hormony przysadkowe
Hormony przysadkowe to grupa substancji biologicznie czynnych wydzielanych przez przysadkę mózgową (hipofizę), która jest niewielkim gruczołem zlokalizowanym u podstawy mózgu. Przysadka dzieli się na dwie główne części: przednią (gruczołową) i tylną (nerwową), z których każda produkuje odmienne hormony.
Przedni płat przysadki wydziela sześć kluczowych hormonów: hormon wzrostu (GH), prolaktynę (PRL), hormon adrenokortykotropowy (ACTH), hormon tyreotropowy (TSH), hormon folikulotropowy (FSH) oraz hormon luteinizujący (LH). Hormony te regulują funkcjonowanie innych gruczołów endokrynnych, wzrost organizmu, metabolizm oraz procesy rozrodcze.
Tylny płat przysadki uwalnia dwa hormony: wazopresynę (ADH), która reguluje gospodarkę wodną organizmu, oraz oksytocynę, odpowiedzialną za skurcze macicy podczas porodu i wydzielanie mleka podczas laktacji. Te hormony są w rzeczywistości produkowane w podwzgórzu, a następnie transportowane i magazynowane w tylnym płacie przysadki.
Zaburzenia wydzielania hormonów przysadkowych mogą prowadzić do różnych chorób, takich jak akromegalia, gigantyzm, zespół Cushinga, niedoczynność lub nadczynność tarczycy oraz zaburzenia płodności. Diagnostyka i monitorowanie poziomów hormonów przysadkowych jest kluczowym elementem w endokrynologii klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka pospolitego – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus) w preparacie Castagnus zawiera 4,5 mg wyciągu suchego, odpowiadającego 45 mg owocu, oraz 98,8 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Preparat wykazuje działanie hormonalne, wpływając na oś przysadkowo-podwzgórzową, w tym na wydzielanie prolaktyny, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przysadki, zwłaszcza z prolaktynomą. Ze względu na obecność laktozy, produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Preparatu nie zaleca się stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia z powodu braku danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
działanie hormonalne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, etanol, guz przysadki mózgowej, hormony przysadkowe, interakcja farmakodynamiczna, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, nowotwór hormonozależny, oś przysadkowo-podwzgórzowa, prolaktyna, prolaktynoma, receptory dopaminergiczne, układ dopaminergiczny, Vitex agnus-castus, wyciąg z niepokalanka pospolitego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy