absorpcja i dystrybucja

Absorpcja i dystrybucja to kluczowe procesy farmakokinetyczne, które decydują o skuteczności terapeutycznej leków. Absorpcja to proces wchłaniania substancji leczniczej z miejsca podania do krążenia ogólnego. Determinują ją właściwości fizykochemiczne leku (rozpuszczalność, stopień jonizacji, współczynnik podziału), forma farmaceutyczna oraz stan fizjologiczny pacjenta.

Na absorpcję wpływają liczne czynniki, m.in. pH środowiska, obecność pokarmu, aktywność enzymów czy transporterów błonowych. W przypadku podania doustnego kluczowy jest tzw. efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, który może znacząco obniżyć biodostępność leku. Alternatywne drogi podania (dożylna, podskórna, wziewna) pozwalają na ominięcie barier absorpcyjnych.

Dystrybucja to proces rozprowadzania leku z krwi do tkanek i narządów. Zależy ona od przepływu krwi przez organy, wiązania z białkami osocza (głównie albuminą i α1-kwaśną glikoproteiną), lipofilności leku oraz obecności specyficznych transporterów. Ważnym parametrem jest objętość dystrybucji (Vd), która określa pozorną przestrzeń, w jakiej lek się rozprzestrzenia.

Na dystrybucję wpływają bariery biologiczne, jak bariera krew-mózg czy łożyskowa. Stany chorobowe (np. niewydolność nerek, wątroby, niewydolność serca) mogą istotnie modyfikować dystrybucję, podobnie jak czynniki demograficzne (wiek, płeć, masa ciała). Znajomość procesów absorpcji i dystrybucji jest niezbędna dla optymalizacji dawkowania i minimalizacji działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl