próba doustna
Próba doustna to procedura diagnostyczna polegająca na podawaniu pacjentowi określonych substancji drogą doustną w celu oceny reakcji organizmu. Najczęściej stosowana jest w diagnostyce alergii, nietolerancji pokarmowych oraz w ocenie wydolności metabolicznej organizmu.
W alergologii próba doustna prowokacyjna (OFC – Oral Food Challenge) stanowi złoty standard w diagnostyce alergii pokarmowych. Polega na podawaniu pacjentowi wzrastających dawek potencjalnego alergenu pod ścisłą kontrolą medyczną, z możliwością natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej.
W diabetologii i endokrynologii stosuje się doustny test obciążenia glukozą (OGTT), który służy do diagnostyki cukrzycy i stanów przedcukrzycowych. Pacjent otrzymuje roztwór zawierający 75g glukozy, po czym w określonych odstępach czasu mierzone jest stężenie glukozy we krwi.
Próby doustne wykonuje się również w gastroenterologii do oceny wchłaniania określonych substancji, w hepatologii do oceny funkcji wątroby oraz w diagnostyce zaburzeń metabolicznych. Przed przeprowadzeniem próby doustnej konieczne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta i uwzględnienie możliwych przeciwwskazań.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Zapobieganie i profilaktyka
Alergia na penicylinę jest często zgłaszana, jednak potwierdzona alergia występuje u mniej niż 1% populacji, mimo że około 10% deklaruje taką nadwrażliwość. Kluczowe jest dokładne rozpoznanie i dokumentacja alergii, w tym wywiad, testy skórne z głównymi i drugorzędnymi determinantami penicyliny oraz doustna próba prowokacyjna z 250 mg amoksycyliny u pacjentów z negatywnym wynikiem testu skórnego. Pacjenci z natychmiastową reakcją nadwrażliwości (np. anafilaksja, obrzęk krtani) powinni unikać penicylin, cefalosporyn i karbapenemów. W profilaktyce okołooperacyjnej cefazolin, mimo alergii na penicylinę, jest bezpieczny i zalecany, co zmniejsza ryzyko zakażeń i koszty leczenia. Testy alergii na penicylinę są bezpieczne i opłacalne także u kobiet w ciąży, gdzie penicylina pozostaje lekiem z wyboru w profilaktyce zakażeń paciorkowcami grupy B (GBS).
alergia na penicylinę, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk o szerokim spektrum, autostrzykawka z adrenaliną, bakteriemia, cefalosporyna pierwszej generacji, dawka prowokacyjna, desensytyzacja, natychmiastowa reakcja nadwrażliwości, neurosyfilis, niedociśnienie, obrzęk krtani, paciorkowiec grupy B, pokrzywka, próba doustna, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka śródporodowa, reaktywność krzyżowa, skurcz oskrzeli, test skórny, zakażenie miejsca operowanego