hormonalna terapia ablacyjna
Hormonalna terapia ablacyjna to metoda leczenia stosowana głównie w onkologii, szczególnie w terapii nowotworów hormonozależnych, takich jak rak prostaty czy rak piersi. Polega na eliminacji lub znacznym obniżeniu poziomu hormonów, które stymulują wzrost komórek nowotworowych. W przypadku raka prostaty celem jest redukcja poziomu testosteronu, natomiast w raku piersi – obniżenie poziomu estrogenów.
W terapii raka prostaty stosuje się analogi lub antagonistów GnRH (gonadoliberyny), które blokują produkcję testosteronu w jądrach, oraz antyandrogeny hamujące działanie androgenów na poziomie receptorów. W zaawansowanych przypadkach może być konieczna orchidektomia (chirurgiczne usunięcie jąder). W przypadku raka piersi wykorzystuje się inhibitory aromatazy, które hamują przekształcanie androgenów w estrogeny, lub selektywne modulatory receptora estrogenowego.
Hormonalna terapia ablacyjna może być stosowana jako leczenie neoadjuwantowe (przed zabiegiem operacyjnym), adjuwantowe (po zabiegu), paliatywne w przypadku choroby zaawansowanej lub jako monoterapia. Mimo skuteczności, terapia ta wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak uderzenia gorąca, utrata libido, osteoporoza, zespół metaboliczny czy zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, co wymaga starannego monitorowania pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leuprostin 3,6 mg
Leuprostin, zawierający 3,6 mg leuproreliny w formie podskórnego implantu, jest stosowany w terapii hormonozależnego raka gruczołu krokowego. Standardowa dawka to pojedynczy implant podawany raz na miesiąc, z możliwością opóźnienia kolejnej dawki o maksymalnie 2 tygodnie po drugim podaniu bez utraty skuteczności. Nie wymaga modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby ani u osób starszych, natomiast jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży. Terapia może być łączona z radioterapią w leczeniu neoadjuwantowym lub adjuwantowym miejscowo zaawansowanego lub ograniczonego raka gruczołu krokowego u pacjentów z umiarkowanym i dużym ryzykiem. Zaleca się wprowadzenie leczenia antyandrogenem na 5 dni przed rozpoczęciem podawania implantu. Procedura implantacji wymaga aseptycznego przygotowania i wykonania przez wykwalifikowany personel medyczny, z implantacją podskórną w przednią ścianę jamy brzusznej.
antyandrogen, hormonalna terapia ablacyjna, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, hormonozależny rak gruczołu krokowego, implant Leuprostin, implant podskórny, leuprorelina, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, objawy dyzuryczne, poziom kastracyjny, PSA, radioterapia, terapia przeciwandrogenowa, terapia skojarzona, testosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Leuprorelina – Dawkowanie i sposób podawania
Leuprorelina jest agonistą GnRH stosowanym w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, dostępna w formach o różnym czasie uwalniania: miesięczne implanty (3,6 mg, np. Leuprostin), trzymiesięczne preparaty (11,25 mg Librexa, 22,5 mg Eligard lub Lutrate Depot) oraz sześciomiesięczne (45 mg Eligard). Podawanie odbywa się podskórnie (implanty lub wstrzyknięcia) lub domięśniowo (Lutrate Depot), z bezwzględnym zakazem podania dożylnego lub dotętniczego. Dawkowanie i sposób podania muszą być ściśle przestrzegane, a preparaty rekonstytuowane wyłącznie przez wykwalifikowany personel. Monitorowanie skuteczności terapii opiera się na ocenie klinicznej oraz oznaczaniu stężeń PSA i testosteronu, przy czym efekt kastracyjny definiowany jest jako stężenie testosteronu ≤0,5 ng/ml, osiągane zwykle w ciągu 3-4 tygodni od rozpoczęcia leczenia. W przypadku braku odpowiedzi lub podejrzenia błędu w podaniu, konieczna jest kontrola poziomu testosteronu.
agonista GnRH, antygen gruczołu krokowego, efekt kastracyjny, hormonalna terapia ablacyjna, implant podskórny, inhibitor biosyntezy androgenów, inhibitor receptora androgenowego, leczenie adjuwantowe, leczenie antyandrogenowe, leczenie neoadjuwantowe, leuprorelina, miejscowo zaawansowany rak, radioterapia, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego z przerzutami oporny na kastrację, rak ograniczony do gruczołu krokowego, testosteron w surowicy, wartość kastracyjna, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby