transporter OCT2
Transporter OCT2 (Organic Cation Transporter 2) to białko transportowe z rodziny transporterów kationów organicznych (SLC22A2), które odgrywa kluczową rolę w nerkowym transporcie leków i endogennych związków organicznych. Jest zlokalizowany głównie na błonie podstawno-bocznej komórek nabłonkowych kanalików proksymalnych nerek.
OCT2 odpowiada za aktywny transport wielu leków kationowych z krwi do komórek nerkowych, co stanowi pierwszy etap ich eliminacji przez nerki. Wśród substratów OCT2 znajdują się leki przeciwnowotworowe (np. cisplatyna), leki przeciwcukrzycowe (metformina), leki przeciwwirusowe oraz szereg innych związków farmakologicznych.
Polimorfizmy genu SLC22A2 kodującego OCT2 mogą wpływać na farmakokinetykę leków będących substratami tego transportera, prowadząc do zmienności międzyosobniczej w odpowiedzi na leczenie oraz potencjalnie zwiększając ryzyko działań niepożądanych. Z tego powodu OCT2 stanowi ważny element badań farmakogenetycznych i jest przedmiotem zainteresowania w kontekście medycyny spersonalizowanej.
Interakcje między lekami na poziomie OCT2 mogą prowadzić do istotnych klinicznie konsekwencji, w tym zmiany stężenia leków w osoczu i nasilenia ich toksyczności. Inhibitory OCT2, takie jak cymetydyna czy trimetoprim, mogą hamować wydalanie innych leków będących substratami tego transportera, co należy uwzględniać przy planowaniu terapii wielolekowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Medical Valley 50 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Sitagliptin Medical Valley, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając mediana Tmax w zakresie 1-4 godzin. Po dawce 100 mg średnie AUC wynosi 8,52 μM•hr, a Cmax 950 nM, z biodostępnością około 87%. Lek wykazuje liniowość dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i C24h nie rosną proporcjonalnie. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a 79% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 mL/min, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny p, jednak ich kliniczne znaczenie jest ograniczone, a lek nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami CYP450 ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2.
białko osocza, biodostępność, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, OAT1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PEPT1/2, przewlekłe zaburzenie czynności nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter OCT2, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – PHINGROUM 25 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku PHINGROUM, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% po podaniu doustnym dawki 100 mg, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) 950 nM w medianie czasu Tmax wynoszącej 1-4 godziny. AUC wynosi średnio 8,52 µM•hr. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i stężenie po 24 godzinach (C24h) nie są ściśle proporcjonalne do dawki. Sytagliptyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (38%) i jest eliminowana głównie w postaci niezmienionej przez nerki (około 79% z moczem), z okresem półtrwania około 12,4 godziny. Metabolizm ograniczony jest głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Eliminacja nerkowa odbywa się przez aktywne wydzielanie kanalikowe, z klirensem około 350 ml/min, przewyższającym przesączanie kłębuszkowe, a sytagliptyna jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny P, choć ich kliniczne znaczenie jest nie do końca ustalone.
biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, enzym DPP-4, glikoproteina p, hemodializa, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter OCT2, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, zależność PK/PD - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ansifora 100 mg
Sytagliptyna, substancja czynna preparatu Ansifora (tabletki powlekane 50 mg i 100 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny dla dawki 100 mg. Średnie wartości AUC i Cmax wynoszą odpowiednio 8,52 µM×h oraz 950 nM. Lek wykazuje liniową zależność AUC od dawki, natomiast Cmax i C24h nie są ściśle proporcjonalne do dawki. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (38%). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem około 79% dawki w postaci niezmienionej w moczu, a metabolizm, głównie przez CYP3A4 i częściowo CYP2C8, ma drugorzędne znaczenie. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy to około 350 ml/min. Lek nie wykazuje istotnej indukcji ani hamowania enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka u pacjentów z cukrzycą typu 2 jest zbliżona do zdrowych osób, a podawanie leku niezależnie od posiłków jest możliwe.
AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, cytochrom CYP2C8, cytochrom CYP3A4, glikoproteina p, inhibitor DPP-4, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, sytagliptyna, Tmax, transporter hOAT-3, transporter OAT1, transporter OCT2, transporter PEPT1/2, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik BMI, wydzielanie kanalikowe, zależność PK/PD - Leksykon leków
Interakcje leku – Etform SR 1 g
Metformina, substancja czynna Etform SR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jej bezpieczeństwo i skuteczność u pacjentów z cukrzycą typu 2. Szczególnie istotne jest unikanie spożywania alkoholu ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z niedożywieniem lub upośledzoną funkcją wątroby. Przed i po badaniach z jodowymi środkami kontrastowymi należy przerwać terapię metforminą na minimum 48 godzin, po uprzedniej ocenie funkcji nerek. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą pogarszać czynność nerek, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki metforminy. Ponadto, glikokortykosteroidy i sympatykomimetyki mogą antagonizować działanie hipoglikemizujące metforminy, co wymaga częstszej kontroli glikemii i dostosowania dawki.
antagonista receptora angiotensyny II, biodostępność, cukrzyca typu 2, diuretyk pętlowy, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, farmakokinetyka metforminy, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, glikemia, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, induktor OCT1, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor OCT1, inhibitor OCT2, jodowy środek kontrastowy, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, stężenie w osoczu, sympatykomimetyk, transporter kationów organicznych, transporter OCT1, transporter OCT2, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fampridine Zentiva
Famprydyna, stosowana u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem napadów drgawkowych, zwłaszcza u osób z czynnikami obniżającymi próg drgawkowy. Lek jest wydalany głównie przez nerki, dlatego przed rozpoczęciem terapii należy ocenić funkcję nerek, najlepiej za pomocą klirensu kreatyniny obliczanego wzorem Cockrofta-Gaulta, szczególnie u osób starszych. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek obserwuje się podwyższone stężenia famprydyny w osoczu, co koreluje z nasileniem działań niepożądanych neurologicznych. Należy również zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących substraty transportera OCT2, takie jak karwedilol, propranolol czy metformina. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie funkcji nerek oraz stanu klinicznego pacjenta.
Fampridine Zentiva, famprydyna, karwedilol, klirens kreatyniny, leukopenia, metformina, morfologia krwi, napad drgawkowy, próg drgawkowy, propranolol, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, stwardnienie rozsiane, transporter OCT2, upośledzona czynność nerek, wzór Cockrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowe, zaburzenie przewodzenia zatokowo-przedsionkowe, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zawrót głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Metformin hydrochloride Sandoz GmbH 750 mg
Chlorowodorek metforminy, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia. Szczególnie istotne jest przerwanie podawania metforminy na co najmniej 48 godzin przed i po badaniu z użyciem jodowych środków kontrastowych ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, wymagające oceny czynności nerek przed wznowieniem terapii. Alkohol etylowy znacząco zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach głodzenia, niedożywienia oraz przy zaburzeniach czynności wątroby, dlatego pacjentów należy instruować o całkowitym unikaniu alkoholu. Ponadto, leki wpływające na funkcję nerek, takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe, wymagają ścisłego monitorowania czynności nerek podczas jednoczesnego stosowania z metforminą, aby zapobiec pogorszeniu filtracji kłębuszkowej i ryzyku kwasicy mleczanowej.
alkohol etylowy, antagonista receptora angiotensyny II, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, diuretyk pętlowy, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, glikogenoliza, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, glukoneogeneza wątrobowa, hemodynamika wewnątrznerkowa, hipoglikemia, induktor OCT1, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor OCT1, inhibitor OCT2, insulinooporność, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, środek kontrastowy, sympatykomimetyk, transporter kationu organicznego, transporter OCT1, transporter OCT2, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symgliptin 50 mg
Sytagliptyna, substancja czynna preparatu Symgliptin (dawki 25 mg, 50 mg, 100 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87% oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) 950 nM w czasie 1-4 godzin (Tmax) po dawce 100 mg. Pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC) wynosi średnio 8,52 µM•godz. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, jednak Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a stężenie po 24 godzinach (C24h) mniej niż proporcjonalnie. Sytagliptyna ma dużą objętość dystrybucji (~198 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (79% w postaci niezmienionej). Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy (~350 ml/min) wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Lek nie wykazuje istotnego wpływu na enzymy CYP450 ani na transportery OAT3 i glikoproteinę p, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
AUC, biodostępność sytagliptyny, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzymy CYP, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, transporter hOAT-3, transporter OCT2, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, współczynnik filtracji kłębuszkowej, wydzielanie kanalikowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SITAGLIPTIN BIOTON 25 mg
Sytagliptyna, podawana doustnie w dawce 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny oraz wysoką biodostępnością około 87%. Średnie AUC wynosi 8,52 µM•hr, a Cmax osiąga 950 nM. Lek wykazuje proporcjonalny do dawki wzrost AUC, natomiast Cmax rośnie bardziej niż proporcjonalnie, a C24h mniej. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Sytagliptyna jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (79%), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Lek nie wykazuje znaczącego wpływu na transportery OCT2, OAT1, PEPT1/2, a jedynie słaby wpływ na glikoproteinę P.
akumulacja leku, AUC sytagliptyny, biodostępność bezwzględna, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzym cytochromu P450, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie osoczowe, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, transporter OCT2, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – GluaMet 50 mg/tabl. + 850 mg/tabl.
Produkt leczniczy GluaMet, zawierający wildagliptynę i metforminę, nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak dane dotyczące obu substancji czynnych wskazują na niski potencjał interakcji wildagliptyny, która nie jest metabolizowana przez enzymy CYP450 ani ich nie indukuje czy hamuje. Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji farmakokinetycznych wildagliptyny z pioglitazonem, metforminą, gliburydem, digoksyną, warfaryną, amlodypiną, ramiprylem, walsartanem i symwastatyną. Istotną interakcją kliniczną jest zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego u pacjentów stosujących jednocześnie inhibitory ACE i wildagliptynę. Działanie hipoglikemizujące wildagliptyny i metforminy może być osłabione przez tiazydowe leki moczopędne, kortykosteroidy, leki tarczycowe oraz sympatykomimetyki, co wymaga monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawki GluaMet.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, badanie obrazowe, cytochrom P450, działanie hipoglikemizujące, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, interakcja lekowa, jodowy środek kontrastowy, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, P-glikoproteina, sympatykomimetyk, tiazydowy lek moczopędny, transporter MATE, transporter OCT2, układ kininowo-kalikreinowy, wildagliptyna i metformina - Leksykon leków
Interakcje leku – Etform SR 500 mg
Metformina chlorowodorek, składnik aktywny Etform SR, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do spożywania alkoholu etylowego podczas terapii ze względu na wysokie ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w stanach takich jak głodzenie, niedożywienie czy zaburzenia czynności wątroby. Ponadto, stosowanie jodowych środków kontrastowych wymaga przerwania metforminy na co najmniej 48 godzin oraz oceny funkcji nerek przed wznowieniem leczenia. Leki nefrotoksyczne, takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe, mogą pogarszać funkcję nerek, zwiększając ryzyko kumulacji metforminy i kwasicy mleczanowej, co wymaga monitorowania czynności nerek i stanu nawodnienia pacjenta.
antagonista receptora angiotensyny II, diuretyk pętlowy, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, induktor OCT1, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor OCT1, inhibitor OCT2, insulinooporność, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, metformina, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, receptor adrenergiczny, sympatykomimetyk, transporter kationu organicznego, transporter OCT1, transporter OCT2, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek