olejek wintergreen
Olejek wintergreen (Oleum Gaultheriae), znany również jako olejek z golterii, to produkt otrzymywany z liści golterii rozesłanej (Gaultheria procumbens) lub sztucznie syntetyzowany. Głównym składnikiem aktywnym jest salicylan metylu (metylu salicylas), stanowiący około 98% olejku. Ze względu na wysoką zawartość salicylanu metylu, olejek posiada właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozgrzewające.
W medycynie olejek wintergreen stosowany jest zewnętrznie w preparatach do leczenia bólu mięśniowo-szkieletowego, stanów zapalnych stawów i reumatyzmu. Po aplikacji na skórę powoduje miejscowe przekrwienie, co daje efekt rozgrzewający i przynosi ulgę w bólu. Mechanizm działania przeciwbólowego wiąże się z hamowaniem produkcji prostaglandyn, podobnie jak w przypadku kwasu acetylosalicylowego.
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu olejku wintergreen, gdyż jest silnie toksyczny przy spożyciu doustnym. Nawet niewielkie ilości mogą prowadzić do objawów zatrucia salicylanami. Przeciwwskazania do stosowania zewnętrznego obejmują uszkodzoną skórę, uczulenie na salicylany, ciążę oraz wiek dziecięcy. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe może wystąpić interakcja z salicylanem metylu wchłanianym przez skórę.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Reye’a to poważne, potencjalnie śmiertelne schorzenie, które dotyka głównie dzieci po infekcjach wirusowych, takich jak ospa wietrzna czy grypa, prowadząc do ostrego uszkodzenia mózgu i zaburzeń funkcji wątroby. Kluczowym czynnikiem ryzyka jest stosowanie aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) u dzieci i młodzieży poniżej 19. roku życia podczas lub po przebytych infekcjach wirusowych. Zalecenia wielu instytucji medycznych, w tym Amerykańskiej Akademii Pediatrii i CDC, jednoznacznie wskazują na konieczność unikania aspiryny w tej grupie wiekowej, co pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a o ponad 90%. Alternatywne leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, takie jak paracetamol i ibuprofen (ten ostatni dopuszczony od 6. miesiąca życia, z wykluczeniem dzieci odwodnionych lub z uporczywymi wymiotami), powinny być stosowane z zachowaniem ostrożności i zgodnie z zalecanymi dawkami, aby uniknąć powikłań, np. hepatotoksyczności paracetamolu.
choroba Kawasakiego, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylowy, objawy grypopodobne, odwodnienie, olejek wintergreen, ospa wietrzna, paracetamol, salicylan, skrzepy krwi, subsalicylan bizmutu, szczepionka przeciwko grypie, szczepionka przeciwko ospie wietrznej, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie wątroby, wczesne rozpoznanie, wrodzony błąd metabolizmu, zaburzenia świadomości, zaburzenie utleniania kwasów tłuszczowych, zatrzymanie krążenia, zespół Reye’a -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół Reye’a to rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne schorzenie, charakteryzujące się encefalopatią obrzękową i stłuszczeniem wątroby, występujące głównie u dzieci w wieku 4-12 lat po infekcji wirusowej, najczęściej grypy (73%) lub ospy wietrznej (21%). Najsilniejszym czynnikiem ryzyka jest stosowanie aspiryny (kwasu acetylosalicylowego) lub innych salicylanów w trakcie lub do 3 tygodni po infekcji wirusowej – ponad 80% pacjentów z zespołem Reye’a miało ekspozycję na aspirynę. Patogeneza obejmuje uszkodzenie mitochondriów i hamowanie β-oksydacji kwasów tłuszczowych w wątrobie, prowadzące do hiperamonemii i obrzęku mózgu. Wrodzone zaburzenia metaboliczne, zwłaszcza deficyt dehydrogenazy średniołańcuchowych acylo-CoA (MCAD) i inne defekty utleniania kwasów tłuszczowych, znacząco zwiększają ryzyko rozwoju zespołu, nawet bez ekspozycji na aspirynę. Śmiertelność spadła z około 50% do poniżej 20% dzięki wcześniejszemu rozpoznaniu i agresywnej terapii.
aflatoksyna, aspiryna, czynnik martwicy nowotworów, fosforylacja oksydacyjna, grypa, hiperamonemia, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, infekcja żołądkowo-jelitowa, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwasica organiczna, metabolizm kwasów tłuszczowych, obrzęk mózgu, olejek wintergreen, ospa wietrzna, paracetamol, pestycyd, rozpuszczalnik, salicylan, stłuszczenie wątroby, subsalicylan bizmutu, tetracyklina, TNF, toksyna środowiskowa, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wirus varicella zoster, zaburzenie cyklu mocznikowego, zaburzenie metaboliczne, zespół Reye’a, β-oksydacja
