łagodny inhibitor CYP3A
Łagodny inhibitor CYP3A to substancja, która w umiarkowanym stopniu hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 3A (CYP3A). Enzymy z rodziny CYP3A są odpowiedzialne za metabolizm około 50% stosowanych obecnie leków, co czyni je kluczowym elementem w interakcjach lekowych.
W przeciwieństwie do silnych inhibitorów, łagodne inhibitory CYP3A powodują mniej znaczące zwiększenie stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym – zazwyczaj 1,25-2-krotny wzrost AUC (pola pod krzywą stężenia leku w czasie). Do łagodnych inhibitorów CYP3A należą m.in. alprazolam, amiodaron, cilostazol, cymetydyna, fluoksetyna, fluwoksamina, imatynib, ranitydyna czy tyklopidyna.
Znajomość kategorii inhibitora CYP3A ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ pozwala przewidzieć potencjalne interakcje międzylekowe i odpowiednio dostosować dawkowanie. W przypadku łagodnych inhibitorów ryzyko klinicznie istotnych interakcji jest mniejsze niż przy silnych inhibitorach, jednak nadal wymaga monitorowania, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A, takie jak ketokonazol, zwiększają ekspozycję na bosutynib nawet 5,2-krotnie (Cmax) i 8,6-krotnie (AUC), natomiast inhibitory o średniej sile działania, np. aprepitant, podnoszą Cmax 1,5-krotnie i AUC 2-krotnie. Z tego względu jednoczesne stosowanie bosutynibu z inhibitorami CYP3A silnymi i o średniej sile działania jest przeciwwskazane lub wymaga zmniejszenia dawki bosutynibu. Z kolei silne induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna, mogą obniżyć ekspozycję na bosutynib do 6-14% wartości wyjściowej, co znacząco obniża jego skuteczność terapeutyczną i jest wskazaniem do unikania takiego skojarzenia. Ponadto, bosutynib wykazuje zależną od pH rozpuszczalność, a inhibitory pompy protonowej (np. lanzoprazol) mogą zmniejszać Cmax i AUC bosutynibu odpowiednio do 54% i 74%, co wymaga stosowania alternatywnych leków zobojętniających i rozdzielenia czasowego podawania.
białko oporności raka piersi, działanie niepożądane, enzym CYP3A, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A o średniej sile działania, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, łagodny induktor CYP3A, łagodny inhibitor CYP3A, nośnik anionów organicznych, nośnik kationów organicznych, polipeptyd transportujący aniony organiczne, produkt zobojętniający, ryzyko krwawienia, silny induktor CYP3A, silny inhibitor CYP3A, substrat P-glikoproteiny, toksyczność wątrobowa, wydłużenie odstępu QT