tiotepa
Tiotepa (trietylenofosfotriamid) to lek chemioterapeutyczny z grupy leków alkilujących, należący do podgrupy związków azirydynowych. Jego mechanizm działania polega na tworzeniu wiązań krzyżowych w łańcuchach DNA, co uniemożliwia replikację komórek nowotworowych i prowadzi do ich śmierci.
W praktyce klinicznej tiotepa znajduje zastosowanie w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego oraz guzów litych. Jest często stosowana jako składnik schematów kondycjonujących przed przeszczepieniem szpiku kostnego lub komórek macierzystych. Tiotepa wykazuje również skuteczność w terapii nowotworów jajnika, piersi, pęcherza moczowego oraz pierwotnych i przerzutowych guzów mózgu.
Lek może być podawany dożylnie, dootrzewnowo lub bezpośrednio do pęcherza moczowego (w przypadku raka pęcherza). Najczęstsze działania niepożądane tiotepy obejmują mielosupresję (zahamowanie czynności szpiku kostnego), nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych oraz zwiększone ryzyko infekcji. Ze względu na swoje właściwości lipofilne tiotepa dobrze przenika przez barierę krew-mózg, co czyni ją cennym lekiem w terapii nowotworów ośrodkowego układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Terapia tiotepą (Thiotepa Fresenius Kabi) wymaga rygorystycznego przestrzegania przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tiotepę, która może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Tiotepa jest także przeciwwskazana u kobiet w ciąży ze względu na jej działanie genotoksyczne, mutagenne i teratogenne, a także u kobiet karmiących piersią, gdyż substancja czynna przenika do mleka matki. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę i zalecić skuteczną antykoncepcję. Ponadto, stosowanie tiotepy jest przeciwwskazane w trakcie szczepień żywymi szczepionkami, w tym przeciwko żółtej febrze, ze względu na ryzyko ciężkich zakażeń u pacjentów z obniżoną odpornością.
ciąża, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne i teratogenne, genotoksyczność, karmienie piersią, koncentrat roztworu do infuzji, lek cytostatyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, obniżona odporność, opcja terapeutyczna, reakcja anafilaktyczna, stan kliniczny, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionka żywa, tiotepa, właściwości fizykochemiczne, wywiad alergologiczny, zakażenie zagrażające życiu, związek alkilujący - Leksykon leków
Działania niepożądane – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Profil bezpieczeństwa tiotepy został oceniony na podstawie danych klinicznych obejmujących 6588 dorosłych oraz 902 dzieci i młodzieży stosujących lek w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występujące bardzo często (≥1/10), zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenie błon śluzowych. Szczególną uwagę zwraca ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po intensywnej chemioterapii i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Ponadto, często obserwuje się chorobę zarostową żył wątrobowych, a u dzieci i młodzieży także niewydolność wątroby oraz specyficzne zaburzenia endokrynologiczne i zahamowanie wzrostu.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, ataksja, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, ostra choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ototoksyczność, pancytopenia, plamica małopłytkowa, przeszczepienie komórek macierzystych, sepsa, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaćma, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Produkt leczniczy Thiotepa Fresenius Kabi, dostępny w dawkach 15 mg i 100 mg jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawiera tiotepę – środek alkilujący o mutagennym i teratogennym działaniu. Ze względu na mechanizm działania, stosowanie tiotepy wiąże się z istotnymi przeciwwskazaniami i zaleceniami dotyczącymi płodności, ciąży oraz laktacji. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać test ciążowy. Mężczyźni powinni unikać planowania poczęcia przez co najmniej 3 miesiące po terapii z uwagi na ryzyko mutagennego wpływu na gamety. Tiotepa jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży ze względu na ryzyko obumarcia zarodka, płodu oraz powstawania wad rozwojowych, a także podczas karmienia piersią, gdyż potencjalna toksyczność dla noworodków nie została wykluczona.
antykoncepcja, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kriokonserwacja nasienia, kriokonserwacja oocytów, obumieranie zarodka, proszek do sporządzania koncentratu, roztwór do infuzji, środek alkilujący, test ciążowy, tiotepa, tkanka jajnika, toksyczność dla noworodków, wada rozwojowa, zachowanie płodności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Przedawkowanie tiotepy, leku immunosupresyjnego dostępnego w dawkach 15 mg i 100 mg (po rekonstytucji 10 mg/ml), prowadzi do nasilenia działania cytotoksycznego i mielosupresyjnego, skutkując poważną toksycznością hematologiczną. Kluczowymi objawami są ablacja szpiku kostnego oraz pancytopenia, charakteryzujące się znacznym spadkiem erytrocytów, leukocytów i trombocytów, co zwiększa ryzyko infekcji, krwawień i niedotlenienia tkanek. W wyniku przedawkowania obserwuje się także neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, które wymagają intensywnego monitorowania hematologicznego oraz odpowiedniego leczenia wspomagającego, w tym przetoczeń preparatów krwiopochodnych i stosowania czynników wzrostu (np. G-CSF, erytropoetyny).
ablacja szpiku kostnego, antybiotykoterapia, czynnik stymulujący wzrost kolonii granulocytów, czynnik wzrostu, czynność hematopoetyczna szpiku kostnego, efekt cytotoksyczny, element morfotyczny krwi, erytrocyt, erytropoetyna, funkcja krwiotwórcza szpiku, infekcja bakteryjna, komórka progenitorowa szpiku, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat płytek krwi, krew obwodowa, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z błon śluzowych, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek wpływający na hemostazę, liczba neutrofili, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, pancytopenia, parametr hematologiczny, płytka krwi, powikłanie infekcyjne, powikłanie krwotoczne, profilaktyka antybiotykowa, przeszczep komórek macierzystych, stężenie hemoglobiny, tiotepa, toksyczność hematologiczna, wybroczyna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest dostępna w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg i 100 mg, z zawartością tiotepy odpowiednio 15 mg i 100 mg na fiolkę. Po rekonstytucji w jałowej wodzie do wstrzykiwań (1,5 mL dla dawki 15 mg i 10 mL dla dawki 100 mg) uzyskuje się roztwór o stężeniu 10 mg/mL. Substancją pomocniczą jest węglan sodu, stabilizujący pH roztworu, co jest istotne ze względu na niestabilność tiotepy w środowisku kwaśnym. Preparat wymaga aseptycznego przygotowania, obejmującego rekonstytucję i dalsze rozcieńczenie w 0,9% roztworze chlorku sodu (500 mL dla dawek do 500 mg, 1000 mL dla dawek powyżej 500 mg), tak aby końcowe stężenie tiotepy mieściło się w zakresie 0,5–1 mg/mL. Podanie odbywa się dożylnie z użyciem filtra 0,2 μm, a po infuzji cewnik należy przepłukać 5 mL 0,9% roztworu chlorku sodu.
filtr 0, infuzja, jałowa woda do wstrzykiwań, lek przeciwnowotworowy, niestabilność w środowisku kwaśnym, niezgodność farmaceutyczna, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, rekonstytucja, roztwór hipotoniczny, roztwór sodu chlorku, środowisko kwaśne, stabilizator pH, stabilność produktu leczniczego, substancja cytotoksyczna, tiotepa, węglan sodu, właściwości cytotoksyczne, zasady aseptyki - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Działania niepożądane
Tiotepa, stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego, wykazuje profil toksyczności obejmujący głównie supresję szpiku kostnego (leukopenia, trombocytopenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość) występującą bardzo często (≥1/10) u dorosłych i dzieci. Inne istotne działania niepożądane to zakażenia, ostra i przewlekła choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko leukoencefalopatii, zwłaszcza u pacjentów po wcześniejszej intensywnej chemioterapii (w tym metotreksat) i radioterapii, która może prowadzić do zgonu. Tiotepa może również powodować zaburzenia płodności u obu płci oraz niewydolność wielonarządową, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów.
allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba zarostowa żył wątrobowych, cytopenia, encefalopatia, granulocytopenia, hiperglikemia, idiopatyczne zapalenie płuc, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, krwotok mózgowy, leczenie kondycjonujące, leukoencefalopatia, leukopenia, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, neutropenia z gorączką, niedoczynność przysadki mózgowej, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedorozwój gonad, niedotlenienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, obrzęk płuc, ostra GVHD, ototoksyczność, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła GVHD, sepsa, stan splątania, tętniak wewnątrzczaszkowy, tętnicze nadciśnienie płucne, tiotepa, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wtórny nowotwór złośliwy, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia rytmu serca, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wstrząsu toksycznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Tiotepa, lek alkilujący stosowany w terapii przeciwnowotworowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w wieku rozrodczym ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na płodność oraz rozwój płodu. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, a mężczyźni powinni unikać poczęcia dziecka podczas leczenia i przez minimum 3 miesiące po terapii. Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym obligatoryjne jest wykonanie testu ciążowego. Tiotepa jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na brak danych klinicznych oraz dowody z badań przedklinicznych wskazujące na ryzyko obumarcia zarodka, wad rozwojowych i toksyczności dla płodu. W przypadku konieczności leczenia ciężarnych należy rozważyć alternatywne terapie.
funkcja rozrodcza, karmienie piersią, kriokonserwacja nasienia, leczenie niepłodności, leczenie przeciwnowotworowe, lek alkilujący, obumarcie zarodka, postać farmaceutyczna, proszek do sporządzania koncentratu, rekonstytucja, roztwór do infuzji, środek alkilujący, terapia przeciwnowotworowa, test ciążowy, tiotepa, toksyczność dla noworodków, wada rozwojowa, woda do wstrzykiwań, zaburzenie płodności, zachowanie płodności - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest stosowana w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) oraz w terapii różnych nowotworów hematologicznych i guzów litych. Dawkowanie tiotepy jest ściśle uzależnione od rodzaju choroby podstawowej, typu przeszczepu (autologiczny lub allogeniczny) oraz wieku pacjenta. U dorosłych dawki wahają się od 120 mg/m² do 481 mg/m² powierzchni ciała (od 3,24 do 13 mg/kg masy ciała) podawane w pojedynczej lub podwójnej infuzji przez 1-5 dni, z maksymalnymi dawkami łącznymi od 370 mg/m² do 900 mg/m² (od 10 do 24,32 mg/kg mc.). U dzieci dawki są dostosowane odpowiednio do masy ciała i rodzaju choroby, z maksymalnymi dawkami łącznymi do 1050 mg/m² (42 mg/kg mc.). Tiotepa podawana jest dożylnie przez 2-4 godziny z użyciem cewnika centralnego, a preparat wymaga odpowiedniej rekonstytucji i rozcieńczenia w roztworze chlorku sodu 0,9%.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, autologiczny przeszczep komórek macierzystych, białaczka, cewnik żylny centralny, chłoniak, chłoniak OUN, choroba genetyczna, choroba układu krwiotwórczego, guz lity, guz OUN, guz zarodkowy, infuzja, leczenie kondycjonujące, lek chemioterapeutyczny, niedokrwistość sierpowata, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporna cytopenia, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego, rak jajnika, rak sutka, rekonstytucja, szpiczak mnogi, talasemia, tiotepa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Dawkowanie i sposób podawania
Tiotepa (Thiotepa Fresenius Kabi) jest stosowana jako lek kondycjonujący przed przeszczepem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) u pacjentów z chorobami hematologicznymi oraz guzami litymi. Dawkowanie tiotepy jest ściśle uzależnione od wskazania klinicznego, rodzaju HPCT (autologiczny lub allogeniczny), wieku pacjenta oraz masy ciała, z dawkami dobowa od 120 mg/m² do 481 mg/m² (3,24-13 mg/kg mc.) i określonym czasem podawania od 1 do 5 dni. Maksymalne dawki łączne wahają się od 250 mg/m² (10 mg/kg) do 1050 mg/m² (42 mg/kg) w całym okresie leczenia kondycjonującego. Tiotepa podawana jest w infuzji dożylnej trwającej 2–4 godziny, z użyciem cewnika centralnego, a preparat wymaga odpowiedniej rekonstytucji i rozcieńczenia w roztworze chlorku sodu 0,9% w zależności od dawki i wieku pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także podczas przygotowywania leku, aby uniknąć kontaktu ze skórą i błonami śluzowymi.
allogeniczny HPCT, autologiczny HPCT, białaczka, chłoniak, chłoniak OUN, choroba genetyczna, choroba układu krwiotwórczego, guz lity, guz OUN, guz zarodkowy, HPCT, infuzja dożylna, niedokrwistość sierpowata, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporna cytopenia, OUN, przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego, rak jajnika, rak sutka, roztwór chlorku sodu, szpiczak mnogi, talasemia, tiotepa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żyła centralna - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tiotepa, substancja czynna preparatu Thiotepa Fresenius Kabi (dostępnego w dawkach 15 mg i 100 mg, w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji), wykazuje istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najczęstszych działań niepożądanych, które mogą upośledzać te funkcje, należą zawroty głowy, bóle głowy oraz niewyraźne widzenie. Objawy te mogą znacząco zaburzać równowagę, koncentrację, czas reakcji oraz percepcję wzrokową, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest lekiem alkilującym stosowanym wyłącznie w terapii skojarzonej, przeznaczonym do leczenia chorób układu krwiotwórczego oraz guzów litych. Dostępny jest w dawkach 15 mg i 100 mg w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, gdzie po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 10 mg tiotepy. Lek jest wykorzystywany przede wszystkim jako element kondycjonowania przed przeszczepem komórek macierzystych (HPCT), zarówno allogenicznym, jak i autologicznym, z możliwością zastosowania w protokołach z napromienianiem całego ciała (TBI) lub bez niego. Thiotepa jest również stosowana w wysokodawkowej chemioterapii guzów litych, poprzedzającej przeszczep komórek macierzystych, co umożliwia intensyfikację leczenia przeciwnowotworowego przy jednoczesnej ochronie funkcji szpiku.
chemioterapia wysokodawkowa, choroba hematologiczna, choroby układu krwiotwórczego, guz lity, leczenie kondycjonujące, leczenie skojarzone, napromienianie całego ciała, protokół kondycjonujący, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, roztwór do infuzji, tiotepa - Leksykon leków
Interakcje leku – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Tiotepa (Thiotepa Fresenius Kabi) jest metabolizowana głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2B6 i CYP3A4, co stanowi podstawę licznych interakcji lekowych o istotnym znaczeniu klinicznym. Inhibitory CYP2B6 (np. klopidogrel, tyklopidyna) oraz CYP3A4 (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy) mogą zwiększać stężenie tiotepy w osoczu i jednocześnie obniżać poziom jej aktywnego metabolitu TEPA, co może prowadzić do wzrostu toksyczności i zmniejszenia skuteczności terapii. Induktory CYP450 (np. ryfampicyna, karbamazepina) nasilają metabolizm tiotepy, podnosząc stężenie TEPA, co wymaga uważnego monitorowania pacjenta. Tiotepa jest także słabym inhibitorem CYP2B6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym cyklofosfamidu, którego aktywny metabolit 4-OHCP może ulec obniżeniu, zmniejszając efektywność terapeutyczną.
4-hydroksycyklofosfamid, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP2B6, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenytoina, hepatotoksyczność, ifosfamid, immunosupresja, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2B6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, klarytromycyna, lek alkilujący, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, limfoproliferacja, makrolid, melfalan, mielosupresja, neutropenia, pseudocholinoesteraza, ryfampicyna, sukcynylocholina, szczepionka atenuowana, szczepionka przeciwko żółtej febrze, TEPA, tiotepa, wskaźnik INR, żywa szczepionka - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tiotepa, jako lek alkilujący stosowany w terapii onkologicznej, wykazuje istotne działanie teratogenne oraz mutagenne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii i minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu. U mężczyzn zaleca się stosowanie antykoncepcji podczas leczenia i przez co najmniej 3 miesiące po terapii ze względu na ryzyko mutagenności na plemniki. Tiotepa jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży z powodu ryzyka obumarcia zarodka, wad rozwojowych oraz braku danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania. Karmienie piersią jest również przeciwwskazane podczas terapii, a w razie konieczności leczenia u kobiet karmiących, należy zalecić zaprzestanie karmienia przed rozpoczęciem podawania leku.
działanie mutagenne, działanie teratogenne, kriokonserwacja nasienia, kriokonserwacja oocytów, lek alkilujący, medycyna prenatalna, niepłodność, niewydolność gonad, przedwczesna menopauza, specjalista rozrodczości, test ciążowy, Thiotepa Fresenius Kabi, tiotepa, tkanka jajnika, wada rozwojowa, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Przedawkowanie tiotepy, ze względu na jej silne działanie cytotoksyczne, prowadzi przede wszystkim do poważnych zaburzeń hematologicznych, takich jak ablacja szpiku kostnego i pancytopenia. Ablacja szpiku oznacza całkowite zahamowanie funkcji hematopoetycznej, co skutkuje krytycznym spadkiem wszystkich elementów morfotycznych krwi, natomiast pancytopenia charakteryzuje się jednoczesnym obniżeniem liczby erytrocytów, leukocytów i płytek krwi poniżej wartości referencyjnych. W konsekwencji rośnie ryzyko powikłań krwotocznych i infekcyjnych, w tym infekcji oportunistycznych, które wynikają z głębokiej neutropenii. Brak swoistego antidotum wymusza stosowanie leczenia objawowego i podtrzymującego, opartego na monitorowaniu parametrów hematologicznych oraz indywidualnym dostosowaniu terapii.
ablacja szpiku kostnego, antidotum, antybiotykoterapia, czynnik krzepnięcia, czynnik wzrostu hematopoezy, działanie cytotoksyczne, element morfotyczny krwi, erytrocyt, funkcja hematopoetyczna, G-CSF, GM-CSF, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, komórka macierzysta, komórka progenitorowa szpiku, koncentrat krwinek czerwonych, krwinka biała, krwinka czerwona, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, parametr hematologiczny, płytka krwi, powikłanie krwotoczne, preparat krwiopochodny, profil toksyczności, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, stężenie hemoglobiny, tiotepa, trombocytopenia - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Wskazania do stosowania
Tiotepa, dostępna w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji (Thiotepea Fresenius Kabi) w dawkach 15 mg i 100 mg, po rekonstytucji daje roztwór o stężeniu 10 mg/ml. Lek jest stosowany w leczeniu skojarzonym z innymi chemioterapeutykami jako terapia kondycjonująca przed allogenicznym lub autologicznym przeszczepem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) w chorobach hematologicznych, z możliwością łączenia z napromienianiem całego ciała. Ponadto, tiotepa znajduje zastosowanie w chemioterapii wysokodawkowej guzów litych u pacjentów dorosłych, młodzieży i dzieci, umożliwiając podanie wyższych dawek cytostatyków dzięki późniejszemu przeszczepowi komórek macierzystych. Terapia wymaga indywidualnej kwalifikacji, uwzględniającej stan kliniczny, choroby współistniejące oraz potencjalne działania niepożądane, a także jest prowadzona wyłącznie pod nadzorem specjalistów w ośrodkach dysponujących odpowiednim zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym.
Stosowanie tiotepy wiąże się z koniecznością ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych (liczba neutrofili, płytek krwi, hemoglobina), funkcji wątroby, nerek oraz układu sercowo-naczyniowego, a także obserwacji objawów choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) w przypadku przeszczepów allogenicznych. Pacjentom zaleca się zgłaszanie wszelkich działań niepożądanych, przestrzeganie zasad higieny, unikanie kontaktu z osobami zakaźnymi w okresie neutropenii oraz stosowanie skutecznej antykoncepcji ze względu na mutagenne i teratogenne właściwości leku. Tiotepa jest integralnym elementem kompleksowej terapii przeciwnowotworowej, a jej podawanie wymaga dostępu do specjalistycznego sprzętu i wykwalifikowanego personelu zdolnego do leczenia powikłań takich jak agranulocytoza, małopłytkowość, anemia oraz zakażenia oportunistyczne. Decyzja o zastosowaniu tiotepy powinna być podejmowana przez doświadczonych onkologów i hematologów, z uwzględnieniem indywidualnego profilu pacjenta.
agranulocytoza, anemia, chemioterapia wysokodawkowa, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba układu krwiotwórczego, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, guz lity, GVHD, HPCT, immunosupresja, leczenie kondycjonujące, lek cytotoksyczny, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, napromienianie całego ciała, neutropenia, odrzucenie przeszczepu, przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego, Thiotepa Fresenius Kabi, tiotepa, transplantacja komórek macierzystych - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Przedawkowanie
Tiotepa (tiofosfamid) jest cytotoksycznym środkiem alkilującym stosowanym w chemioterapii, którego przedawkowanie prowadzi do ciężkich powikłań hematologicznych, w tym ablacji szpiku kostnego i pancytopenii. Objawy te pojawiają się zazwyczaj w ciągu 7-21 dni od przedawkowania i obejmują m.in. neutropenię (< 500/μL), małopłytkowość (< 20 000/μL), niedokrwistość oraz gorączkę neutropeniczną (> 38,5°C). Brak jest skutecznego antidotum, a leczenie ma charakter wyłącznie objawowy i podtrzymujący, opierając się na transfuzjach krwiopochodnych, podawaniu czynników wzrostu (G-CSF, GM-CSF), antybiotykoterapii o szerokim spektrum oraz izolacji pacjenta w warunkach jałowych. Monitorowanie obejmuje pełną morfologię krwi z rozmazem, ocenę funkcji wątroby i nerek, parametry życiowe oraz układ krzepnięcia.
ablacja szpiku kostnego, antybiotykoterapia, czynnik wzrostu, funkcja hematopoetyczna, G-CSF, GM-CSF, gorączka neutropeniczna, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, małopłytkowość, morfologia krwi z rozmazem, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, powikłanie hematologiczne, preparat krwiopochodny, przeszczepienie komórek macierzystych, przeszczepienie szpiku kostnego, skaza krwotoczna, środek alkilujący, tiotepa, wtórny nowotwór złośliwy, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Thiotepa Fresenius Kabi to cytostatyk z grupy leków alkilujących, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg i 100 mg. Po rekonstytucji uzyskuje się roztwór o stężeniu 10 mg/ml tiotepy (15 mg w 1,5 ml wody do wstrzykiwań, 100 mg w 10 ml wody). Preparat zawiera węglan sodu jako substancję pomocniczą, zapewniającą stabilność w środowisku zasadowym, gdyż tiotepa jest niestabilna w środowisku kwaśnym. Roztwór po rekonstytucji jest hipotoniczny i wymaga dalszego rozcieńczenia w 0,9% roztworze chlorku sodu: do 500 mg w 500 ml, powyżej 500 mg w 1000 ml, aby końcowe stężenie tiotepy mieściło się w zakresie 0,5–1 mg/ml. Przed podaniem należy wykluczyć obecność cząstek stałych, a infuzję prowadzić przez filtr 0,2 μm, z zachowaniem aseptyki i odpowiednich procedur bezpieczeństwa ze względu na cytotoksyczność preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tiotepa, substancja czynna leku Thiotepa Fresenius Kabi, charakteryzuje się wysokim potencjałem mielosupresyjnym, prowadzącym do ciężkiej granulocytopenii, trombocytopenii i niedokrwistości. Zaleca się codzienne monitorowanie morfologii krwi, w tym liczby krwinek białych i płytek, podczas terapii oraz przez minimum 30 dni po przeszczepie. Wsparcie hematologiczne obejmuje przetoczenia płytek i erytrocytów oraz stosowanie czynników wzrostu, np. G-CSF. Ze względu na ryzyko neutropenii konieczne jest rozważenie profilaktyki lub leczenia przeciwzakaźnego (antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe). Tiotepa jest metabolizowana w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza ciężką niewydolnością, wskazane jest regularne monitorowanie aminotransferaz, fosfatazy zasadowej oraz bilirubiny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po radioterapii, przeszczepie komórek macierzystych, z chorobami serca i nerek, a także u osób z wcześniejszym napromienianiem OUN ze względu na ryzyko encefalopatii i choroby zarostowej żył wątrobowych.
choroba zarostowa żył wątrobowych, działanie mutagenne, encefalopatia, G-CSF, inhibitor CYP, kriokonserwacja nasienia, krwinki białe i płytki krwi, lek przeciwgrzybiczny, leki cytotoksyczne, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, nowotwór wtórny, szczepionka atenuowana, tiotepa, toksyczność płucna, transfuzja płytek krwi, zaburzenia hematologiczne, związek alkilujący - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące tiotepy wykazały jej genotoksyczność zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest zgodne z mechanizmem działania leku jako alkilującego. Badania na modelach zwierzęcych potwierdziły działanie rakotwórcze u myszy i szczurów, wskazując na potencjalne ryzyko kancerogenności u ludzi. Ponadto, tiotepa wykazuje toksyczny wpływ na układ rozrodczy – u samców myszy obserwowano zaburzenia spermatogenezy, a u samic negatywny wpływ na czynność jajników. Działanie teratogenne potwierdzono u myszy, szczurów oraz królików, gdzie stwierdzono powstawanie wad rozwojowych i obumieranie płodów, nawet przy dawkach niższych niż stosowane klinicznie u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, czynność jajników, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, genotoksyczność, lek alkilujący, obumarcie płodu, spermatogeneza, teratogenność, tiotepa, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ rozrodczy, wady rozwojowe, zaburzenia płodności, zagrożenie zdrowotne - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Właściwości farmakodynamiczne
Tiotepa, lek alkilujący z grupy L01AC01, wykazuje silne działanie mieloablacyjne i immunosupresyjne, co czyni ją skutecznym środkiem kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT). Mechanizm działania opiera się na uwalnianiu rodników imin etylenowych, które alkilują guaninę w pozycji N-7, prowadząc do uszkodzenia DNA komórek nowotworowych. Tiotepa charakteryzuje się brakiem toksyczności pozaszpikowej nawet przy dawkach przekraczających poziom mielotoksyczny, co umożliwia jej szerokie zastosowanie zarówno w autologicznym, jak i allogenicznym HPCT u dorosłych i dzieci. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w leczeniu chorób hematologicznych oraz guzów litych, z przeżyciem wolnym od choroby (DFS) sięgającym 43-75% i ogólnym przeżyciem (OS) w zakresie 17-100% w zależności od populacji i czasu obserwacji.
ablacja szpiku, alkilacja guaniny, allogeniczny HPCT, autologiczny HPCT, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba układu krwiotwórczego, działanie radiomimetyczne, efekt przeszczep-przeciwko-białaczce, guz lity, iperyt azotowy, komórka macierzysta, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, ostra GVHD, przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego, przeżycie wolne od choroby, śmiertelność związana z leczeniem, śmiertelność związana z przeszczepem, środek cytotoksyczny, tiotepa, toksyczność pozaszpikowa, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Lek Thiotepa Fresenius Kabi, dostępny w dawkach 15 mg i 100 mg jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawiera substancję czynną tiotepę, której stężenie po rekonstytucji wynosi 10 mg/mL. Podstawowymi przeciwwskazaniami do stosowania leku są nadwrażliwość na tiotepę, ciąża oraz okres karmienia piersią ze względu na potencjalne działanie teratogenne, mutagenne oraz przenikanie substancji do mleka matki. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia.
Tiotepa wykazuje działanie immunosupresyjne, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego podawania szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, w tym szczepionki przeciwko żółtej febrze, ze względu na ryzyko rozwoju ciężkiej choroby poszczepiennej. Przed kwalifikacją do terapii należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący stanu immunologicznego pacjenta oraz historii szczepień. Szczepienia żywymi szczepionkami powinny być odroczone do czasu pełnej regeneracji układu odpornościowego po zakończeniu leczenia, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi klinicznymi.
choroba szczepionkowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, koncentrat roztworu do infuzji, leczenie immunosupresyjne, lek cytostatyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, osłabienie odporności, reakcja anafilaktyczna, reakcja poszczepienna, stan immunologiczny, szczepionka przeciwko żółtej febrze, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, tiotepa, wada rozwojowa, wywiad medyczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Produkt leczniczy Thiotepa Fresenius Kabi, zawierający tiotepę w dawkach 15 mg lub 100 mg w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, wykazuje znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Tiotepa może wywoływać działania niepożądane takie jak zawroty głowy (objawy układu przedsionkowego), bóle głowy oraz niewyraźne widzenie, które bezpośrednio zaburzają koordynację ruchową, koncentrację i percepcję wzrokową, stanowiąc istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych. Ponadto, sam sposób podania leku – infuzja dożylna – może dodatkowo ograniczać zdolności psychomotoryczne pacjenta w trakcie terapii.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, infuzja dożylna, koncentrat roztworu do infuzji, niewyraźne widzenie, Thiotepa Fresenius Kabi, tiotepa, układ przedsionkowy, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Tiotepa, będąca lekiem alkilującym z grupy przeciwnowotworowych (ATC: L01AC01), wykazuje działanie radiomimetyczne poprzez uwalnianie rodników imin etylenowych, które prowadzą do uszkodzeń DNA, w tym alkilacji guaniny w pozycji N-7 oraz rozerwania wiązania między podstawą purynową a cukrem. Lek ten jest kluczowy w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepieniem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT), zarówno autologicznym, jak i allogenicznym, ze względu na silne właściwości mieloablacyjne i brak toksyczności pozaszpikowej. Tiotepa umożliwia zwiększenie dawki podczas infuzji komórek macierzystych, co jest istotne dla skutecznej ablacji szpiku i immunosupresji, minimalizując ryzyko odrzutu przeszczepu.
ablacja szpiku kostnego, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, choroba układu krwiotwórczego, działanie radiomimetyczne, eradykacja choroby, guz lity, HPCT, infuzja autologicznych komórek macierzystych, iperyt azotowy, leczenie kondycjonujące, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, ostra GVHD, poprawa hematologiczna, przeszczepienie allogeniczne, przeszczepienie autologiczne, przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego, przeżycie ogólne, przeżycie wolne od choroby, śmiertelność związana z leczeniem, śmiertelność związana z przeszczepem, środek alkilujący, tiotepa, toksyczność pozaszpikowa, właściwości mieloablacyjne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest lekiem stosowanym w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepem komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT), podawanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonego lekarza. Dostępna jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg i 100 mg. Dawkowanie tiotepy jest ściśle uzależnione od rodzaju choroby (np. choroby układu krwiotwórczego, chłoniaki, szpiczak mnogi, guzy lite, rak sutka, rak jajnika, guzy OUN) oraz typu przeszczepu (autologiczny lub allogeniczny). Dawki dobowe wahają się od 120 mg/m² do 481 mg/m² powierzchni ciała (od 3,24 mg/kg do 13 mg/kg masy ciała), podawane przez 1 do 5 dni, z maksymalnymi dawkami łącznymi od 250 mg/m² do 1050 mg/m² powierzchni ciała (od 10 mg/kg do 42 mg/kg masy ciała), w zależności od wskazania i populacji pacjentów (dorośli, dzieci, młodzież).
allogeniczny HPCT, autologiczny HPCT, białaczka, cewnik w żyle centralnej, chłoniak, chłoniak OUN, choroba genetyczna, choroba układu krwiotwórczego, guz lity, guz OUN, guz zarodkowy, infuzja, jałowa woda do wstrzykiwań, komórki macierzyste układu krwiotwórczego, leczenie kondycjonujące, lek chemioterapeutyczny, niedokrwistość sierpowata, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oporna cytopenia, przeszczep komórek macierzystych układu krwiotwórczego, rak jajnika, rak sutka, roztwór chlorku sodu, szpiczak mnogi, talasemia, tiotepa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Thiotepa Fresenius Kabi
Terapia tiotepą wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego ze względu na nieuchronną mielosupresję, w tym ciężką granulocytopenię, trombocytopenię i niedokrwistość. Zaleca się codzienną ocenę liczby leukocytów i płytek krwi podczas leczenia oraz przez minimum 30 dni po przeszczepie. Wskazane jest stosowanie leczenia wspomagającego, takiego jak przetoczenia krwinek czerwonych i płytek oraz podawanie G-CSF. W okresie neutropenii należy rozważyć profilaktykę lub leczenie infekcji bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych, co jest kluczowe dla zmniejszenia ryzyka powikłań zakaźnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, serca i nerek, z regularnym monitorowaniem odpowiednich parametrów biochemicznych i funkcjonalnych, w tym aminotransferaz, fosfatazy zasadowej, bilirubiny, czynności serca oraz nerek.
aminotransferaza, bilirubina, busulfan, choroba nerek, choroba serca, choroba zarostowa żył wątrobowych, cyklofosfamid, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu, encefalopatia, fludarabina, fosfataza zasadowa, granulocytopenia, krwinki czerwone, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwwirusowy, mielosupresja, morfologia krwi, napromienianie mózgu, napromienianie rdzenia kręgowego, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nowotwór wtórny, płytki krwi, poradnia genetyczna, środek alkilujący, tiotepa, toksyczność płucna, trombocytopenia - Leksykon substancji czynnych
Tiotepa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tiotepy wykazały istotne zagrożenia związane z jej stosowaniem, w tym działanie genotoksyczne potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, co wskazuje na możliwość uszkodzeń DNA i potencjalne działanie mutagenne. Ponadto udokumentowano działanie rakotwórcze u myszy i szczurów, co sugeruje karcinogenny profil substancji. Brak standardowych badań toksyczności ostrej i po podaniu wielokrotnym ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa, jednak dostępne dane wskazują na konieczność ostrożności w stosowaniu tiotepy, zwłaszcza w kontekście długoterminowego ryzyka nowotworowego.
badanie toksykologiczne, czynność jajników, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, obumieranie płodów, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, spermatogeneza, tiotepa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Thiotepa Fresenius Kabi, zawierająca substancję czynną tiotepę, dostępna jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg oraz 100 mg, z rekonstytuowaną zawartością 10 mg tiotepy/ml roztworu. Lek ten, stosowany głównie w terapii wysokodawkowej przed przeszczepieniem komórek macierzystych, może znacząco upośledzać zdolności poznawcze i psychomotoryczne pacjenta, co przekłada się na istotne ryzyko podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najważniejszych działań niepożądanych wpływających na te funkcje należą zawroty głowy, bóle głowy oraz niewyraźne widzenie, które mogą utrzymywać się także po wypisie ze szpitala i znacząco obniżają bezpieczeństwo pacjenta w codziennych czynnościach wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej.
ból głowy, dekoncentracja, działanie niepożądane, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, koncentrat do infuzji, niewyraźne widzenie, percepcja wzrokowa, przeszczepienie komórek macierzystych, rekonstytucja leku, sprawność psychomotoryczna, terapia wysokodawkowa, tiotepa, wydłużony czas reakcji, zaburzenie widzenia, zawroty głowy