maść borna
Maść borna, znana również jako maść z kwasem borowym, to półstały preparat dermatologiczny zawierający kwas borowy jako substancję czynną, najczęściej w stężeniu 3-10%. Preparat ten charakteryzuje się właściwościami przeciwbakteryjnymi, przeciwgrzybiczymi oraz łagodnie przeciwzapalnymi.
Główne zastosowania maści bornej obejmują leczenie drobnych zakażeń skóry, otarć, zadrapań oraz niektórych dermatoz. Jest stosowana również pomocniczo w terapii grzybic powierzchniowych skóry oraz w przypadkach wyprzenia. Ze względu na swoje właściwości antyseptyczne bywa wykorzystywana w łagodzeniu objawów zapalenia mieszków włosowych o niewielkim nasileniu.
Należy jednak pamiętać, że długotrwałe stosowanie preparatów z kwasem borowym może prowadzić do jego kumulacji w organizmie, szczególnie przy aplikacji na duże powierzchnie skóry lub na uszkodzoną skórę. Z tego powodu maść borna powinna być stosowana zgodnie z zaleceniami lekarza, unikając długotrwałej terapii, zwłaszcza u dzieci i na rozległych obszarach skóry. W nowoczesnej praktyce dermatologicznej jest często zastępowana bezpieczniejszymi preparatami o podobnym działaniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna zawierająca 10 g kwasu borowego na 100 g maści może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na rozległe uszkodzone powierzchnie skóry. Najczęściej obserwuje się miejscowe podrażnienia skóry o nieznanej częstości występowania, manifestujące się zaczerwienieniem, świądem lub pieczeniem. Rzadko mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, krwawe stolce oraz wymioty, które mogą świadczyć o systemowym wchłanianiu kwasu borowego i potencjalnym uszkodzeniu błony śluzowej jelit. W przypadku pojawienia się tych objawów konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania preparatu i konsultacja lekarska.
biegunka, klasyfikacja MedDRA, krwawy stolec, kumulacja kwasu borowego, kwas borowy, maść borna, monitorowanie działań niepożądanych, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja układowa, świąd, uszkodzenie błony śluzowej, uszkodzenie skóry, wchłanianie systemowe, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zatrucie kwasem borowym, zatrucie przewlekłe - Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwas borowy, stosowany miejscowo w różnych stężeniach (od 5 mg/g do 3 g/100 g) w produktach leczniczych takich jak Afronis, Antypot, Borasol, Gemiderma, Homeoplasmine oraz Maść borna Aflofarm, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Większość preparatów jest przeciwwskazana w tych okresach (np. Afronis 3 g/100 g, Antypot 100 mg/g, Homeoplasmine 4 g/100 g), natomiast inne, jak Maść borna Aflofarm (10 g/100 g) i Gemiderma (5 mg/g), mogą być stosowane wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści do ryzyka przez lekarza. Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Borasolu (30 mg/g) w ciąży i laktacji, co wymaga zachowania ostrożności. W przypadku laktacji należy unikać aplikacji na skórę piersi, aby zapobiec kontaktowi leku z niemowlęciem, szczególnie w przypadku Gemidermy.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas borowy, wykorzystywany w preparatach dermatologicznych ze względu na właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, powinien być stosowany wyłącznie na nieuszkodzoną skórę, z wykluczeniem otwartych ran, oparzeń, błon śluzowych oraz dużych powierzchni skóry. Maksymalny czas terapii preparatem Homeoplasmine nie powinien przekraczać 1 tygodnia, aby uniknąć ryzyka systemowej absorpcji i działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, pacjentów z uszkodzoną skórą oraz przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym. Objawy takie jak zaczerwienienie, podrażnienie, stan zapalny, nadmierne wysuszenie czy złuszczenie skóry wymagają przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej. Preparaty zawierające lanolinę, np. Gemiderma, mogą dodatkowo wywoływać kontaktowe zapalenie skóry.
absorpcja kwasu borowego, absorpcja systemowa, drgawki, Homeoplasmine, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kwas borowy, kwas salicylowy, maść borna, nadwrażliwość, niedokrwistość, objawy ogólnoustrojowe, opatrunek okluzyjny, preparat dermatologiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, właściwości przeciwbakteryjne, wyłysienie, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia oddychania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, zatrucie przewlekłe, zmiany zapalne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm 10% zawiera kwas borowy w stężeniu 10 g/100 g i należy do grupy środków antyseptycznych o kodzie ATC D08AD. Substancja czynna wykazuje słabe działanie bakteriostatyczne i grzybostatyczne, hamując namnażanie drobnoustrojów na powierzchni skóry poprzez zakwaszanie środowiska (obniżenie pH), działanie ściągające (zwężenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych) oraz efekt wysuszający (zmniejszenie wilgotności skóry). Mechanizmy te prowadzą do redukcji obrzęku, wysięku oraz ograniczenia rozwoju bakterii i grzybów, jednak aktywność przeciwdrobnoustrojowa jest ograniczona w porównaniu do innych preparatów antyseptycznych.
drobnoustrój patogenny, działanie antyseptyczne, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie ściągające, efekt wysuszający, hamowanie namnażania bakterii, infekcja skórna, kwas borowy, maść borna, obrzęk, przepuszczalność naczyń włosowatych, środek antyseptyczny, zakwaszanie środowiska - Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm to preparat do stosowania miejscowego o stężeniu 10 g kwasu borowego (Acidum boricum) na 100 g maści, co stanowi 10% zawartości substancji czynnej. Produkt zawiera wyłącznie wazelinę białą jako substancję pomocniczą, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych. Maść charakteryzuje się jednolitą konsystencją, ułatwiającą równomierne rozprowadzanie na skórze. Opakowanie zawiera 20 g maści w aluminiowej tubie z membraną ochronną i polietylenową zakrętką, co zapewnia odpowiednią ochronę przed czynnikami zewnętrznymi i uszkodzeniami mechanicznymi.
interakcja substancji czynnej, kwas borowy, maść borna, maść do stosowania zewnętrznego, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, podłoże maści, postać maści, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, skłonność do uczuleń, skuteczność terapeutyczna, stężenie maści, stosowanie miejscowe, substancja pomocnicza, tuba aluminiowa, wazelina biała, właściwość fizykochemiczna, właściwość terapeutyczna, wskazanie dermatologiczne, zakrętka polietylenowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Wskazania do stosowania
Kwas borowy wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego, antyseptycznego oraz przeciwzapalnego, co czyni go skutecznym w terapii różnorodnych schorzeń dermatologicznych. Preparaty zawierające kwas borowy dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak maści (np. Maść borna Aflofarm 10% kwasu borowego, Gemiderma 5 mg/g, Homeoplasmine 4 g/100 g), roztwory (Borasol 30 mg/g), płyny (Afronis 3 g/100 g) oraz pudry (Antypot 100 mg/g kwasu borowego i 10 mg/g kwasu salicylowego). Wskazania obejmują stany zapalne skóry, wypryski, oparzenia, stłuczenia, obrzęki zapalne tkanek miękkich, powierzchowne uszkodzenia naskórka, podrażnienia, a także stany zapalne zewnętrznych narządów moczopłciowych. Preparaty takie jak Afronis są stosowane pomocniczo w leczeniu trądziku pospolitego, natomiast Antypot jest dedykowany terapii nadmiernej potliwości stóp z nieprzyjemnym zapachem.
działanie antyseptyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, infekcja skórna, kwas borowy, leczenie oparzeń, maść borna, nadmierna potliwość, nadmierna potliwość stóp, obrzęk zapalny, pęknięcie skóry, podrażnienie skóry, postać farmaceutyczna, stan zapalny skóry, terapia dermatologiczna, trądzik pospolity, uszkodzenie naskórka, właściwości antyseptyczne, właściwości przeciwbakteryjne, właściwości przeciwgrzybicze, zmiana skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm 10% zawiera kwas borowy w stężeniu 10 g na 100 g maści i wykazuje skuteczność terapeutyczną, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kwas borowy lub inne składniki preparatu. Produkt nie powinien być aplikowany na rozległe rany, uszkodzone błony śluzowe, otwarte rany ani skaleczenia ze względu na ryzyko nadmiernej absorpcji substancji czynnej do krwiobiegu, co może prowadzić do działań niepożądanych, w tym toksycznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z tendencją do uczuleń skórnych oraz przy stosowaniu na większe powierzchnie skóry.
absorpcja kwasu borowego, działanie niepożądane, działanie systemowe, działanie toksyczne, kwas borowy, maść borna, nadwrażliwość, naruszenie ciągłości skóry, otwarta rana, przepuszczalność skóry, reakcja alergiczna, rozległa rana, substancja czynna, uczulenie skórne, uszkodzenie błony śluzowej, wchłanianie systemowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm zawiera 10% kwasu borowego (10 g/100 g maści) jako substancję czynną, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są niewystarczające. Brak jest kompleksowych badań toksykologicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą, potencjał genotoksyczny, rakotwórczy oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. W związku z tym ocena bezpieczeństwa produktu opiera się głównie na danych klinicznych oraz ogólnej wiedzy o kwasie borowym, co ogranicza pełną ocenę profilu bezpieczeństwa przedklinicznego tego preparatu stosowanego miejscowo.
badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, kwas borowy, maść borna, ocena bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy stosowany miejscowo, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas borowy, obecny w preparatach dermatologicznych takich jak Borasol (30 mg/g), Gemiderma (5 mg/g), Maść borna Aflofarm (10 g/100 g), Afronis (3 g/100 g), Antypot (100 mg/g) oraz Homeoplasmine (4 g/100 g), posiada szereg przeciwwskazań klinicznych. Podstawowym jest nadwrażliwość na kwas borowy, a także obecność uszkodzeń skóry, takich jak rozległe rany, otwarte skaleczenia, ubytki naskórka czy owrzodzenia, które zwiększają ryzyko wchłaniania substancji do krwiobiegu i wystąpienia działań niepożądanych. Preparaty te nie powinny być stosowane na błony śluzowe, do oczu ani na duże powierzchnie skóry. Doustne podawanie jest bezwzględnie przeciwwskazane. Ponadto, stosowanie u dzieci jest ograniczone wiekowo: Borasol jest przeciwwskazany u niemowląt i dzieci do 11 lat, Gemiderma u dzieci poniżej 3 lat, Maść borna Aflofarm i Afronis u dzieci poniżej 12 lat, Antypot u dzieci bez sprecyzowanego wieku, a Homeoplasmine u dzieci i młodzieży. W przypadku Afronis przeciwwskazane jest stosowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Afronis, Antypot, błona śluzowa, Borasol, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, Gemiderma, Homeoplasmine, kwas borowy, maść, maść borna, nadwrażliwość na kwas borowy, otwarte skaleczenie, owrzodzenie, płyn na skórę, podrażnienie skóry, preparat dermatologiczny, puder na skórę, rozległa rana, roztwór na skórę, skaleczenie zainfekowane, stan zapalny, ubytek naskórka, uszkodzona skóra, zmiana chorobowa skóry - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm zawierająca 10% kwasu borowego (10 g kwasu borowego w 100 g maści) nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, preparat stosowany miejscowo nie powoduje upośledzenia sprawności psychofizycznej, nie wpływa na koncentrację, czas reakcji ani inne funkcje psychomotoryczne. W praktyce klinicznej oznacza to, że pacjenci mogą bezpiecznie prowadzić pojazdy i obsługiwać urządzenia mechaniczne podczas terapii tym lekiem, co odróżnia go od wielu innych leków o potencjalnych działaniach niepożądanych wpływających na zdolności psychomotoryczne.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, działanie upośledzające, funkcje psychomotoryczne, kwas borowy, maść borna, praktyka kliniczna, senność, sprawność psychofizyczna, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm 10% zawiera kwas borowy jako substancję czynną w stężeniu 10 g na 100 g maści i jest wskazana do miejscowego stosowania na skórę w leczeniu zmian chorobowych u dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia. Zalecane dawkowanie to aplikacja cienkiej warstwy preparatu 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo obszary skóry. Produkt nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas borowy (Acidum boricum) jest stosowany miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak roztwory, maści i pudry, o stężeniach od 30 mg/g do 10 g/100 g. Dawkowanie zależy od preparatu i nasilenia objawów, zwykle od 1 do 3 aplikacji na dobę. Przykładowo, roztwory stosuje się 2-3 razy dziennie, maści takie jak Maść borna Aflofarm (10%) i Gemiderma (5 mg/g) aplikowane są 1-2 razy na dobę, a Homeoplasmine (4 g/100 g) 1-3 razy dziennie. Preparat Afronis (3 g/100 g) zawierający dodatkowo rezorcynol, lewomentol i tymol, stosuje się 1-2 razy na dobę u osób powyżej 12 lat. Puder Antypot (100 mg/g) zaleca się stosować 1-2 razy dziennie przez 7 dni. Terapia powinna być krótkotrwała, a w przypadku braku poprawy po 3 dniach stosowania Gemidermy konieczna jest konsultacja lekarska. Wszystkie preparaty są przeznaczone wyłącznie do użytku zewnętrznego, miejscowo na skórę, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności, np. dokładnym oczyszczeniu i osuszeniu skóry przed aplikacją.
Antypot, Borasol, Gemiderma, Homeoplasmine, kwas borowy, kwas salicylowy, lewomentol, maść borna, płyn Afronis, populacja pediatryczna, postać farmaceutyczna, preparat farmaceutyczny, produkt leczniczy, przymoczka, puder na skórę, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, rezorcynol, roztwór, roztwór na skórę, substancja czynna, tymol, wchłanianie systemowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm zawiera 10% kwasu borowego (10 g/100 g maści), co stanowi istotny czynnik ryzyka przy nadmiernym stosowaniu, zwłaszcza na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry. Dotychczas brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących objawów przedawkowania przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak potencjalne działania niepożądane obejmują miejscowe podrażnienie (zaczerwienienie, świąd, pieczenie) oraz reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka, obrzęk). W przypadku znacznej absorpcji systemowej, szczególnie u pacjentów z uszkodzoną skórą lub zaburzeniami funkcji nerek, możliwe są objawy systemowe, choć nie zostały one szczegółowo opisane w dokumentacji produktu.