oftalmopatia tarczycowa

Oftalmopatia tarczycowa (orbitopatia tarczycowa, oftalmopatia Gravesa) to choroba autoimmunologiczna, ściśle związana z autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, szczególnie z chorobą Gravesa-Basedowa. Charakteryzuje się zapalnym naciekiem tkanek pozagałkowych, głównie mięśni okoruchowych i tkanki tłuszczowej oczodołu.

Patogeneza schorzenia opiera się na reakcji autoimmunologicznej skierowanej przeciwko wspólnym antygenom w tarczycy i tkankach oczodołu. Limfocyty T rozpoznają te antygeny, prowadząc do uwalniania cytokin prozapalnych, które stymulują fibroblasty oczodołu do produkcji glikozaminoglikanów, powodując obrzęk i powiększenie objętości tkanek oczodołu.

Objawy kliniczne oftalmopatii tarczycowej obejmują wytrzeszcz (egzoftalmus), retrakcję powiek, obrzęk powiek, przekrwienie spojówek, zaburzenia ruchomości gałek ocznych, podwójne widzenie oraz, w ciężkich przypadkach, neuropatię nerwu wzrokowego. Choroba może przebiegać z różnym nasileniem – od łagodnych objawów kosmetycznych do ciężkiej postaci zagrażającej widzeniu.

Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, badaniach obrazowych (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny oczodołów) oraz ocenie funkcji tarczycy. Klasyfikacja aktywności i ciężkości choroby jest kluczowa dla wyboru właściwej metody leczenia.

Leczenie oftalmopatii tarczycowej zależy od stopnia aktywności i ciężkości choroby. W aktywnej fazie stosuje się glikokortykosteroidy (doustne lub dożylne), radioterapię oczodołów oraz, w przypadkach opornych, leki immunosupresyjne lub biologiczne (np. tocilizumab). W nieaktywnej fazie choroby interwencja może obejmować zabiegi chirurgiczne, takie jak dekompresja oczodołu, korekcja zeza czy operacje powiek.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl