oksydaza cytochromowa
Oksydaza cytochromowa (cytochrom c oksydaza) to wielopodjednostkowy kompleks enzymatyczny stanowiący kluczowy element łańcucha oddechowego w mitochondriach. Jest to ostatni enzym w łańcuchu transportu elektronów, który katalizuje transfer elektronów z cytochromu c do tlenu cząsteczkowego, redukując go do wody.
Kompleks ten składa się z kilkunastu podjednostek białkowych i zawiera dwa centra hemowe (hemy a i a3) oraz jony miedzi, które uczestniczą w procesie przenoszenia elektronów. Dzięki temu enzymowi możliwe jest wytworzenie gradientu protonów przez błonę mitochondrialną, co stanowi podstawę do syntezy ATP – głównego nośnika energii w komórce.
Zaburzenia funkcji oksydazy cytochromowej mogą prowadzić do poważnych chorób mitochondrialnych, które objawiają się najczęściej w tkankach o wysokim zapotrzebowaniu energetycznym, takich jak mięśnie, serce czy mózg. Diagnostyka obejmuje pomiar aktywności enzymu w bioptatach tkanek oraz badania genetyczne wykrywające mutacje w genach kodujących podjednostki kompleksu.
W praktyce klinicznej oznaczanie aktywności oksydazy cytochromowej wykorzystuje się w diagnostyce miopatii mitochondrialnych, encefalopatii, zespołu MELAS oraz innych zaburzeń związanych z dysfunkcją mitochondriów. Oksydaza cytochromowa stanowi także punkt uchwytu dla niektórych toksyn, w tym cyjanków, które blokują jej aktywność, prowadząc do zahamowania oddychania komórkowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Scaldex –
Scaldex to maść zawierająca nalewkę z kwiatów nagietka, wyciąg z propolisu, bacytracynę oraz syntetyczną witaminę A. Bacytracyna charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z eliminacją głównie przez kał (95%) i mocz (≤3%). Po podaniu domięśniowym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2 godzinach, z okresem półtrwania 1,3 godziny i stałą eliminacji kel = 0,5331 h, eliminowana głównie przez nerki. Brak jest danych farmakokinetycznych dla nalewki z nagietka i wyciągu z propolisu. Witamina A, w formie retinolu i estrów, jest wchłaniana w przewodzie pokarmowym, magazynowana w 90% w wątrobie, a jej metabolizm obejmuje sprzęganie z kwasem glukuronowym i utlenianie do retinalu i kwasu retinojowego, wydalanych z moczem i kałem. Wchłanianie witaminy A może być upośledzone w chorobach wątroby, trzustki, zaburzeniach wchłaniania tłuszczów oraz stanach zapalnych przewodu pokarmowego.
alfa-globulina, angiogeneza, bacytracyna, choroba zapalna jelit, dehydrogenaza NADH, dezamidobacytracyna, filtracja kłębuszkowa, hydroliza estrów, kinetyka pierwszego rzędu, nadwrażliwość kontaktowa, nagietek lekarski, okres półtrwania biologiczny, oksydaza cytochromowa, propolis, rana oparzeniowa, witamina A, zaburzenia czynności trzustki, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia wchłaniania tłuszczów - Leksykon chorób i schorzeń
Zatrucie tlenkiem węgla – Etiologia i przyczyny
Zatrucie tlenkiem węgla (CO) jest poważnym zagrożeniem zdrowotnym wynikającym z niepełnego spalania paliw węglowych, prowadzącym do tworzenia karboksyhemoglobiny (COHb) z hemoglobiną z powinowactwem około 240-250 razy większym niż tlen. Mechanizmy toksyczności obejmują zmniejszenie transportu tlenu, przesunięcie krzywej dysocjacji hemoglobiny w lewo, hamowanie oksydazy cytochromowej oraz indukcję stresu oksydacyjnego, co skutkuje niedotlenieniem tkanek, szczególnie mózgu i serca. Ekspozycja na stężenia CO już od 10 ppm może powodować wzrost poziomu COHb do około 2%. Źródła zatrucia to m.in. wadliwie działające urządzenia grzewcze, spaliny pojazdów, generatory, grille oraz dym tytoniowy. Szczególnie narażone są niemowlęta, osoby starsze, kobiety w ciąży, palacze oraz osoby z chorobami układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Epidemiologicznie, globalna częstość zatruć wynosi około 137 przypadków na milion osób, ze śmiertelnością 4,6/milion, a w USA rocznie notuje się około 50 000 zatruć i ponad 400 zgonów niezwiązanych z pożarami.
agregacja płytek krwi, aktywacja płytek krwi, anemia, astma, ciśnienie parcjalne tlenu, encefalopatia, fosforylacja oksydacyjna, hemoglobina, hemoglobina płodowa, jądra podstawy mózgu, karboksyhemoglobina, kaskada zapalna, krzywa dysocjacji hemoglobiny, niedokrwienie, niedotlenienie, niedotlenienie tkanek, okres półtrwania, oksydaza cytochromowa, peroksydacja lipidów, POChP, powikłania zakrzepowe, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, tlenek węgla, układ nerwowy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wydzielania hormonów, zatrucie tlenkiem węgla, zatrzymanie krążenia