaniu III fazy dotyczącym leczenia pNET krwawienia (z wyjątkiem krwawienia z nosa) obserwowano u 21,7% pacjentów otrzymujących sunitynib i u 9,85% pacjentów otrzymujących placebo

W badaniach klinicznych krwotoki z guza nowotworowego występowały u około 2% pacjentów z GIST.11

Zaburzenia układu immunologicznego

Zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym przypadki obrzęku naczynioruchowego.12

Zaburzenia endokrynologiczne

Niedoczynność tarczycy była częstym działaniem niepożądanym u pacjentów leczonych sunitynibem:13

  • W dwóch badaniach z udziałem pacjentów z MRCC opornym na leczenie cytokinami, u 7 pacjentów (4%) otrzymujących sunitynib wystąpiła niedoczynność tarczycy
  • W badaniu z udziałem pacjentów z MRCC wcześniej nieleczonych, niedoczynność tarczycy wystąpiła u 61 pacjentów (16%) w grupie otrzymującej sunitynib i u 3 pacjentów (<1%) w grupie otrzymującej IFN-α

Ponadto u czterech pacjentów (2%) z MRCC opornym na leczenie cytokinami stwierdzono podwyższenie stężenia tyreotropiny (TSH). Ogółem u 7% pacjentów z MRCC stwierdzono kliniczne lub laboratoryjne objawy niedoczynności tarczycy rozwijającej się w trakcie leczenia.14

Nabytą niedoczynność tarczycy stwierdzono u 6,2% pacjentów z GIST otrzymujących sunitynib i u 1% pacjentów otrzymujących placebo. W badaniu III fazy dotyczącym leczenia pNET niedoczynność tarczycy stwierdzono u 6 pacjentów (7,2%) otrzymujących sunitynib i u 1 pacjenta (1,2%) otrzymującego placebo.15

Szczegółowe dane z monitorowania czynności tarczycy pochodzą również z dwóch badań z udziałem pacjentek z nowotworem piersi (należy podkreślić, że sunitynib nie jest zarejestrowany do leczenia nowotworów piersi):16

  • W pierwszym badaniu: niedoczynność tarczycy zgłoszono u 15 (13,6%) pacjentek otrzymujących sunitynib oraz u 3 (2,9%) pacjentek poddanych standardowym schematom leczenia
  • Podwyższone stężenie TSH we krwi wystąpiło u 1 (0,9%) pacjentki otrzymującej sunitynib, a w grupie standardowego leczenia nie wystąpiło u żadnej
  • W drugim badaniu: niedoczynność tarczycy wystąpiła łącznie u 31 (13%) pacjentek otrzymujących sunitynib oraz u 2 (0,8%) pacjentek otrzymujących kapecytabinę

Powyższe dane wskazują na istotne ryzyko rozwoju zaburzeń funkcji tarczycy podczas stosowania sunitynibu, dlatego wskazane jest monitorowanie parametrów tarczycowych w trakcie terapii.17

Wnioski kliniczne

Profil bezpieczeństwa leku Sunitinib Zentiva wymaga dokładnego monitorowania pacjentów pod kątem występowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie działania niepożądane mogące prowadzić do zgonu, jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki. Dodatkowo monitoring powinien obejmować parametry hematologiczne, czynność tarczycy oraz kontrolę ciśnienia tętniczego.18

Niektóre działania niepożądane mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania leczenia, zwłaszcza gdy występują w nasileniu 3. lub 4. stopnia. Należy pamiętać, że profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od leczonego nowotworu oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta, co wymaga spersonalizowanego podejścia do leczenia i monitorowania.19

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl