układ kalikreniny-kininy

Układ kalikreniny-kininy (KKS) to złożony system enzymatyczno-peptydowy odgrywający kluczową rolę w regulacji wielu procesów fizjologicznych w organizmie. Głównym efektorem tego układu jest bradykinina – nonapeptyd o silnym działaniu wazodilatacyjnym, zwiększający przepuszczalność naczyń i wywołujący skurcz mięśni gładkich.

Kalikreiny są proteazami serynowymi, które przekształcają kininogeny w aktywne kininy. Wyróżniamy kalikreinę osoczową i tkankową, różniące się lokalizacją i mechanizmem działania. Aktywacja układu rozpoczyna się od przekształcenia prekalikreiny w kalikreinę pod wpływem czynnika XII (czynnika Hagemana) w kaskadzie krzepnięcia.

Układ kalikreniny-kininy odgrywa istotną rolę w regulacji ciśnienia tętniczego, procesach zapalnych, bólu, angiogenezie i krzepnięciu krwi. Jest ściśle powiązany z układem renina-angiotensyna-aldosteron oraz układem dopełniacza, co podkreśla jego znaczenie w homeostazie organizmu.

W praktyce klinicznej układ kalikreniny-kininy jest istotny w patogenezie obrzęku naczynioruchowego, a także w mechanizmie działania inhibitorów ACE, które zwiększają poziom bradykininy poprzez hamowanie jej rozkładu. Badania wskazują również na potencjalną rolę tego układu w patogenezie COVID-19, gdzie zakłócenie równowagi KKS może przyczyniać się do rozwoju ciężkich powikłań.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl