agonista FXR

Agoniści FXR (receptora farnezoidowego X) to związki, które aktywują receptor jądrowy FXR odgrywający kluczową rolę w metabolizmie kwasów żółciowych, lipidów i glukozy. Receptor FXR jest ekspresjonowany głównie w wątrobie, jelitach, nerkach i nadnerczach, gdzie reguluje szereg procesów metabolicznych.

Fizjologicznym agonistą FXR są kwasy żółciowe, szczególnie kwas chenodeoksycholowy. Farmakologiczna aktywacja FXR prowadzi do zahamowania syntezy kwasów żółciowych poprzez represję enzymu CYP7A1, zwiększenia transportu i wydalania kwasów żółciowych z hepatocytów oraz zmniejszenia wątrobowej lipogenezy de novo.

Syntetyczni agoniści FXR są intensywnie badani jako potencjalne leki w chorobach wątroby, zwłaszcza w pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych (PBC), niealkoholowym stłuszczeniowym zapaleniu wątroby (NASH) oraz innych schorzeniach cholestatycznych. Kwas obetycholowy (Ocaliva) jest pierwszym zatwierdzonym agonistą FXR stosowanym w leczeniu PBC u pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na kwas ursodeoksycholowy.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby – Leczenie

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD), obecnie określana jako metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby (MASLD), dotyka 20-40% populacji krajów rozwiniętych i wymaga kompleksowego leczenia opartego na modyfikacji stylu życia. Kluczowe jest stopniowe zmniejszenie masy ciała o 3-5% dla redukcji steatozy oraz 7-10% dla poprawy stanu zapalnego i włóknienia, przy tempie utraty 0,5-1,5 kg tygodniowo. Zalecana jest dieta śródziemnomorska z ograniczeniem kalorii o 500-1000 kcal/dobę, redukcją cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i soli oraz zwiększeniem spożycia błonnika, jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Aktywność fizyczna powinna wynosić 150-200 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo, obejmując ćwiczenia aerobowe i trening oporowy, co korzystnie wpływa na redukcję tłuszczu i stan zapalny w wątrobie niezależnie od utraty masy ciała.
agonista FXR, agonista receptora GLP-1, cenicriviroc, chirurgia bariatryczna, chirurgia metaboliczna, cukrzyca typu 2, czynnik martwicy nowotworów alfa, dyslipidemia, elastografia, farmakoterapia, fibrat, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor SGLT-2, insulinowrażliwość, kwas omega-3, kwas ursodeoksycholowy, laparoskopowa rękawowa gastrektomia, lek hipolipemizujący, liraglutyd, marskość wątroby, metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby, mikrobiota jelitowa, nadciśnienie tętnicze, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, pentoksyfilina, pioglitazon, probiotyk, proste stłuszczenie wątroby, przeszczep wątroby, receptor farnezoidowy X, receptor hormonu tarczycy, resmetirom, semaglutyd, statyna, stres oksydacyjny, synbiotyk, tiazolidynediony, witamina E, włóknienie wątroby, zespół metaboliczny
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Patofizjologia i mechanizm

Zapalenie wątroby alkoholowe (AH) to ostra choroba charakteryzująca się złożonymi mechanizmami patogenetycznymi, obejmującymi metabolizm etanolu przez enzymy ADH, CYP2E1 i katalazę, co prowadzi do powstania toksycznego acetaldehydu i stresu oksydacyjnego. Acetaldehyd uszkadza hepatocyty poprzez tworzenie wiązań krzyżowych z DNA i białkami mitochondrialnymi oraz generowanie reaktywnych form tlenu (ROS). Przewlekłe spożycie alkoholu zaburza metabolizm lipidów, zwiększając stosunek NADH/NAD+ i aktywując czynniki transkrypcyjne, co prowadzi do stłuszczenia wątroby. Uszkodzenie bariery jelitowej i dysbioza sprzyjają translokacji LPS, który aktywuje komórki Kupffera przez TLR4, indukując produkcję cytokin prozapalnych (TNF-α, IL-1, IL-6, IL-8) i rekrutację neutrofili, nasilając stan zapalny i apoptozę hepatocytów. W patogenezie AH istotną rolę odgrywają także mechanizmy immunologiczne, w tym neoantygeny powstałe z produktów peroksydacji lipidów oraz aktywacja limfocytów T, co przyczynia się do progresji uszkodzenia wątroby.
acetaldehyd, agonista FXR, bariera jelitowa, choroba alkoholowa wątroby, ciężkie zapalenie wątroby alkoholowe, cytochrom P450 2E1, cytokiny prozapalne, dehydrogenaza alkoholowa, dysbioza jelitowa, hepatocyt, komórki dendrytyczne, komórki gwiaździste wątroby, komórki Kupffera, kwas obetycholowy, lipopolisacharyd, macierz pozakomórkowa, malondialdehyd, marskość wątroby, metabolizm etanolu, metylotransferaza DNA, nadciśnienie wrotne, oś jelitowo-wątrobowa, peroksydacja lipidów, polimorfizm genów, reaktywne formy tlenu, receptor TLR4, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, uszkodzenie DNA, zapalenie wątroby alkoholowe

agonista FXR

Powiązane wpisy

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby – Leczenie

Zapalenie wątroby alkoholowe – Patofizjologia i mechanizm