niszczenie krwinek czerwonych

Niszczenie krwinek czerwonych, znane medycznie jako hemoliza, to proces rozpadu erytrocytów, prowadzący do uwolnienia hemoglobiny do osocza. Zjawisko to może zachodzić fizjologicznie (jako naturalny element cyklu życiowego krwinek) lub patologicznie (przedwcześnie) w przypadku różnych chorób.

Fizjologiczna hemoliza zachodzi głównie w śledzionie i wątrobie po około 120 dniach życia erytrocytu. Patologiczne niszczenie krwinek czerwonych może mieć podłoże wewnątrznaczyniowe (zachodzące wewnątrz naczyń krwionośnych) lub zewnątrznaczyniowe (głównie w śledzionie, wątrobie i szpiku kostnym).

Przyczyny patologicznej hemolizy obejmują szereg czynników, w tym defekty wrodzone erytrocytów (np. sferocytoza wrodzona, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej), czynniki immunologiczne (np. choroba hemolityczna noworodków, niedokrwistości autoimmunohemolityczne), czynniki zakaźne (malaria, babeszjoza), uszkodzenia mechaniczne (np. sztuczne zastawki serca) oraz działanie leków i toksyn.

Klinicznie hemoliza manifestuje się jako niedokrwistość hemolityczna, charakteryzująca się zmniejszoną liczbą krwinek czerwonych, podwyższonym stężeniem bilirubiny pośredniej, zwiększonym stężeniem dehydrogenazy mleczanowej (LDH) oraz obniżonym poziomem haptoglobiny w surowicy. W ciężkich przypadkach może prowadzić do żółtaczki, ciemnego zabarwienia moczu i powiększenia śledziony.

Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, retikulocyty, próba Coombsa, LDH, haptoglobina), a także badania specjalistyczne ukierunkowane na określenie konkretnej przyczyny hemolizy. Leczenie zależy od etiologii i może obejmować immunosupresję, splenektomię, przetoczenia krwi, a w niektórych przypadkach leczenie przyczynowe.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl