toksyczność kwasu acetylosalicylowego

Toksyczność kwasu acetylosalicylowego (ASA) to stan wynikający z przedawkowania aspiryny, który może prowadzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych. Zatrucie to może być ostre (jednorazowe przyjęcie dużej dawki) lub przewlekłe (długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane).

Objawy toksyczności ASA obejmują początkowo szum w uszach (tinnitus), zaburzenia słuchu, nudności, wymioty, przyspieszony oddech (tachypnoe) oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. W ciężkich przypadkach może dojść do hipoglikemii, hipertermii, odwodnienia, zaburzeń krzepnięcia, obrzęku płuc, a nawet niewydolności wielonarządowej.

Patofizjologia zatrucia ASA wiąże się z rozregulowaniem metabolizmu komórkowego, zaburzeniem funkcji mitochondriów oraz stymulacją ośrodka oddechowego. Charakterystyczne jest występowanie mieszanej kwasicy metabolicznej i oddechowej zasadowicy, co stanowi diagnostyczne wyzwanie kliniczne.

Leczenie toksyczności kwasu acetylosalicylowego obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (podanie węgla aktywowanego), korektę zaburzeń metabolicznych, nawodnienie, alkalizację moczu w celu przyspieszenia eliminacji leku oraz, w ciężkich przypadkach, hemodializę. Monitorowanie stężenia salicylanów w surowicy jest istotnym elementem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Excedrin MigraStop 250 mg + 250 mg + 65 mg

Excedrin MigraStop to preparat zawierający 250 mg kwasu acetylosalicylowego, 250 mg paracetamolu oraz 65 mg kofeiny w jednej tabletce. Przedawkowanie tego leku stanowi poważne zagrożenie życia, głównie z powodu hepatotoksyczności paracetamolu oraz toksyczności kwasu acetylosalicylowego. Toksyczność kwasu acetylosalicylowego manifestuje się objawami zależnymi od stężenia w osoczu: lekkie zatrucie przy 150-300 μg/ml objawia się zawrotami głowy, szumem usznym, nudnościami i odwodnieniem, natomiast ciężkie zatrucie (>300 μg/ml) prowadzi do hiperwentylacji, kwasicy metabolicznej, depresji OUN i niewydolności oddechowej. Paracetamol w dawce toksycznej >10 g lub >150 mg/kg może wywołać wczesne objawy (nudności, wymioty, ospałość) oraz późniejsze uszkodzenie wątroby, które osiąga szczyt po 72-96 godzinach, z możliwymi powikłaniami takimi jak ostra niewydolność nerek i zaburzenia rytmu serca. Kofeina powoduje objawy neurologiczne i kardiologiczne, w tym tachykardię i drgawki, szczególnie przy bardzo dużych dawkach.
alkaloza oddechowa, arytmia serca, depresja OUN, diureza, drgawki, hemodializa, hemoperfuzja, hepatotoksyczność paracetamolu, hiperglikemia, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipokaliemia, kofeina, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, martwica hepatocytów, martwica kanalików nerkowych, metionina, N-acetylocysteina, niekardiologiczny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, podniecenie psychoruchowe, śpiączka, splątanie, szum uszny, tachykardia, toksyczność kwasu acetylosalicylowego, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrucie kwasem acetylosalicylowym
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alepton 75 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne kwasu acetylosalicylowego (ASA), substancji czynnej leku Alepton, wykazały, że nerki są głównym narządem docelowym potencjalnej toksyczności, przy czym uszkodzenia nerkowe pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Badania toksyczności reprodukcyjnej na szczurach ujawniły działanie fetotoksyczne i teratogenne, jednak tylko przy dawkach co najmniej siedmiokrotnie wyższych niż maksymalne dawki stosowane w terapii schorzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów. Znaczenie kliniczne tych efektów pozostaje nieustalone ze względu na istotne różnice w stosowanych dawkach między modelami zwierzęcymi a terapią kliniczną.
dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt teratogenny, fetotoksyczność, genotoksyczność, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, nerki, salicylany, schorzenie sercowo-naczyniowe, toksyczność kwasu acetylosalicylowego, toksyczność reprodukcyjna, toksykologia, uszkodzenie nerek
Leksykon leków
Przedawkowanie – Acard 150 mg 150 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 150 mg, choć stosunkowo niskiej, wymaga szczególnej uwagi klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby starsze i małe dzieci, u których może prowadzić do zgonu. Toksyczność leku charakteryzuje się opóźnionym pojawieniem się toksycznych stężeń we krwi, nawet do 12 godzin po spożyciu, co wymaga przedłużonej obserwacji. Kliniczny obraz zatrucia obejmuje typowe objawy, takie jak szumy uszne, hiperwentylację, gorączkę, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, bóle głowy, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (zasadowica oddechowa przechodząca w kwasicę metaboliczną z luką anionową) oraz rzadziej hipoglikemię i wykwity skórne. W ostrym zatruciu mogą wystąpić delirium, drżenie, duszność, nadmierna potliwość, pobudzenie oraz śpiączka, stanowiąca bezpośrednie zagrożenie życia.
alkalizacja moczu, badanie endoskopowe, dekontaminacja przewodu pokarmowego, delirium, gazometria krwi tętniczej, hipertermia, hiperwentylacja, hipoglikemia, jonizacja leku, kanaliki nerkowe, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, luka anionowa, niewydolność oddechowa, obraz kliniczny przedawkowania, obrzęk płuc, postać dojelitowa leku, równowaga wodno-elektrolitowa, śpiączka, stężenie toksyczne we krwi, szumy uszne, toksyczność kwasu acetylosalicylowego, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia świadomości, zasadowica oddechowa

toksyczność kwasu acetylosalicylowego

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Excedrin MigraStop 250 mg + 250 mg + 65 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alepton 75 mg

Przedawkowanie – Acard 150 mg 150 mg