właściwości wazodilatacyjne
Właściwości wazodilatacyjne (rozszerzające naczynia krwionośne) odnoszą się do zdolności substancji lub leków do powodowania relaksacji mięśni gładkich w ścianach naczyń krwionośnych, co prowadzi do ich poszerzenia. Efektem tego działania jest zwiększenie światła naczyń, zmniejszenie oporu naczyniowego i wzrost przepływu krwi przez tkanki.
Mechanizmy wazodilatacji mogą być różnorodne i obejmują m.in. aktywację szlaku tlenku azotu (NO), który stymuluje produkcję cGMP w komórkach mięśni gładkich, blokowanie kanałów wapniowych, co ogranicza skurcz mięśni gładkich, oraz wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Substancje o właściwościach wazodilatacyjnych mogą działać miejscowo lub ogólnoustrojowo.
W praktyce klinicznej leki o właściwościach wazodilatacyjnych są szeroko stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby wieńcowej, migreny, objawu Raynauda oraz innych stanów związanych z zaburzeniami przepływu krwi. Do głównych grup leków o działaniu wazodilatacyjnym należą: azotany (np. nitrogliceryna), blokery kanału wapniowego, inhibitory ACE, sartany oraz bezpośrednie wazodylatory jak hydralazyna czy minoksydyl.
Naturalne związki o właściwościach wazodilatacyjnych to m.in. tlenek azotu (wytwarzany przez śródbłonek naczyniowy), prostacyklina, adenozyna oraz niektóre metabolity kwasu arachidonowego. Zaburzenia mechanizmów wazodilatacji, szczególnie dysfunkcja śródbłonka i zmniejszona produkcja NO, odgrywają istotną rolę w patogenezie wielu chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym miażdżycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Wskazania do stosowania
Tlenek azotu (NO) jest stosowany jako gaz medyczny w stężeniach 200 ppm mol/mol, 450 ppm mol/mol oraz 800 ppm mol/mol, dostępny w różnych pojemnościach butli (2-40 litrów, ciśnienie 200 bar). W terapii noworodków z hipoksyjną niewydolnością oddechową, urodzonych w ≥34. tygodniu ciąży, NO poprawia utlenowanie krwi poprzez selektywną wazodylatację naczyń płucnych oraz zmniejsza potrzebę stosowania ECMO. Wskazaniem jest potwierdzone klinicznie lub echokardiograficznie nadciśnienie płucne. Terapia NO nie jest monoterapią i powinna być stosowana łącznie ze wspomaganiem oddychania i innymi lekami, co minimalizuje ryzyko powikłań i optymalizuje efekty leczenia.
ciśnienie w tętnicy płucnej, ECMO, gaz medyczny sprężony, hipoksyjna niewydolność oddechowa, nadciśnienie płucne, obciążenie następcze, okres pooperacyjny, opór naczyniowy, perfuzja płucna, prawa komora serca, tlenek azotu, utlenowanie krwi, wazodilatator, wiek ciążowy, właściwości wazodilatacyjne, wspomaganie oddychania, wymiana gazowa, zabieg kardiochirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
Pentoksyfilina – Przeciwwskazania stosowania
Pentoksyfilina, pochodna metyloksantyny, jest stosowana w terapii zaburzeń obwodowego krążenia krwi dzięki właściwościom poprawiającym mikrokrążenie oraz działaniu wazodilatacyjnemu i antyagregacyjnemu. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są: nadwrażliwość na pentoksyfilinę lub inne metyloksantyny (kofeina, teofilina, teobromina), niedawno przebyty ostry zawał mięśnia sercowego, niedawno przebyty udar mózgu (zarówno niedokrwienny, jak i krwotoczny), krwotok mózgowy, znacząco nasilone krwawienia, skazy krwotoczne, choroby z dużym ryzykiem krwotoków, owrzodzenia żołądka i/lub jelit oraz wylew do siatkówki. Preparaty zawierające pentoksyfilinę, takie jak Agapurin SR 400, PentoHEXAL 600 Retard czy Polfilin prolongatum, zawierają również substancje pomocnicze (np. laktozę jednowodną, sacharozę), które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją tych cukrów.
agregacja płytek krwi, choroba nerek, choroba von Willebranda, choroba wątroby, hemofilia, hemostaza, hipotensja, koagulopatia, kofeina, krwawienie wtórne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok do siatkówki, krwotok mózgowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metyloksantyna, mikrokrążenie, nadwrażliwość na pentoksyfilinę, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie żołądka, pentoksyfilina, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, skaza krwotoczna, tachyarytmia, teobromina, teofilina, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, właściwości wazodilatacyjne, wylew do siatkówki, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego