Właściwości farmakokinetyczne famprydyny

Famprydyna zawarta w preparacie Fampridine Teva 10 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej zachowanie w organizmie po podaniu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji tego leku.¹

Wchłanianie

Famprydyna podawana doustnie ulega szybkiemu i całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Należy podkreślić, że famprydyna charakteryzuje się wąskim wskaźnikiem terapeutycznym. Nie przeprowadzono oceny bezwzględnej dostępności biologicznej famprydyny w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, natomiast biodostępność względna (w porównaniu z podawanym doustnie roztworem wodnym) wynosi 95%.²

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu prowadzą do opóźnienia we wchłanianiu famprydyny, co skutkuje późniejszym i niższym maksymalnym stężeniem w osoczu, bez wpływu na ogólny stopień wchłaniania substancji aktywnej.³

Wpływ pokarmu na wchłanianie famprydyny

Przyjmowanie famprydyny z posiłkiem wpływa na jej parametry farmakokinetyczne. Gdy tabletki zawierające famprydynę podawano z posiłkiem, obserwowano zmniejszenie pola pod krzywą zmian stężenia famprydyny w czasie (AUC_0-∞) o około 2-7% (przy dawce 10 mg). Taka redukcja AUC nie powinna prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Jednak stężenie maksymalne (C_max) zwiększa się o 15-23% przy jednoczesnym przyjmowaniu z posiłkiem.⁴

Ze względu na wyraźny związek między C_max a działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki, zaleca się przyjmowanie produktu leczniczego Fampridine Teva bez posiłku.⁵

Dystrybucja

Famprydyna, jako substancja rozpuszczalna w tłuszczach, z łatwością przenika przez barierę krew-mózg. Charakteryzuje się niewielkim stopniem wiązania z białkami osocza – frakcja związana waha się między 3 a 7% w ludzkim osoczu. Objętość dystrybucji famprydyny wynosi około 2,6 l/kg masy ciała.⁶

Warto zaznaczyć, że famprydyna nie jest substratem P-glikoproteiny, co ma znaczenie w kontekście jej przemieszczania przez błony komórkowe i potencjalnych interakcji lekowych.⁷

Metabolizm

W organizmie człowieka famprydyna podlega procesom metabolicznym obejmującym dwa główne etapy:

1. Utlenianie do 3-hydroksy-4-aminopirydyny
2. Sprzęganie do siarczanu 3-hydroksy-4-aminopirydyny

Badania przeprowadzone w warunkach in vitro wykazały, że metabolity famprydyny nie wykazują aktywności farmakologicznej wobec wybranych kanałów potasowych.⁸

Proces 3-hydroksylacji famprydyny do 3-hydroksy-4-aminopirydyny zachodzi przy udziale mikrosomalnego enzymu wątrobowego – cytochromu P450 2E1 (CYP2E1). Wykazano bezpośrednią inhibicję CYP2E1 przy stężeniu 30 μM (około 12% inhibicji), które jest około 100-krotnie wyższe niż średnie stężenie famprydyny w osoczu przy dawce 10 mg.⁹

Badania przeprowadzone na hodowli ludzkich hepatocytów nie wykazały, aby famprydyna indukowała izoenzymy CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 i CYP3A4/5, lub indukowała je jedynie w nieznacznym stopniu.¹⁰

Eliminacja

Główną drogę eliminacji famprydyny stanowią nerki. W ciągu 24 godzin w moczu wykrywa się około 90% leku macierzystego. Klirens nerkowy (CL_R) wynosi 370 ml/min, co znacznie przekracza wskaźnik filtracji kłębuszkowej. Jest to spowodowane połączeniem dwóch mechanizmów: filtracji kłębuszkowej oraz aktywnego wydzielania przy udziale transportera OCT2 (transportera kationów organicznych typu 2).¹¹

Z kałem wydalane jest mniej niż 1% podanej dawki.¹²

Famprydyna charakteryzuje się liniową farmakokinetyką (zależną od dawki), z okresem półtrwania w fazie terminalnej wynoszącym około 6 godzin. Maksymalne stężenie w osoczu (C_max) oraz, w mniejszym stopniu, pole pod krzywą zmian stężenia leku w czasie (AUC), zwiększają się proporcjonalnie do dawki.¹³

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, przyjmujących lek w zalecanych dawkach, nie obserwuje się klinicznie istotnej kumulacji famprydyny. Natomiast u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek akumulacja występuje w stopniu zależnym od stopnia zaburzenia czynności nerek.¹⁴

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Farmprydyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej przez nerki. Biorąc pod uwagę, że klirens kreatyniny zmniejsza się wraz z wiekiem, zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁵

Dzieci i młodzież

Nie ma dostępnych danych dotyczących farmakokinetyki famprydyny w populacji pediatrycznej.¹⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ze względu na fakt, że famprydyna jest wydalana głównie przez nerki w postaci niezmienionej, niezbędne jest kontrolowanie czynności nerek u pacjentów, u których może być ona zaburzona. U pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności nerek można spodziewać się stężenia famprydyny około 1,7 do 1,9 razy wyższego niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹⁷

Ze względu na ryzyko znaczącego wzrostu stężenia leku, famprydyny nie należy podawać chorym z umiarkowanym ani ciężkim zaburzeniem czynności nerek.¹⁸