lipopolisacharydy

Lipopolisacharydy (LPS) to złożone cząsteczki występujące w zewnętrznej błonie komórkowej bakterii Gram-ujemnych, które odgrywają kluczową rolę w patogenezie wielu chorób infekcyjnych. Zbudowane są z trzech głównych części: lipidu A (odpowiedzialnego za większość toksycznych właściwości), rdzenia oligosacharydowego oraz łańcucha O-swoistego (antygenu O).

W kontekście klinicznym LPS, nazywane również endotoksynami, są potężnymi aktywatorami odpowiedzi immunologicznej, które po uwolnieniu do krwiobiegu mogą prowadzić do rozwinięcia wstrząsu septycznego. Ich obecność w organizmie stymuluje produkcję cytokin prozapalnych, aktywację układu dopełniacza oraz kaskady krzepnięcia, co może skutkować dysfunkcją śródbłonka, rozsianym wykrzepianiem wewnątrznaczyniowym (DIC) i niewydolnością wielonarządową.

Rozpoznanie LPS przez układ immunologiczny odbywa się głównie za pośrednictwem receptora TLR4 (Toll-like receptor 4) we współpracy z białkiem wiążącym LPS (LBP) i koreceptorem CD14. Ta interakcja inicjuje ścieżki sygnałowe prowadzące do aktywacji czynnika transkrypcyjnego NF-κB i produkcji mediatorów zapalnych. W diagnostyce medycznej oznaczanie poziomów LPS lub przeciwciał przeciwko LPS może być pomocne w identyfikacji infekcji bakteriami Gram-ujemnymi.