Działania niepożądane
Sunitinib Zentiva 37,5 mg
Sunitynib Zentiva, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg i 50 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania w trakcie terapii. Do najpoważniejszych powikłań należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki, w tym mózgowe i z układu oddechowego, które mogą prowadzić do zgonu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie, objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej), przebarwienia skóry oraz erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Często występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (stopień 3 u 10-16%, stopień 4 u 1,6-2,4% w zależności od wskazania), małopłytkowość (stopień 3 u 3,7-8,2%, stopień 4 u 0,4-1,2%) oraz niedokrwistość. W trakcie leczenia może rozwinąć się niedoczynność tarczycy, obserwowana u 4-16% pacjentów z MRCC oraz u 6-7% pacjentów z GIST i pNET, co wymaga regularnego monitorowania parametrów tarczycowych, w tym stężenia TSH.
- Działania niepożądane leku Sunitinib Zentiva
- Najcięższe działania niepożądane
- Najczęstsze działania niepożądane
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Sunitinib Zentiva
- Opis wybranych działań niepożądanych
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Wnioski kliniczne
Działania niepożądane leku Sunitinib Zentiva
Sunitinib Zentiva to produkt leczniczy zawierający sunitynib, dostępny w formie kapsułek twardych w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg. Skuteczne monitorowanie działań niepożądanych tego leku jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa sunitynibu na podstawie danych klinicznych.1
Najcięższe działania niepożądane
Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych związanych z terapią sunitynibem wymienia się: niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforację przewodu pokarmowego oraz krwotoki (w tym krwotok z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, guza, układu moczowego oraz krwotok mózgowy). Niektóre z tych powikłań mogą prowadzić do zgonu pacjenta.2
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych o dowolnym stopniu nasilenia, obserwowanych u pacjentów w badaniach rejestracyjnych dotyczących raka nerkowokomórkowego (RCC), nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) i neuroendokrynnych guzów trzustki (pNET), należą: zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, niestrawność i wymioty), przebarwienia skórne oraz erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Nasilenie tych objawów może się zmniejszać wraz z kontynuacją leczenia.3
Podczas terapii może rozwinąć się również niedoczynność tarczycy. Wśród często występujących działań niepożądanych znajdują się zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość.4
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:5
- Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
- Często: występują u od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często: występują u od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
- Rzadko: występują u od 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Sunitinib Zentiva
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane przez pacjentów z GIST, MRCC i pNET w danych zbiorczych obejmujących 7115 pacjentów, z uwzględnieniem częstości występowania i stopnia ciężkości według kryteriów NCI-CTCAE.6
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | – | Zakażenia wirusowe Zakażenia układu oddechowego Ropień Zakażenia grzybicze Zakażenia dróg moczowych Zakażenia skóry Posocznica |
Martwicze zapalenie powięzi Zakażenia bakteryjne |
– | – |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia Małopłytkowość Niedokrwistość Leukopenia |
Limfopenia | Pancytopenia | Mikroangiopatia zakrzepowa | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | Nadwrażliwość | Obrzęk naczynioruchowy | – |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność tarczycy | – | Nadczynność tarczycy | Zapalenie tarczycy | – |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie łaknienia | Odwodnienie Hipoglikemia |
– | Zespół ostrego rozpadu guza | – |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Depresja | – | – | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy Bóle głowy Zaburzenia smaku |
Neuropatia obwodowa Parestezje Niedoczulica Przeczulica |
Krwotok mózgowy Udar mózowy Przemijający napad niedokrwienny |
Zespół odwracalnej tylnej encefalopatii | – |
| Zaburzenia oka | – | Obrzęk tkanek oczodołu Obrzęk powiek Zwiększone łzawienie |
– | – | – |
| Zaburzenia serca | – | Niedokrwienie mięśnia sercowego Zmniejszenie frakcji wyrzutowej |
Zastoinowa niewydolność serca Zawał mięśnia sercowego Niewydolność serca Kardiomiopatia Wysięk osierdziowy Wydłużenie odstępu QT w EKG |
– | – |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Zakrzepica żył głębokich Uderzenia gorąca Nagłe zaczerwienienie twarzy |
Krwotok z guza | – | Tętniak i rozwarstwienie tętnicy |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność Krwotok z nosa Kaszel |
Zator tętnicy płucnej Wysięk opłucnowy Krwioplucie Duszność wysiłkowa Ból jamy ustnej i gardła Niedrożność nosa Suchość błon śluzowych nosa |
– | – | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Ból brzucha Wymioty Biegunka Niestrawność Nudności Zaparcia |
– | Perforacja przewodu pokarmowego Zapalenie trzustki Przetoka odbytu Zapalenie jelita grubego |
– | – |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | – | – | Niewydolność wątroby Zapalenie pęcherzyka żółciowego Zaburzenia czynności wątroby |
– |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | – | Przebarwienia skóry Zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej Wysypka Zmiany koloru włosów Suchość skóry |
– | – | – |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | – | Ból w kończynach Bóle stawowe Ból pleców |
– | Martwica kości szczęki i (lub) żuchwy Przetoka |
– |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | Niewydolność nerek Ostra niewydolność nerek Zmiana barwy moczu Białkomocz |
Krwotok z dróg moczowych | Zespół nerczycowy | – |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zapalenie błon śluzowych Uczucie zmęczenia Obrzęk Gorączka |
Ból w klatce piersiowej Ból Zespół rzekomogrypowy Dreszcze |
Nieprawidłowy proces gojenia się ran | – | – |
| Badania diagnostyczne | – | Zmniejszenie masy ciała Zmniejszenie liczby białych krwinek Zwiększenie aktywności lipazy Zmniejszenie liczby płytek krwi Zmniejszenie stężenia hemoglobiny Zwiększona aktywność amylazy Zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej Zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi Zwiększone ciśnienie tętnicze Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi |
Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi Zwiększone stężenie TSH we krwi |
– | – |
Opis wybranych działań niepożądanych
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
U pacjentów leczonych sunitynibem zgłaszano przypadki ciężkiego zakażenia (z neutropenią lub bez neutropenii), w tym przypadki prowadzące do zgonu. Odnotowano również przypadki nekrotycznego zapalenia powięzi, w tym krocza, które czasami prowadziły do zgonu.7
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszenie bezwzględnej liczby neutrofili różnego stopnia ciężkości:8
- U pacjentów z GIST w badaniu III fazy: 3. stopnia u 10% i 4. stopnia u 1,7% pacjentów
- U pacjentów z MRCC w badaniu III fazy: 3. stopnia u 16% i 4. stopnia u 1,6% pacjentów
- U pacjentów z pNET w badaniu III fazy: 3. stopnia u 13% i 4. stopnia u 2,4% pacjentów
Zmniejszenie liczby płytek krwi 3. i 4. stopnia ciężkości odnotowano:9
- U pacjentów z GIST w badaniu III fazy: 3. stopnia u 3,7% i 4. stopnia u 0,4% pacjentów
- U pacjentów z MRCC w badaniu III fazy: 3. stopnia u 8,2% i 4. stopnia u 1,1% pacjentów
- U pacjentów z pNET w badaniu III fazy: 3. stopnia u 3,7% i 4. stopnia u 1,2% pacjentów
Występowanie krwawień różniło się w zależności od badanej populacji:10
- W badaniu III fazy dotyczącym GIST – krwawienia zgłoszono u 18% pacjentów otrzymujących sunitynib i 17% pacjentów otrzymujących placebo
- W grupie pacjentów wcześniej nieleczonych z powodu MRCC – krwawienia wystąpiły u 39% pacjentów otrzymujących sunitynib i u 11% pacjentów otrzymujących IFN-α
- Krwawienia stopnia 3. lub wyższego wystąpiły u 17 (4,5%) pacjentów otrzymujących sunitynib i 5 (1,7%) pacjentów otrzymujących IFN-α w grupie MRCC
- W grupie pacjentów otrzymujących sunitynib w leczeniu MRCC opornego na leczenie cytokinami krwawienia wystąpiły u 26% pacjentów
- W badaniu III fazy dotyczącym leczenia pNET krwawienia (z wyjątkiem krwawienia z nosa) obserwowano u 21,7% pacjentów otrzymujących sunitynib i u 9,85% pacjentów otrzymujących placebo
W badaniach klinicznych krwotoki z guza nowotworowego występowały u około 2% pacjentów z GIST.11
Zaburzenia układu immunologicznego
Zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym przypadki obrzęku naczynioruchowego.12
Zaburzenia endokrynologiczne
Niedoczynność tarczycy była częstym działaniem niepożądanym u pacjentów leczonych sunitynibem:13
- W dwóch badaniach z udziałem pacjentów z MRCC opornym na leczenie cytokinami, u 7 pacjentów (4%) otrzymujących sunitynib wystąpiła niedoczynność tarczycy
- W badaniu z udziałem pacjentów z MRCC wcześniej nieleczonych, niedoczynność tarczycy wystąpiła u 61 pacjentów (16%) w grupie otrzymującej sunitynib i u 3 pacjentów (<1%) w grupie otrzymującej IFN-α
Ponadto u czterech pacjentów (2%) z MRCC opornym na leczenie cytokinami stwierdzono podwyższenie stężenia tyreotropiny (TSH). Ogółem u 7% pacjentów z MRCC stwierdzono kliniczne lub laboratoryjne objawy niedoczynności tarczycy rozwijającej się w trakcie leczenia.14
Nabytą niedoczynność tarczycy stwierdzono u 6,2% pacjentów z GIST otrzymujących sunitynib i u 1% pacjentów otrzymujących placebo. W badaniu III fazy dotyczącym leczenia pNET niedoczynność tarczycy stwierdzono u 6 pacjentów (7,2%) otrzymujących sunitynib i u 1 pacjenta (1,2%) otrzymującego placebo.15
Szczegółowe dane z monitorowania czynności tarczycy pochodzą również z dwóch badań z udziałem pacjentek z nowotworem piersi (należy podkreślić, że sunitynib nie jest zarejestrowany do leczenia nowotworów piersi):16
- W pierwszym badaniu: niedoczynność tarczycy zgłoszono u 15 (13,6%) pacjentek otrzymujących sunitynib oraz u 3 (2,9%) pacjentek poddanych standardowym schematom leczenia
- Podwyższone stężenie TSH we krwi wystąpiło u 1 (0,9%) pacjentki otrzymującej sunitynib, a w grupie standardowego leczenia nie wystąpiło u żadnej
- W drugim badaniu: niedoczynność tarczycy wystąpiła łącznie u 31 (13%) pacjentek otrzymujących sunitynib oraz u 2 (0,8%) pacjentek otrzymujących kapecytabinę
Powyższe dane wskazują na istotne ryzyko rozwoju zaburzeń funkcji tarczycy podczas stosowania sunitynibu, dlatego wskazane jest monitorowanie parametrów tarczycowych w trakcie terapii.17
Wnioski kliniczne
Profil bezpieczeństwa leku Sunitinib Zentiva wymaga dokładnego monitorowania pacjentów pod kątem występowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie działania niepożądane mogące prowadzić do zgonu, jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki. Dodatkowo monitoring powinien obejmować parametry hematologiczne, czynność tarczycy oraz kontrolę ciśnienia tętniczego.18
Niektóre działania niepożądane mogą wymagać modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania leczenia, zwłaszcza gdy występują w nasileniu 3. lub 4. stopnia. Należy pamiętać, że profil działań niepożądanych może się różnić w zależności od leczonego nowotworu oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta, co wymaga spersonalizowanego podejścia do leczenia i monitorowania.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania