endogenny hydrokortyzon
Endogenny hydrokortyzon, znany również jako kortyzol, jest naturalnym hormonem steroidowym produkowanym przez korę nadnerczy. Jest głównym glukokortykosteroidem w organizmie ludzkim, wydzielanym w odpowiedzi na stres oraz w rytmie dobowym (najwyższe stężenie rano, najniższe wieczorem).
Fizjologicznie, kortyzol odgrywa kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów, białek i tłuszczów, regulując poziom glukozy we krwi i stymulując glukoneogenezę. Posiada również właściwości przeciwzapalne i immunosupresyjne, hamując odpowiedź immunologiczną organizmu.
Zaburzenia wydzielania endogennego hydrokortyzonu manifestują się jako choroba Addisona (niedobór) lub zespół Cushinga (nadmiar). Diagnostyka opiera się na oznaczaniu stężenia kortyzolu w surowicy, ślinie lub moczu, a także na testach dynamicznych, takich jak test hamowania deksametazonem czy test stymulacji ACTH.
W praktyce klinicznej często stosuje się egzogenny hydrokortyzon (jako lek) w terapii substytucyjnej niedoczynności kory nadnerczy, a także w leczeniu chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym, wykorzystując jego działanie przeciwzapalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Predasol 5 mg
Prednizolon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem o kodzie ATC H02AB06, wykazuje szerokie spektrum działania metabolicznego i immunomodulującego, zależnego od dawki. W dawkach substytucyjnych (5 mg prednizolonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu) stosowany jest w niewydolności kory nadnerczy oraz zespole nadnerczowo-płciowym, wymagając jednoczesnego podawania mineralokortykosteroidów ze względu na minimalne działanie mineralotropowe. W dawkach przekraczających poziomy substytucyjne prednizolon wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowe, antyproliferacyjne) oraz opóźnione immunosupresyjne, hamując chemotaksję, aktywność komórek układu immunologicznego oraz uwalnianie mediatorów zapalnych, takich jak prostaglandyny i leukotrieny. W terapii obturacji oskrzeli prednizolon działa wielokierunkowo, m.in. redukując obrzęk błony śluzowej, hamując skurcz oskrzeli i regulując wydzielanie śluzu, a także wzmacniając efekt beta-adrenomimetyków (efekt permisywny).
androgeny kory nadnerczy, atrofia kory nadnerczy, beta-2-adrenomimetyk, beta-adrenomimetyk, chemotaksja, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, efekt mineralotropowy, efekt permisywny, elektrolity w surowicy krwi, endogenny hydrokortyzon, enzym lizosomalny, glikokortykosteroid do stosowania układowego, homeostaza organizmu, kortykotropina, laktoza jednowodna, mediatory zapalne, mineralokortykosteroid, niefluorowany glikokortykosteroid, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk błony śluzowej, obturacja dróg oddechowych, obturacja oskrzeli, prostaglandyny i leukotrieny, reakcja alergiczna typu I, skurcz oskrzeli, stabilizacja błony komórkowej, stan zapalny dróg oddechowych, synteza mineralokortykosteroidów, terapia substytucyjna, układ immunologiczny, wydzielina oskrzelowa, zanik układu odpornościowego, zespół nadnerczowo-płciowy