zaburzenia czynności trzustki

Zaburzenia czynności trzustki obejmują szereg stanów chorobowych dotyczących tego gruczołu, który pełni kluczową rolę zarówno w procesach trawiennych (funkcja zewnątrzwydzielnicza), jak i hormonalnych (funkcja wewnątrzwydzielnicza). Najczęstsze zaburzenia zewnątrzwydzielnicze to ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, a także niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki (PEI), charakteryzująca się niedostatecznym wydzielaniem enzymów trawiennych.

Ostre zapalenie trzustki (OZT) to nagły stan zapalny gruczołu, najczęściej spowodowany kamicą żółciową lub nadużywaniem alkoholu. Charakteryzuje się silnym bólem w nadbrzuszu, nudnościami, wymiotami i podwyższonymi wartościami amylazy i lipazy w surowicy. W ciężkich przypadkach może prowadzić do powikłań ogólnoustrojowych, w tym niewydolności wielonarządowej.

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to postępujący proces zapalny prowadzący do nieodwracalnego uszkodzenia miąższu trzustki, włóknienia i utraty funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej. Główne objawy to przewlekły ból, zaburzenia trawienia i rozwój cukrzycy. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (TK, MRI, EUS) oraz testy funkcji trzustki.

Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze trzustki obejmują głównie cukrzycę typu 1, typu 2 oraz typu 3c (wtórną do uszkodzenia trzustki), a także rzadsze stany jak insulinoma. Cukrzyca trzustkowa (typ 3c) rozwija się jako następstwo zniszczenia komórek wysp trzustkowych w przebiegu PZT, po resekcji trzustki lub w mukowiscydozie.

Leczenie zaburzeń czynności trzustki zależy od ich przyczyny i obejmuje postępowanie dietetyczne, enzymatyczną terapię substytucyjną w PEI, leczenie przeciwbólowe, a w przypadku zaburzeń wewnątrzwydzielniczych – terapię insuliną lub lekami hipoglikemizującymi. W wybranych przypadkach może być konieczne leczenie endoskopowe lub chirurgiczne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl