zaburzenia mitochondrialne
Zaburzenia mitochondrialne stanowią heterogenną grupę chorób spowodowanych dysfunkcją mitochondriów, które są odpowiedzialne za produkcję energii komórkowej w postaci ATP. Mogą być spowodowane mutacjami zarówno w mitochondrialnym DNA (mtDNA), jak i jądrowym DNA (nDNA), co prowadzi do nieprawidłowości w łańcuchu oddechowym i metabolizmie energetycznym komórki.
Klinicznie zaburzenia mitochondrialne charakteryzują się szerokim spektrum objawów, najczęściej dotykających tkanki o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, takie jak mięśnie, mózg, serce i wątroba. Manifestacje kliniczne obejmują miopatie, encefalopatie, neuropatie, kardiomiopatie, zaburzenia endokrynologiczne oraz dysfunkcje narządów zmysłów.
Diagnostyka zaburzeń mitochondrialnych opiera się na badaniach biochemicznych (poziom mleczanów, stosunek mleczanów do pirogronianów), histologicznych (biopsja mięśnia), spektroskopii rezonansu magnetycznego oraz analizie genetycznej. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, obejmujące suplementację kofaktorów łańcucha oddechowego, antyoksydantów oraz terapię fizyczną.
Najczęstsze zespoły mitochondrialne to MELAS (mitochondrialna encefalopatia z kwasicą mleczanową i epizodami przypominającymi udar), MERRF (padaczka miokloniczna z czerwonymi włóknami szmatowatymi), zespół Leigha, NARP (neuropatia, ataksja, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki) oraz zespół Kearnsa-Sayre’a. Rokowanie w zaburzeniach mitochondrialnych jest zróżnicowane i zależy od typu mutacji, wieku wystąpienia objawów oraz zaangażowanych narządów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chronosphere 250 (166,76 mg + 72,61 mg)/sasz.
Walproinian sodu, substancja czynna leku Depakine Chronosphere, wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu padaczki oraz choroby afektywnej dwubiegunowej, jednak jego stosowanie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinien być podawany pacjentom z ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby, przebytym ciężkim zapaleniem wątroby (zwłaszcza polekowym) oraz z rodzinnym występowaniem ciężkich zapaleń wątroby, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i progresji uszkodzenia wątroby. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z porfirią, zaburzeniami cyklu mocznikowego, niewyrównanym pierwotnym niedoborem karnityny oraz u pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG, w tym u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń. Warto podkreślić, że walproinian może indukować hiperamonemię i nasilać objawy metaboliczne w wymienionych stanach.
biosynteza hemu, choroba afektywna dwubiegunowa, cykl mocznikowy, Depakine Chronosphere, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, hiperamonemia, lek normotymiczny, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość na leki, niedobór karnityny, ostre zapalenie wątroby, padaczka, polimeraza gamma, porfiria, Program Zapobiegania Ciąży, przewlekłe zapalenie wątroby, teratogenność, walproinian sodu, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lamivudine Mylan
Lamiwudyna w dawce 100 mg jest stosowana w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzeń choroby i rozwoju oporności wirusa. Zaostrzenia zapalenia wątroby manifestują się wzrostem aktywności AlAT, często bez towarzyszącego wzrostu bilirubiny czy objawów dekompensacji, szczególnie u pacjentów z wyrównaną chorobą. Mutacja YMDD wirusa HBV może prowadzić do nawrotu replikacji i zaostrzenia zapalenia, co wymaga zmiany lub dodania terapii przeciwwirusowej bez krzyżowej oporności. Po przerwaniu leczenia obserwuje się wzrost aktywności AlAT u 21% pacjentów (w porównaniu do 8% w grupie placebo), głównie między 8. a 12. tygodniem, co podkreśla konieczność monitorowania czynności wątroby (AlAT, bilirubina) przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby i biorców przeszczepów, u których ryzyko ciężkiej dekompensacji jest znaczne, a monitoring parametrów klinicznych i wirusologicznych powinien odbywać się co najmniej raz w miesiącu oraz przez 6 miesięcy po zakończeniu leczenia.
AlAT, analogi nukleozydów, bilirubina, chemioterapia, dekompensacja wątroby, emtrycytabina, HBeAg, HBV DNA, kladrybina, lamiwudyna, leczenie immunosupresyjne, lipaza, mutacja YMDD, neutropenia, niewyrównana marskość wątroby, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Przeciwwskazania – ValproLEK 500 500 mg
ValproLEK 500, zawierający 500 mg walproinianu sodu, jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży (zwłaszcza w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej bez wyjątków) oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają warunków programu zapobiegania ciąży, ze względu na udokumentowany teratogenny wpływ walproinianu sodu. Leku nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na walproinian sodu, kwas walproinowy lub substancje pomocnicze, a także u osób z aktualnymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i/lub trzustki, porfirią wątrobową, skazą krwotoczną, zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG (np. z zespołem Alpersa-Huttenlochera), u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń oraz u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego, ze względu na ryzyko hiperamonemii i encefalopatii.
choroba afektywna dwubiegunowa, dieta niskosodowa, działanie teratogenne, encefalopatia, hepatotoksyczność, hiperamonemia, kwas walproinowy, mutacje genu jądrowego, nadciśnienie ciężkie, nadwrażliwość na substancje, niewydolność serca, padaczka, polimeraza γ, porfiria wątrobowa, skaza krwotoczna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia czynności trzustki, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon substancji czynnych
Lamiwudyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lamiwudyna, stosowana w terapii zakażeń HIV oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność u zwierząt ani u ludzi. Badania na modelach zwierzęcych oraz dane kliniczne wskazują na brak zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu przy ekspozycji na lamiwudynę w czasie ciąży, w tym ponad 1000 przypadków ekspozycji w pierwszym trymestrze oraz ponad 1000 w drugim i trzecim trymestrze. Lamiwudyna przenika przez łożysko, a jej stosowanie w skojarzeniu z abakawirem lub zydowudyną nie wykazuje dodatkowego ryzyka teratogennego. Należy jednak uwzględnić potencjalne ryzyko mitochondrialnej toksyczności, obserwowanej in vitro i in vivo, co może prowadzić do zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt narażonych na lek w okresie prenatalnym lub po urodzeniu. U pacjentek z WZW typu B, które zaszły w ciążę, istotne jest monitorowanie ryzyka nawrotu zapalenia wątroby po odstawieniu lamiwudyny.
abakawir, analogi nukleozydów, działania niepożądane, działanie przeciwwirusowe, działanie rakotwórcze, HBV, laktacja, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, leki przeciwretrowirusowe, nawrót zapalenia wątroby, oporność na lamiwudynę, profilaktyka WZW typu B, przenikanie przezłożyskowe, rejestr ciąż, replikacja DNA, terapia przeciwretrowirusowa, uszkodzenie mitochondriów, wady rozwojowe płodu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenia mitochondrialne, zakażenie HIV, zydowudyna - Leksykon chorób i schorzeń
Mikrocefalia – Etiologia i przyczyny
Mikrocefalia definiowana jest jako obwód głowy mniejszy niż 2 odchylenia standardowe poniżej średniej dla wieku i płci, a ciężka mikrocefalia jako poniżej 3 odchyleń. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując mutacje genetyczne (np. mutacje w genie ASPM, autosomalna recesywna pierwotna mikrocefalia), zespoły chromosomowe (trisomie 21, 13, 18, zespoły Cri du Chat, Wolfa-Hirschhorna, Williamsa i inne), zakażenia wewnątrzmaciczne (wirus Zika, CMV, różyczka, toksoplazmoza, ospa wietrzna), ekspozycję na toksyny (alkohol, narkotyki, metale ciężkie, promieniowanie, leki teratogenne), zaburzenia metaboliczne (fenyloketonuria, zaburzenia glikozylacji, mitochondrialne, peroksysomalne) oraz niedotlenienie mózgu i urazy okołoporodowe. Mikrocefalia może być pierwotna (obecna przy urodzeniu) lub wtórna (rozwijająca się po urodzeniu), a jej patomechanizm obejmuje zmniejszoną proliferację i przeżycie komórek progenitorowych kory mózgowej oraz zwiększoną apoptozę, często indukowaną przez infekcje wirusowe, np. wirus Zika, który zaburza cykl komórkowy i wywołuje odpowiedź immunologiczną w mózgu płodu.
anoksja mózgowa, apoptoza, cukrzyca ciążowa, cytomegalowirus, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia niedotlenieniowo-niedokrwienna, FASD, fenyloketonuria, kraniosynostoza, migracja neuronów, mikrocefalia, mikrocefalia nabyta, mikrocefalia wrodzona, mutacja genetyczna, napad drgawkowy, napad padaczkowy, niedotlenienie mózgu, obwód głowy, ospa wietrzna, PKU, płodowy zespół alkoholowy, płyn owodniowy, przedwczesne oddzielenie łożyska, schorzenie neurologiczne, stan przedrzucawkowy, szew czaszkowy, toksoplazmoza, Toxoplasma gondii, trisomia, trisomia 21, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, wirus Zika, wrodzone zaburzenia glikozylacji, wrodzony zespół zika, zaburzenia mitochondrialne, zakażenie wewnątrzmaciczne, zatrucie rtęcią, zespół chromosomowy, zespół Cornelii de Lange, zespół Cri-du-chat, zespół Downa, zespół Seckela, zespół Smitha-Lemliego-Opitza, zespół Williamsa - Leksykon substancji czynnych
Sewofluran – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sewofluran jest wziewnym środkiem znieczulenia ogólnego, którego podawanie wymaga ścisłego monitorowania hemodynamicznego (EKG, ciśnienie tętnicze, saturacja, kapnografia) oraz stosowania specjalnie kalibrowanych parowników. Jego farmakokinetyka charakteryzuje się niską rozpuszczalnością we krwi, co powoduje szybkie zmiany hemodynamiczne, w tym dawkozależne obniżenie ciśnienia tętniczego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami rytmu (w tym wydłużeniem QT i torsade de pointes), chorobami nerwowo-mięśniowymi (np. dystrofia Duchenne’a), a także u dzieci, zwłaszcza z zespołem Downa i chorobą Pompego. Sewofluran może wywoływać depresję oddechową nasilającą się pod wpływem opioidów, a także rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne przypadki hipertermii złośliwej, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i podania dantrolenu.
absorbent CO₂, białkomocz, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba niedokrwienna serca, choroba Pompego, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dantrolen, depresja oddechowa, drogi oddechowe, dystonia, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, eozynofilia, formaldehyd, halogenowe węglowodory, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, kapnografia, kinaza kreatynowa, komorowe zaburzenia rytmu, majaczenie pooperacyjne, mioglobinuria, niedociśnienie, opioidy, rytm węzłowy, saturacja krwi, sewofluran, sukcynylocholina, tlenoterapia, torsade de pointes, wodorotlenek potasu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia mitochondrialne, zapalenie wątroby, zespół Downa, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chrono 300 200 mg + 87 mg
Depakine Chrono, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby, przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, porfirią, zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG (w tym zespołem Alpersa-Huttenlochera oraz u dzieci poniżej 2 roku życia), zaburzeniami cyklu mocznikowego oraz niewyrównanym pierwotnym niedoborem karnityny. Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie z meflochiną ze względu na ryzyko napadów padaczkowych. W leczeniu padaczki i choroby afektywnej dwubiegunowej lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a u kobiet w wieku rozrodczym wymaga stosowania programu zapobiegania ciąży. Każda tabletka Depakine Chrono 300 zawiera 27,65 mg sodu, a tabletka 500 mg – 46,08 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej lub z chorobami takimi jak niewydolność serca czy nadciśnienie tętnicze.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, cykl mocznikowy, dieta niskosodowa, działanie teratogenne, encefalopatia hiperamonemiczna, hepatotoksyczność walproinianu, hipokarnitynemia, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, meflochina, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, niewydolność serca, parametr wątrobowy, polimeraza γ, porfiria, wada wrodzona, walproinian sodu, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenie neurorozwojowe, zapalenie wątroby, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Convival Chrono 300 mg
Convival Chrono, zawierający 300 mg sodu walproinianu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby, w tym z wywiadem ciężkiego zapalenia wątroby, szczególnie polekowego. Przeciwwskazania obejmują także choroby metaboliczne, takie jak wszystkie typy porfirii oraz zaburzenia cyklu mocznikowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG, w tym dzieci poniżej 2 roku życia z podejrzeniem tych zaburzeń oraz osoby z zespołem Alpersa-Huttenlochera. Jednoczesne stosowanie meflochiny jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakologicznych. Każda tabletka zawiera 42 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
ataksja móżdżkowa, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, dieta niskosodowa, encefalopatia, hepatotoksyczność, hiponatremia, malaria, meflochina, miopatia, mutacje genu jądrowego, nadwrażliwość, neuropatia czuciowo-ruchowa, oftalmoplegia, opóźnienie rozwoju, ostre zapalenie wątroby, padaczka, padaczka lekooporna, polimeraza γ, porfiria, profilaktyka przeciwmalaryjna, przewlekłe zapalenie wątroby, regresja rozwojowa, teratogenność, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas
Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne interakcje farmakologiczne oraz specyficzne działania niepożądane. Nie zaleca się stosowania go jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi te same substancje czynne (emtrycytabinę, dizoproksyl tenofowiru, efawirenz), analogami cytydyny, a także z lekami takimi jak dydanozyna, sofosbuwir/welpataswir oraz wyciągami z miłorzębu dwuklapowego. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby produkt jest przeciwwskazany w ciężkich przypadkach, a w umiarkowanych niezalecany; u osób z lekkimi zaburzeniami należy zachować ostrożność, monitorując enzymy wątrobowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, u których odstawienie leku może prowadzić do ciężkiego zaostrzenia choroby wątroby. Efawirenz może wydłużać odstęp QTc i wywoływać poważne zaburzenia psychiczne, w tym ciężką depresję, psychozy i myśli samobójcze, zwłaszcza u osób z historią chorób psychicznych.
aminotransferazy, analog nukleozydu, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, cytochrom P450, depresja, gęstość mineralna kości, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, kwasica mleczanowa, martwica kości, osteomalacja, pneumocystozowe zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, torsade de pointes, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia mitochondrialne, zakażenia oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zawroty głowy, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba charcota-mariego-tootha – Etiologia i przyczyny
Choroba Charcota-Mariego-Tootha (CMT) to najczęstsza dziedziczna neuropatia obwodowa, charakteryzująca się postępującym uszkodzeniem nerwów obwodowych. Etiologia CMT jest genetycznie heterogenna, z ponad 100 genami powiązanymi z chorobą, z dominującą rolą mutacji w genach PMP22 (70-80% przypadków CMT1), MPZ (10-12% CMT1), MFN2 (około 20% CMT2) oraz GJB1 (około 90% CMTX). Patogeneza różni się w zależności od typu: CMT1 to neuropatia demielinizacyjna związana z mutacjami wpływającymi na osłonkę mielinową, np. duplikacja PMP22 prowadząca do 1,5- lub 2-krotnej nadekspresji białka i agregacji ubikwitynowanego PMP22, natomiast CMT2 to neuropatia aksonalna, gdzie mutacje w MFN2 powodują zaburzenia funkcji mitochondriów i przewodzenia impulsów nerwowych. Dziedziczenie może być autosomalne dominujące, autosomalne recesywne, sprzężone z chromosomem X lub mitochondrialne, z około 10% przypadków wynikających z mutacji de novo.
akson, apoptoza, autofagosom, demielinizacja, duplikacja chromosomu, dziedziczenie autosomalne dominujące, dziedziczenie autosomalne recesywne, ekspresja genów, heterozygota, komórka Schwanna, mutacja null, mutacja punktowa, nerw obwodowy, neuropatia obwodowa, osłonka mielinowa, przewodnictwo nerwowe, retikulum endoplazmatyczne, uszkodzenie mieliny, zaburzenia mitochondrialne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chronosphere 750 (500,06 mg + 217,75 mg)/sasz.
Depakine Chronosphere, zawierający walproinian sodu i kwas walproinowy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby, a także u osób z historią ciężkiego, zwłaszcza polekowego, zapalenia wątroby oraz u pacjentów z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku ciężkich chorób wątroby. Ponadto, stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane w zaburzeniach metabolicznych takich jak porfiria, zaburzenia cyklu mocznikowego oraz niewyrównany pierwotny niedobór karnityny. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z mutacjami genu POLG, w tym u pacjentów z zespołem Alpersa-Huttenlochera oraz u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń. W leczeniu padaczki walproinian jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, chyba że brak jest alternatywnych terapii, oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają warunków programu zapobiegania ciąży. W chorobie afektywnej dwubiegunowej lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet ciężarnych i u kobiet w wieku rozrodczym bez spełnienia wymogów antykoncepcyjnych.
biosynteza hemu, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, dieta niskosodowa, dysfunkcja wątroby, działanie teratogenne, encefalopatia, hiponatremia, kobieta w wieku rozrodczym, kwas walproinowy, nadwrażliwość na walproinian, niedobór karnityny, ostre zapalenie wątroby, padaczka, polimeraza γ, porfiria, Program Zapobiegania Ciąży, przewlekłe zapalenie wątroby, wady rozwojowe płodu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chrono 500 333 mg + 145 mg
Depakine Chrono, zawierający sodu walproinian i kwas walproinowy w formie o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku oraz u osób z ostrym, przewlekłym lub przebytym ciężkim zapaleniem wątroby, zwłaszcza o etiologii polekowej. Lek zawiera znaczną ilość sodu: 27,65 mg w tabletce 300 mg oraz 46,08 mg w tabletce 500 mg, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej. Przeciwwskazania obejmują także porfirię, zaburzenia mitochondrialne związane z mutacjami genu POLG (w tym zespół Alpersa-Huttenlochera), dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń, zaburzenia cyklu mocznikowego oraz niewyrównany pierwotny niedobór karnityny. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z meflochiną ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i interakcji.
biosynteza hemu, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, dieta niskosodowa, dysfunkcja wątroby, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynememia, lek przeciwpadaczkowy, meflochina, nadwrażliwość na lek, niedobór karnityny, ostre zapalenie wątroby, padaczka, polimeraza γ, porfiria, przeciwwskazania, przewlekłe zapalenie wątroby, substancje pomocnicze, uszkodzenie hepatocytów, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Absenor 300 mg
Absenor, zawierający sodu walproinian w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (300 mg i 500 mg), posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które lekarz musi skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazany jest u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, orzeszki ziemne, soję (lek zawiera lecytynę sojową E322: 2,1 mg w dawce 300 mg i 2,9 mg w dawce 500 mg) oraz inne substancje pomocnicze. Niewskazane jest stosowanie u osób z chorobami wątroby (w wywiadzie osobistym i rodzinnym), ciężką niewydolnością wątroby i trzustki, porfirią wątrobową, zaburzeniami krzepliwości krwi oraz u pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG (np. zespół Alpersa-Huttenlochera) i u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanymi zaburzeniami cyklu mocznikowego. Zawartość sodu w leku (42 mg w dawce 300 mg i 69 mg w dawce 500 mg) wymaga uwagi u pacjentów z koniecznością restrykcji sodu.
choroba afektywna dwubiegunowa, choroba wątroby, hem, hepatotoksyczność, lecytyna sojowa, nadwrażliwość, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, padaczka, polimeraza gamma, porfiria wątrobowa, Program Zapobiegania Ciąży, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia krzepliwości, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Depakine
Walproinian sodu (Depakine) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności, szczególnie u niemowląt i dzieci poniżej 3 lat stosujących politerapię przeciwpadaczkową oraz u pacjentów z mutacjami POLG, zaburzeniami metabolicznymi i uszkodzeniem mózgu. Uszkodzenia wątroby najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii, zwłaszcza między 2 a 12 tygodniem, i manifestują się objawami takimi jak osłabienie, brak apetytu, senność, wymioty oraz nawrót napadów padaczkowych. Monitorowanie czynności wątroby, w tym czasu protrombinowego, jest kluczowe przed i w trakcie leczenia. W przypadku nieprawidłowości należy przerwać terapię walproinianem, zwłaszcza przy współistniejącym stosowaniu salicylanów. Rzadko obserwuje się ciężkie zapalenie trzustki, które może być śmiertelne, a także zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych, co wymaga uważnej obserwacji pacjentów.
aminotransferazy, ataksja móżdżkowa, bilirubina, choroba mitochondrialna, czas protrombinowy, encefalopatia, encefalopatia hiperamonemiczna, fibrynogen, hiperamonemia, hipoglikemia hipoketotyczna, karbapenemy, kardiomiopatia, lek przeciwpadaczkowy, migrena z aurą, morfologia krwi, mutacja POLG, niedobór karnityny, niewydolność wątroby, oftalmoplegia, padaczka, rabdomioliza, teratogenność, toczeń rumieniowaty, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia neurorozwojowe, zapalenie trzustki, zespół Alpersa-Huttenlochera, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.
Preparat Depakine Chronosphere, zawierający walproinian sodu i kwas walproinowy, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ostre i przewlekłe zapalenie wątroby, przebyty ciężki stan zapalny wątroby, porfiria, zaburzenia mitochondrialne związane z mutacjami genu POLG (w tym zespół Alpersa-Huttenlochera), zaburzenia cyklu mocznikowego oraz niewyrównany pierwotny niedobór karnityny. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania walproinianu w ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko teratogenności i zaburzeń neurorozwojowych u płodu. U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie leku wymaga spełnienia warunków programu zapobiegania ciąży, zwłaszcza w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej, gdzie przeciwwskazanie do stosowania w ciąży jest bezwzględne. Warto podkreślić konieczność rozważenia alternatywnych terapii u pacjentów z wymienionymi przeciwwskazaniami.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, Depakine Chronosphere, działanie teratogenne, encefalopatia hiperamonemiczna, enzym mitochondrialny, hepatotoksyczność walproinianu, hiperamonemia, kwas walproinowy, nadwrażliwość na walproinian, niedobór karnityny, objawy niepożądane, padaczka w ciąży, POLG, polimeraza γ, porfiria, Program Zapobiegania Ciąży, suplementacja L-karnityny, wady rozwojowe płodu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia neurorozwojowe, zapalenie wątroby, zespół Alpersa-Huttenlochera