przeszczep autologiczny
Przeszczep autologiczny (inaczej autoprzeszczep) to procedura medyczna polegająca na pobraniu tkanki lub komórek od pacjenta i reimplantowaniu ich w inne miejsce u tego samego pacjenta. Metoda ta eliminuje ryzyko odrzucenia przeszczepu przez układ odpornościowy oraz konieczność stosowania długotrwałej immunosupresji.
Najczęstsze zastosowania przeszczepu autologicznego obejmują transplantację szpiku kostnego i komórek macierzystych w leczeniu nowotworów hematologicznych, przeszczepy skóry w leczeniu oparzeń, przeszczepy chrząstki i kości w chirurgii ortopedycznej oraz przeszczepy naczyń krwionośnych w zabiegach pomostowania tętnic wieńcowych.
W hematoonkologii przeszczep autologiczny szpiku kostnego i krwiotwórczych komórek macierzystych stanowi ważną opcję terapeutyczną dla pacjentów z szpiczakiem mnogim, chłoniakami i niektórymi guzami litymi. Procedura polega na pobraniu komórek macierzystych pacjenta przed intensywną chemioterapią lub radioterapią, a następnie reinfuzji tych komórek po zakończeniu leczenia w celu odbudowy układu krwiotwórczego.
Istotną zaletą przeszczepów autologicznych jest brak komplikacji związanych z chorobą przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD), która stanowi poważne powikłanie przeszczepów allogenicznych. Ograniczeniem tej metody jest jednak brak efektu przeszczep przeciwko nowotworowi (GvT), który występuje przy przeszczepach allogenicznych i może przyczyniać się do eliminacji pozostałych komórek nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide G.L. 5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z białkiem cereblon, będącym częścią kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Mechanizm ten skutkuje cytotoksycznością oraz immunomodulacją, hamując proliferację i indukując apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych (MDS). Lenalidomid zwiększa również aktywność komórek T, NK i NKT, wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak indolentny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba hematoonkologiczna, cytokina prozapalna, cytotoksyczność, cytotoksyczność zależna od przeciwciał, czynnik martwicy nowotworów, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, działanie antyangiogenne, efekt przeciwzapalny, hemoglobina płodowa, immunomodulacja, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, ligaza E3, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, szpiczak mnogi, szpiczak oporny, właściwość farmakodynamiczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Profil bezpieczeństwa pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc. przez 4 dni przed podaniem pleryksaforu) został oceniony w badaniach fazy III (301 pacjentów) oraz fazy II (242 pacjentów) u chorych na chłoniaka i szpiczaka mnogiego. Dawka pleryksaforu wynosiła 0,24 mg/kg mc. podskórnie, a czas ekspozycji od 1 do 7 dni (mediana 2 dni). W trakcie mobilizacji komórek macierzystych i aferezy częściej obserwowano działania niepożądane w grupie leczonej pleryksaforem i G-CSF niż w grupie placebo i G-CSF, w tym biegunki i nudności (bardzo często), reakcje w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często), bóle głowy i zawroty (często), bezsenność (często), reakcje alergiczne i anafilaktyczne (niezbyt często), splenomegalię i pęknięcie śledziony (częstość nieznana). U 7% pacjentów leczonych pleryksaforem stwierdzono leukocytozę ≥ 100 x 10^9/L bez objawów leukostazy. Zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów, jednak bez jednoznacznego związku czasowego z podaniem leku.
biegunka, hipoksemia, leukocytoza, leukostaza, macierzyste komórki krwiotwórcze, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk okołogałkowy, omdlenie, parestezja, pleryksafor, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przeszczep autologiczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, splenomegalia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Pleryksafor – Właściwości farmakodynamiczne
Pleryksafor, będący odwracalnym antagonistą receptora CXCR4, blokuje wiązanie SDF-1α (CXCL12) z CXCR4, co prowadzi do mobilizacji funkcjonalnych komórek CD34+ do krwi obwodowej. Farmakodynamicznie, maksymalna mobilizacja komórek CD34+ po monoterapii pleryksaforem występuje w ciągu 6-9 godzin, a w skojarzeniu z G-CSF (10 μg/kg mc.) utrzymuje się od 4 do 18 godzin, z maksymalną odpowiedzią między 10 a 14 godziną. Badanie farmakokinetyczne u pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym wykazało, że stała dawka 20 mg pleryksaforu powoduje 1,43-krotnie wyższą ekspozycję (AUC0-10h = 3991,2 vs 2792,7) i wyższy wskaźnik osiągnięcia docelowego poziomu ≥ 5 x 10^6 komórek CD34+/kg mc. w porównaniu z dawką zależną od masy ciała (0,24 mg/kg). Mediana czasu do osiągnięcia tego poziomu wyniosła 3 dni, a profil bezpieczeństwa był podobny w obu grupach. Masa ciała 83 kg została ustalona jako punkt odcięcia dla zmiany dawkowania z dawki stałej na zależną od masy ciała.
afereza, badanie III fazy, białaczka, chłoniak nieziarniczy, farmakokinetyka i farmakodynamika, hematopoetyczne komórki macierzyste, komórki CD34+, mielosupresja, mięsak Ewinga, mobilizacja komórek macierzystych, nerwiak zarodkowy współczulny, neuroblastoma, pleryksafor, pleryksafor z G-CSF, procedura ratunkowa, przeszczep autologiczny, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, receptor chemokinowy CXCR4, repopulacja hematopoetyczna, szpiczak mnogi, wszczepienie, zajęcie szpiku kostnego, zrębowy czynnik-1α - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania pleryksaforu w skojarzeniu z G-CSF oceniano w dwóch badaniach III fazy (301 pacjentów) oraz 10 badaniach II fazy (242 pacjentów). Dawka pleryksaforu wynosiła 0,24 mg/kg mc. podawana podskórnie przez 1-7 dni (mediana 2 dni), a G-CSF podawano w dawce 10 µg/kg mc. przez 4 dni przed pleryksaforem i przed aferezą. W badaniach III fazy działania niepożądane związane z leczeniem występowały u ≥1% pacjentów i obejmowały m.in. splenomegalię, reakcje alergiczne (pokrzywka, obrzęk okołogałkowy, duszność), bezsenność, zawroty głowy, biegunkę, nudności, wymioty, bóle brzucha, nadmierne pocenie, bóle stawów i mięśni, reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz przewlekłe zmęczenie. Zawał mięśnia sercowego wystąpił u 7 z 679 pacjentów, jednak brak związku czasowego i profil ryzyka wskazują, że pleryksafor nie jest niezależnym czynnikiem ryzyka. Leukocytoza ≥100 x 10^9/L obserwowano u 7% pacjentów leczonych pleryksaforem, bez objawów leukostazy.
afereza, bezsenność, ból stawowy, chłoniak nieziarniczy, duszność, G-CSF, komórki macierzyste krwiotwórcze, leukocytoza, leukostaza, mobilizacja komórek macierzystych, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie, parestezja, pleryksafor, pokrzywka, przeszczep autologiczny, reakcja alergiczna, reakcja wazowagalna, rumień, splenomegalia, szpiczak mnogi, terapia ablacyjna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thiotepa Fresenius Kabi 100 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest lekiem alkilującym stosowanym wyłącznie w terapii skojarzonej, przeznaczonym do leczenia chorób układu krwiotwórczego oraz guzów litych. Dostępny jest w dawkach 15 mg i 100 mg w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, gdzie po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 10 mg tiotepy. Lek jest wykorzystywany przede wszystkim jako element kondycjonowania przed przeszczepem komórek macierzystych (HPCT), zarówno allogenicznym, jak i autologicznym, z możliwością zastosowania w protokołach z napromienianiem całego ciała (TBI) lub bez niego. Thiotepa jest również stosowana w wysokodawkowej chemioterapii guzów litych, poprzedzającej przeszczep komórek macierzystych, co umożliwia intensyfikację leczenia przeciwnowotworowego przy jednoczesnej ochronie funkcji szpiku.
chemioterapia wysokodawkowa, choroba hematologiczna, choroby układu krwiotwórczego, guz lity, leczenie kondycjonujące, leczenie skojarzone, napromienianie całego ciała, protokół kondycjonujący, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, roztwór do infuzji, tiotepa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół bólowy rzepkowo-udowy – Leczenie
Zespół bólowy rzepkowo-udowy (PFPS) stanowi około 25% urazów kolana w medycynie sportowej i charakteryzuje się bólem w przedniej części kolana, nasilającym się przy aktywnościach takich jak wchodzenie po schodach czy długotrwałe siedzenie z zgiętymi kolanami. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca nieprawidłowe ustawienie rzepki, osłabienie mięśni stabilizujących staw oraz zaburzenia biomechaniczne. Leczenie zachowawcze jest podstawą terapii i obejmuje protokół RICE, modyfikację aktywności, farmakoterapię (NLPZ, np. ibuprofen, naproksen, diklofenak, oraz paracetamol) oraz kompleksową fizjoterapię. Program rehabilitacji powinien koncentrować się na wzmacnianiu mięśni czworogłowych uda, mięśni biodra (odwodzicieli i rotatorów zewnętrznych), stabilizujących tułów oraz rozciąganiu pasma biodrowo-piszczelowego, mięśni zginających biodro, kulszowo-goleniowych i łydki. Wskazane jest także stosowanie tapowania, ortez i wkładek ortopedycznych w celu poprawy śledzenia rzepki i zmniejszenia nacisku na staw rzepkowo-udowy.
akupunktura, artroskop, artroskopia, biofeedback EMG, biomechanika, ból przedniej części kolana, diklofenak, elektrostymulacja nerwowo-mięśniowa, fonoforeza, ibuprofen, iniekcja kortykosteroidów, jonoforeza, kolano biegacza, kwas hialuronowy, mięsień czworogłowy uda, mięsień kulszowo-goleniowy, mięsień pośladkowy, naproksen, nieprawidłowe ustawienie rzepki, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, osocze bogatopłytkowe, paracetamol, pasmo biodrowo-piszczelowe, patellofemoral pain syndrome, płaskostopie, pronacja, propriocepcja, protokół RICE, przeszczep autologiczny, przezskórna elektryczna stymulacja nerwów, rzepka, śledzenie rzepki, suche igłowanie, terapia laserowa, trening krzyżowy, ultradźwięki, uwolnienie boczne, więzadło rzepki, zespół bólowy rzepkowo-udowy, złoty standard - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Busulfan Accord 6 mg/ml
Busulfan Accord, będący alkilosulfonianem o stężeniu 6 mg/ml (po rozcieńczeniu 0,5 mg/ml), jest silnym dwufunkcyjnym czynnikiem alkilującym stosowanym w kondycjonowaniu przed przeszczepieniem krwiotwórczych komórek macierzystych (HPCT). W badaniach klinicznych fazy II (OMC-BUS-3 i OMC-BUS-4) u pacjentów z zaawansowanymi chorobami hematologicznymi, busulfan podawany w dawce 0,8 mg/kg co 6 godzin (łącznie 16 dawek) w schemacie BuCy2 (w połączeniu z cyklofosfamidem 60 mg/kg przez 2 dni) skutkował głęboką supresją szpiku, przyjęciem przeszczepu bez odrzuceń oraz wskaźnikami przeżycia po 100 dniach odpowiednio 87% (ogólna) i 90% (bez nawrotów) u biorców allogenicznych. W badaniu F60002 IN 101 G0 u pacjentów pediatrycznych stosowano schemat BuCy4 lub BuMel, uzyskując całkowity chimeryzm u 93% oraz brak zgonów związanych z leczeniem w pierwszym roku po przeszczepieniu.
ablacja szpiku kostnego, alkilosulfonian, bezwzględna liczba neutrofili, chimeryzm, czynnik alkilujący, leczenie kondycjonujące, ostra białaczka, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od choroby, schemat BuCy2, schemat BuCy4, schemat BuMel, środek cytotoksyczny, supresja szpiku kostnego, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Białaczka – Leczenie
Leczenie białaczki jest złożone i zależy od typu choroby (ostra lub przewlekła), wieku pacjenta, stanu ogólnego oraz stopnia zaawansowania. Standardowe postępowanie w ostrej białaczce szpikowej (AML) i limfoblastycznej (ALL) obejmuje fazy indukcji remisji (intensywna chemioterapia, np. schemat „7+3” z cytoarabiną i daunorubicyną), konsolidacji oraz podtrzymania, trwające odpowiednio około 6-12 miesięcy dla AML i do 2 lat dla ALL. Terapie celowane, takie jak inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) w CML (np. imatynib, dazatynib) oraz leki celowane na mutacje FLT3 w AML (midostauryna, kwizartynib), znacząco poprawiły wyniki leczenia. Immunoterapia, w tym terapia komórkami CAR-T, stanowi innowacyjne podejście, szczególnie w nawrotowych i opornych przypadkach ALL. Przeszczep komórek macierzystych pozostaje kluczową opcją terapeutyczną dla pacjentów z wysokim ryzykiem lub nawrotową chorobą, choć wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań. Radioterapia stosowana jest głównie w specyficznych sytuacjach, takich jak zajęcie OUN czy przygotowanie do przeszczepu.
antracyklina, chemioterapia, chromosom Philadelphia, cyklofosfamid, dazatynib, gen BCR-ABL1, ibrutynib, imatynib, immunoterapia, indukcja remisji, inhibitor kinazy tyrozynowej, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, metotreksat, midostaurin, mutacja FLT3, mutacja TP53, nilotynib, opieka wspomagająca, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, przeciwciało monoklonalne, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekła białaczka szpikowa, radioterapia, rehabilitacja onkologiczna, remisja całkowita, rytuksymab, schemat 7+3, szpik kostny, terapia CAR-T, terapia celowana, trójtlenek arsenu, zespół uwalniania cytokin - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Busulfan jest silnym środkiem cytotoksycznym stosowanym pod ścisłym nadzorem lekarskim, ze względu na ryzyko głębokiej mielosupresji, obejmującej ciężką granulocytopenię (granulocyty obojętnochłonne < 0,5 x 10⁹/l), małopłytkowość (< 25 x 10⁹/l) oraz niedokrwistość (Hb < 8,0 g/dl). U dorosłych pacjentów neutropenia utrzymuje się średnio 6 dni po przeszczepie autologicznym i 9 dni po allogenicznym, a u dzieci odpowiednio 5 i 18,5 dnia. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, w tym wzoru odsetkowego leukocytów i liczby płytek, oraz profilaktyka zakażeń z zastosowaniem leków przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych i przeciwwirusowych. Wskazane jest także stosowanie czynników wzrostu (np. G-CSF) oraz transfuzji preparatów krwiopochodnych. Busulfan wykazuje hepatotoksyczność, w tym ryzyko choroby zarostowej żył wątrobowych (HVOD), szczególnie u pacjentów po radioterapii lub intensywnej chemioterapii, co wymaga monitorowania enzymów wątrobowych i bilirubiny przez 28 dni po przeszczepieniu.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, choroba zarostowa żył wątrobowych, czerwienica prawdziwa, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, duszność, granulocytopenia, granulocyty obojętnochłonne, hiperurykemia, hiperurykozuria, immunosupresja, kardiotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakaźny, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadpłytkowość samoistna, nefropatia moczanowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość Fanconiego, profilaktyka przeciwdrgawkowa, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, środek cytotoksyczny, śródmiąższowe zwłóknienie płuc, tamponada serca, terapia kondycjonująca, toksyczność układu oddechowego, wtórna choroba nowotworowa, zaburzenie czynności wątroby, zespół zamknięcia żył wątrobowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Carmustine Accordpharma 50 mg
Carmustine Accordpharma, zawierający karmustynę, jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w terapii różnych nowotworów złośliwych, w tym glejaków mózgu (glejak wielopostaciowy, glejaki pnia mózgu, rdzeniak zarodkowy, gwiaździak, wyściółczak), przerzutów do mózgu oraz nowotworów przewodu pokarmowego i czerniaka złośliwego (w terapii skojarzonej). Lek jest również wskazany jako terapia drugiego rzutu w chłoniaku nieziarniczym i chorobie Hodgkina. Carmustine Accordpharma dostępny jest w dawkach 50 mg i 300 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, gdzie po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera 3,3 mg karmustyny. Roztwór ma pH w zakresie 3,2–7,0 i osmolalność 340–400 mOsmol/l, a rozpuszczalnik zawiera etanol bezwodny (2,37 g w 3 ml dla 50 mg i 7,11 g w 9 ml dla 300 mg).
chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba hematoonkologiczna, choroba Hodgkina, czerniak złośliwy, glejak pnia mózgu, glejak wielopostaciowy, gwiaździak, leczenie kondycjonujące, lek przeciwnowotworowy, melanocyt, monoterapia, nowotwór mózgu, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, nowotwór przewodu pokarmowego, przerzut nowotworowy do mózgu, przeszczep autologiczny, przeszczepienie komórek macierzystych, radioterapia, rdzeniak zarodkowy, roztwór do infuzji, terapia drugiego rzutu, układ krwiotwórczy, wyściółczak, zabieg neurochirurgiczny, złośliwa choroba hematologiczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Plerixafor MSN to roztwór do wstrzykiwań zawierający 20 mg pleryksaforu/ml, dostępny w fiolkach po 24 mg w 1,2 ml. Lek jest stosowany wyłącznie w skojarzeniu z czynnikiem wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) w celu zwiększenia mobilizacji hematopoetycznych komórek macierzystych do krwi obwodowej, co umożliwia ich pobranie i autologiczne przeszczepienie. Wskazania obejmują dorosłych pacjentów z chłoniakiem lub szpiczakiem mnogim, u których standardowa mobilizacja jest niewystarczająca. W populacji pediatrycznej (1-18 lat) Plerixafor MSN jest wskazany u pacjentów z chłoniakiem lub złośliwymi guzami litymi, zarówno w profilaktyce przewidywanej niewystarczającej mobilizacji, jak i po niepowodzeniu wcześniejszych prób mobilizacji.
chłoniak, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, G-CSF, macierzyste komórki krwiotwórcze, mobilizacja komórek macierzystych, niepowodzenie terapii, niewystarczająca mobilizacja, plerixafor, profilaktyka farmakologiczna, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, szpiczak mnogi, złośliwy guz lity - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest wskazana do stosowania jako element leczenia skojarzonego w terapii wysokodawkowej poprzedzającej przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) u pacjentów dorosłych oraz pediatrycznych. Lek znajduje zastosowanie zarówno w kondycjonowaniu przed allogenicznym, jak i autologicznym przeszczepem, z możliwością łączenia terapii z napromienianiem całego ciała (TBI) lub bez niego, w zależności od protokołu i stanu klinicznego. Ponadto, Thiotepa jest stosowana w leczeniu guzów litych, takich jak nowotwory mózgu, neuroblastoma, mięsak tkanek miękkich czy chłoniaki oporne na standardowe leczenie, gdzie wymagana jest chemioterapia wysokodawkowa z następowym HPCT. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg i 100 mg, z rekonstytuowanym stężeniem 10 mg/mL, co ułatwia precyzyjne dawkowanie w różnych grupach wiekowych.
chemioterapia wysokodawkowa, choroba hematologiczna, cytostatyk, guz lity, HPCT, immunosupresja, komórka nowotworowa, leczenie kondycjonujące, leczenie skojarzone, mięsak tkanek miękkich, napromienianie całego ciała, neuroblastoma, nowotwór mózgu, onkologia i hematologia, proszek do sporządzania koncentratu, protokół kondycjonujący, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, rekonstytucja, roztwór do infuzji, TBI, terapia wysokodawkowa, transplantacja komórek macierzystych, właściwość alkilująca - Leksykon substancji czynnych
Busulfan – Właściwości farmakodynamiczne
Busulfan, należący do alkilosulfonianów (ATC: L01AB01), jest dwufunkcyjnym czynnikiem alkilującym o silnym działaniu cytotoksycznym, stosowanym głównie w terapii nowotworów hematologicznych. Jego mechanizm działania opiera się na alkilacji DNA poprzez powstające w środowisku wodnym jony karbokationowe, co prowadzi do supresji granulopoezy i zmniejszenia masy granulocytów. W badaniach klinicznych fazy II (OMC-BUS-3 i OMC-BUS-4) busulfan w dawce 0,8 mg/kg mc. co 6 godzin (łącznie 16 dawek) w połączeniu z cyklofosfamidem (60 mg/kg mc. przez 2 dni) wykazał skuteczną ablację szpiku kostnego oraz 100% przyjęcie przeszczepów u pacjentów z różnymi chorobami hematologicznymi. Czas do wzrostu ANC powyżej 0,5 x 10^9/l wynosił 10-13 dni, a wskaźniki umieralności bez nawrotów po 100 dniach wynosiły 10% u biorców allogenicznych i 0% u autologicznych.
ablacja szpiku, alkilacja DNA, białaczka ostra, białaczka szpikowa przewlekła, chimeryzm, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, cyklofosfamid, czynnik alkilujący, fludarabina, granulopoeza, komórka macierzysta, leczenie kondycjonujące, neutrofil, nowotwór układu krwiotwórczego, oporność na leczenie, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeżycie wolne od choroby, środek cytotoksyczny, współczynnik przeżycia, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Pleryksafor, będący odwracalnym antagonistą receptora CXCR4, skutecznie mobilizuje komórki CD34+ do krwi obwodowej poprzez blokowanie interakcji z ligandum SDF-1α (CXCL12). W badaniach farmakodynamicznych u zdrowych ochotników maksymalna mobilizacja komórek CD34+ występowała 6-9 godzin po monoterapii, a w terapii skojarzonej z G-CSF (10 μg/kg mc.) utrzymywała się przez 4-18 godzin, z maksimum między 10. a 14. godziną. Farmakokinetyka wykazała, że stała dawka 20 mg pleryksaforu u pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym o masie ciała ≤ 70 kg powodowała 1,43-krotnie wyższą ekspozycję (AUC0-10h = 3991,2 vs 2792,7) i lepszą mobilizację komórek CD34+ (≥ 5 x 10^6/kg) niż dawka 0,24 mg/kg mc., przy podobnym profilu bezpieczeństwa. Zaleca się stosowanie dawki opartej na masie ciała powyżej 83 kg (0,24 mg/kg).
afereza, chłoniak nieziarniczy, farmakokinetyka i farmakodynamika, funkcja krwiotwórcza, komórka CD34+, komórka macierzysta, lek immunostymulujący, mielosupresja, mięsak Ewinga, mobilizacja komórek CD34+, nerwiak zarodkowy współczulny, pleryksafor, procedura ratunkowa, przeszczep autologiczny, przeszczep hematopoetycznych komórek macierzystych, receptor chemokinowy CXCR4, repopulacja hematopoetyczna, szpiczak mnogi, wszczepienie, wszczepienie neutrofilów, zajęcie szpiku kostnego, ziarnica złośliwa, zrębowy czynnik-1α - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Busulfan Zentiva 6 mg/ml
Busulfan Zentiva, będący sulfonianem alkilu o silnym działaniu cytotoksycznym, jest stosowany głównie w procedurach przygotowujących do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HPCT). Mechanizm działania opiera się na alkilacji DNA poprzez uwolnienie jonów karbonionowych w środowisku wodnym organizmu, co prowadzi do mieloablacji. W badaniach klinicznych OMC-BUS-3 i OMC-BUS-4, pacjenci otrzymywali busulfan w dawce 0,8 mg/kg co 6 godzin (łącznie 16 dawek) w schemacie BuCy2 wraz z cyklofosfamidem 60 mg/kg przez 2 dni. Uzyskano całkowite zahamowanie czynności szpiku oraz skuteczne przyjęcie przeszczepu bez przypadków odrzutu. Czas do wzrostu ANC >0,5×10^9/l wynosił 13 dni (zakres 9-29) po alloprzeszczepach i 10 dni (zakres 8-19) po autoprzeszczepach. Śmiertelność i chorobowość do 100 dni wynosiły odpowiednio 13% i 10% po alloprzeszczepach, bez zgonów po autoprzeszczepach.
ablacja szpiku kostnego, alkilacja DNA, bezwzględna liczba neutrofilów, chimeryzm, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, czynnik alkilujący, infuzja dożylna, nowotwór złośliwy, nowotwór złośliwy krwi, odrzucenie przeszczepu, ostra białaczka, przeszczep autologiczny, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od choroby, schemat kondycjonujący, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Myfortic 180 mg
Myfortic, zawierający 180 mg kwasu mykofenolowego w postaci mykofenolanu sodu w tabletkach dojelitowych, jest wskazany do profilaktyki ostrego odrzucania przeszczepu u dorosłych pacjentów po allogenicznej transplantacji nerki. Lek stosowany jest w skojarzeniu z cyklosporyną (selektywnym inhibitorem kalcyneuryny) oraz kortykosteroidami, co umożliwia wielokierunkowe hamowanie odpowiedzi immunologicznej. Kwas mykofenolowy działa jako silny, selektywny, niekompetycyjny i odwracalny inhibitor dehydrogenazy inozynomonofosforanu (IMPDH), blokując syntezę de novo puryn, kluczową dla proliferacji limfocytów T i B, co skutecznie zapobiega odrzuceniu przeszczepu. Postać dojelitowa zapewnia odpowiednie uwalnianie substancji czynnej w przewodzie pokarmowym, a obecność 45 mg laktozy w tabletce wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
cyklosporyna, dehydrogenaza inozynomonofosforanu, inhibitor kalcyneuryny, kortykosteroidy, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, mykofenolan sodu, nietolerancja laktozy, odrzucanie przeszczepu, ostre odrzucanie przeszczepu, proliferacja limfocytów, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, synteza de novo puryn, tabletka dojelitowa, terapia immunosupresyjna, transplantacja allogeniczna, transplantacja nerki - Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw grypie – Leczenie
Szczepionka przeciw grypie pozostaje najskuteczniejszą metodą profilaktyki, zalecaną dla osób od 6 miesięcy życia, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów onkologicznych, osób z obniżoną odpornością, kobiet w ciąży oraz seniorów powyżej 65. roku życia. Skuteczność szczepionek w redukcji ryzyka zachorowania na grypę wynosi 40-60%, a pełna ochrona rozwija się po 10-14 dniach od podania. Dostępne są różne formy szczepionek: inaktywowane, żywe atenuowane (przeciwwskazane u immunosupresyjnych), wysokodawkowe, z adiuwantem, rekombinowane oraz oparte na hodowli komórkowej. Szczególnie u osób starszych rekomendowane są szczepionki wysokodawkowe lub z adiuwantem, natomiast pacjenci onkologiczni powinni otrzymać inaktywowaną szczepionkę, najlepiej przed rozpoczęciem terapii przeciwnowotworowej lub między cyklami leczenia. Szczepienie kobiet w ciąży jest bezpieczne i chroni również noworodka przez pierwsze 6 miesięcy życia.
aerozol donosowy, anafilaksja, białko hemaglutyniny, biorca przeszczepu, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, ciężka reakcja alergiczna, inhibitor endonukleazy, inhibitor neuraminidazy, inhibitor punktów kontrolnych, komórki macierzyste, krew pępowinowa, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, pacjent onkologiczny, przeciwciało przeciwko wirusowi, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczepienie szpiku kostnego, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, szczepionka inaktywowana, szczepionka nanocząsteczkowa, szczepionka przeciw grypie, szczepionka rekombinowana, szczepionka wysokodawkowa, szczepionka z adiuwantem, szczepionka żywa atenuowana, terapia immunosupresyjna, terapia przeciwnowotworowa, układ odpornościowy, wirus grypy, wirus grypy typu A, wirus grypy typu B