TBI
TBI (Traumatic Brain Injury) to uraz mózgu spowodowany siłą zewnętrzną, która powoduje uszkodzenie tkanki mózgowej. Może wystąpić w wyniku uderzenia w głowę, gwałtownego potrząsania, lub przedmiotu penetrującego czaszkę.
Klasyfikacja TBI obejmuje urazy łagodne (GCS 13-15), umiarkowane (GCS 9-12) i ciężkie (GCS ≤8). Objawy różnią się w zależności od ciężkości urazu i mogą obejmować bóle głowy, zawroty głowy, nudności, zaburzenia świadomości, deficyty poznawcze, zaburzenia mowy i zmiany zachowania.
Diagnostyka TBI opiera się na badaniu neurologicznym oraz obrazowaniu (CT, MRI). Leczenie zależy od ciężkości urazu – od obserwacji i leczenia objawowego w łagodnych przypadkach, po interwencje neurochirurgiczne w urazach ciężkich. Kluczowe jest zapobieganie wtórnemu uszkodzeniu mózgu poprzez kontrolę ciśnienia wewnątrzczaszkowego i zapewnienie odpowiedniej perfuzji mózgowej.
Rokowanie w TBI zależy od wielu czynników, w tym ciężkości urazu, wieku pacjenta i czasu, jaki upłynął do podjęcia leczenia. Dla wielu pacjentów niezbędna jest długoterminowa rehabilitacja neurologiczna, która może znacząco poprawić funkcjonowanie i jakość życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niepełnosprawność intelektualna lub specyficzne trudności w nauce – Epidemiologia
Specyficzne trudności w nauce (SLD) dotyczą globalnie 5-15% dzieci w wieku szkolnym, z dysleksją stanowiącą około 80% przypadków, dotykającą około 20% populacji ogólnej, z równym rozpowszechnieniem u obu płci. W USA, dane wskazują na 10-20% rozpowszechnienie SLD, przy czym chłopcy częściej korzystają z usług edukacyjnych w ramach IDEA (18% vs 10% dziewcząt). Niepełnosprawność intelektualna (ID) występuje u około 2-3% populacji globalnie, z różnicami w zależności od metodologii badań i definicji diagnostycznych. W USA w roku szkolnym 2022-2023 15% uczniów szkół publicznych (7,5 mln) korzystało ze specjalnych usług edukacyjnych, z czego 32% miało zdiagnozowane SLD. Epidemiologia wskazuje na istotne współwystępowanie SLD z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak ADHD, ODD, zaburzenia lękowe i OCD, co komplikuje obraz kliniczny i wpływa na wyniki edukacyjne oraz zdrowotne. Czynniki ryzyka obejmują predyspozycje genetyczne, ubóstwo, ekspozycję prenatalną na alkohol, urazy mózgu oraz współistniejące zaburzenia rozwojowe.
ADHD, badania przesiewowe, choroby przewlekłe, cukrzyca, dysleksja, funkcjonalny rezonans magnetyczny, Indywidualny Program Edukacyjny, niepełnosprawność intelektualna, nierówności zdrowotne, niska masa urodzeniowa, opóźnienie rozwoju mowy, padaczka, problemy ze zdrowiem psychicznym, rak szyjki macicy, rezonans magnetyczny, specyficzne trudności w nauce, TBI, uraz mózgu, zaburzenia językowe, zaburzenia lękowe, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia neurorozwojowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia rozwojowe, zaburzenia sensoryczne, zaburzenia ze spektrum autyzmu, zaburzenie opozycyjno-buntownicze, zapalenie stawów, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon chorób i schorzeń
Wstrząs mózgu – Epidemiologia
Wstrząs mózgu (concussio cerebri) stanowi najczęstszą formę lekkiego urazowego uszkodzenia mózgu (mTBI), odpowiadając za 70-90% wszystkich urazów głowy wymagających interwencji medycznej. Globalna częstość TBI wynosi około 939/100 000 osób, z czego lekkie urazy stanowią 81%. Epidemiologia wstrząsów mózgu jest niedoszacowana z powodu niepełnego raportowania (co najmniej 25% pacjentów nie zgłasza się po pomoc), różnic w definicjach oraz ograniczeń systemów nadzoru, które często opierają się wyłącznie na danych szpitalnych. Szczególnie narażone są dzieci i młodzież, zwłaszcza uprawiające sporty kontaktowe, gdzie wskaźniki wstrząsów sięgają 8,22 na 10 000 ekspozycji w futbolu amerykańskim chłopców i 6,11 na 10 000 w piłce nożnej dziewcząt. Występują także istotne różnice płciowe i wiekowe, z wyższą częstością u młodszych osób i kobiet w porównywalnych dyscyplinach sportowych. W USA rocznie odnotowuje się około 300 000 wstrząsów mózgu związanych ze sportem, jednak liczba ta jest prawdopodobnie zaniżona, gdyż utrata przytomności występuje w mniej niż 10% przypadków.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thiotepa Fresenius Kabi 15 mg
Thiotepa Fresenius Kabi jest wskazana do stosowania jako element leczenia skojarzonego w terapii wysokodawkowej poprzedzającej przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego (HPCT) u pacjentów dorosłych oraz pediatrycznych. Lek znajduje zastosowanie zarówno w kondycjonowaniu przed allogenicznym, jak i autologicznym przeszczepem, z możliwością łączenia terapii z napromienianiem całego ciała (TBI) lub bez niego, w zależności od protokołu i stanu klinicznego. Ponadto, Thiotepa jest stosowana w leczeniu guzów litych, takich jak nowotwory mózgu, neuroblastoma, mięsak tkanek miękkich czy chłoniaki oporne na standardowe leczenie, gdzie wymagana jest chemioterapia wysokodawkowa z następowym HPCT. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji w dawkach 15 mg i 100 mg, z rekonstytuowanym stężeniem 10 mg/mL, co ułatwia precyzyjne dawkowanie w różnych grupach wiekowych.
chemioterapia wysokodawkowa, choroba hematologiczna, cytostatyk, guz lity, HPCT, immunosupresja, komórka nowotworowa, leczenie kondycjonujące, leczenie skojarzone, mięsak tkanek miękkich, napromienianie całego ciała, neuroblastoma, nowotwór mózgu, onkologia i hematologia, proszek do sporządzania koncentratu, protokół kondycjonujący, przeszczep allogeniczny, przeszczep autologiczny, przeszczep komórek macierzystych, rekonstytucja, roztwór do infuzji, TBI, terapia wysokodawkowa, transplantacja komórek macierzystych, właściwość alkilująca