Dawkowanie i sposób podawania
Kwas borowy

Kwas borowy (Acidum boricum) jest stosowany miejscowo w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak roztwory, maści i pudry, o stężeniach od 30 mg/g do 10 g/100 g. Dawkowanie zależy od preparatu i nasilenia objawów, zwykle od 1 do 3 aplikacji na dobę. Przykładowo, roztwory stosuje się 2-3 razy dziennie, maści takie jak Maść borna Aflofarm (10%) i Gemiderma (5 mg/g) aplikowane są 1-2 razy na dobę, a Homeoplasmine (4 g/100 g) 1-3 razy dziennie. Preparat Afronis (3 g/100 g) zawierający dodatkowo rezorcynol, lewomentol i tymol, stosuje się 1-2 razy na dobę u osób powyżej 12 lat. Puder Antypot (100 mg/g) zaleca się stosować 1-2 razy dziennie przez 7 dni. Terapia powinna być krótkotrwała, a w przypadku braku poprawy po 3 dniach stosowania Gemidermy konieczna jest konsultacja lekarska. Wszystkie preparaty są przeznaczone wyłącznie do użytku zewnętrznego, miejscowo na skórę, z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności, np. dokładnym oczyszczeniu i osuszeniu skóry przed aplikacją.

Dawkowanie i sposób podawania kwasu borowego

Kwas borowy (Acidum boricum) jest substancją czynną stosowaną w różnych produktach leczniczych do użytku zewnętrznego. Prawidłowe dawkowanie i sposób aplikacji zależą od postaci farmaceutycznej, stężenia substancji czynnej oraz wskazań do stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania kwasu borowego w różnych preparatach farmaceutycznych dostępnych na rynku.1

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

Dawkowanie kwasu borowego jest zróżnicowane w zależności od postaci leku i jego stężenia. W przypadku roztworów zaleca się przecieranie zmienionych chorobowo miejsc od 2 do 3 razy na dobę. Roztwory można również stosować w postaci przymoczek, okładów i płukań, przy czym terapia powinna trwać krótko.2

W przypadku maści zawierających kwas borowy, takich jak Maść borna Aflofarm (10%), zaleca się aplikację 1-2 razy na dobę bezpośrednio na miejsca zmienione chorobowo.3 Podobnie Gemiderma (maść o stężeniu 5 mg/g) powinna być stosowana raz do 2 razy na dobę poprzez nałożenie cienkiej warstwy preparatu na chorobowo zmienione miejsca na skórze.4

Preparat Homeoplasmine, zawierający 4% kwasu borowego w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, należy aplikować 1-3 razy dziennie na oczyszczoną powierzchnię zranionej skóry.5

W przypadku płynu Afronis, który oprócz kwasu borowego (3 g/100 g) zawiera również rezorcynol, lewomentol i tymol, stosowanie zaleca się 1-2 razy na dobę w zależności od nasilenia objawów chorobowych u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat.6

Preparat Antypot, w formie pudru na skórę zawierającego kwas borowy (100 mg/g) w połączeniu z kwasem salicylowym, należy stosować raz lub 2 razy na dobę przez 7 dni, w zależności od nasilenia dolegliwości.7

Dawkowanie u dzieci

Stosowanie preparatów zawierających kwas borowy jest ograniczone w populacji pediatrycznej. W przypadku maści Gemiderma nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 3 lat.8 Podobnie płyn Afronis nie jest rekomendowany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak dostępnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania.9 Również Maść borna Aflofarm przeznaczona jest wyłącznie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia.10

Czas stosowania

Preparaty zawierające kwas borowy powinny być stosowane przez ograniczony czas. W przypadku Borasolu producent wyraźnie zaleca stosowanie przez krótki czas.11 Dla Gemidermy wskazano, że jeśli objawy nie ustąpią po 3 dniach stosowania, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.12 Stosowanie Antypotu jest zalecane przez 7 dni.13

Sposób podawania

Wszystkie preparaty zawierające kwas borowy są przeznaczone wyłącznie do stosowania zewnętrznego, miejscowo na skórę.14 15 16

W przypadku Afronis zaleca się szczególne środki ostrożności przy aplikacji. Po dokładnym umyciu i wysuszeniu skóry twarzy ręcznikiem, należy odczekać kilkanaście minut dla uniknięcia efektu drażniącego. Następnie należy zwilżyć tamponik płynem i przemywać wyłącznie miejsca chorobowo zmienione.17

Przy stosowaniu Antypotu konieczne jest staranne umycie i osuszenie stóp przed lekkim zapudrowaniem przestrzeni międzypalcowych i skóry stóp.18

W przypadku maści (Gemiderma, Homeoplasmine, Maść borna Aflofarm) należy nakładać cienką warstwę preparatu bezpośrednio na miejsca zmienione chorobowo i rozsmarować.19 20

Szczegółowa tabela dawkowania kwasu borowego

Nazwa preparatu Stężenie kwasu borowego Postać farmaceutyczna Dawkowanie u dorosłych i młodzieży >12 lat Stosowanie u dzieci Sposób aplikacji Czas stosowania
Afronis 3 g/100 g Płyn na skórę 1-2 razy na dobę w zależności od nasilenia objawów Nie zalecany u dzieci <12 lat Po umyciu i wysuszeniu skóry, odczekać kilkanaście minut, następnie przemywać tamponem zmienione miejsca Nie określono
Antypot 100 mg/g Puder na skórę 1-2 razy na dobę w zależności od nasilenia dolegliwości Nie określono Po starannym umyciu i osuszeniu stóp, lekko zapudrować przestrzenie międzypalcowe i skórę stóp 7 dni
Borasol 30 mg/g Roztwór na skórę 2-3 razy na dobę Nie określono Przecieranie zmienionych miejsc; stosowanie w postaci przymoczek, okładów i płukań Krótki czas
Gemiderma 5 mg/g Maść 1-2 razy na dobę Nie stosować u dzieci <3 lat Cienką warstwę maści nakładać na chorobowo zmienione miejsca Jeśli brak poprawy po 3 dniach – konsultacja lekarska
Homeoplasmine 4 g/100 g Maść 1-3 razy dziennie Nie określono Niewielką ilość maści nakładać na oczyszczoną powierzchnię zranionej skóry Nie określono
Maść borna Aflofarm 10 g/100 g Maść 1-2 razy na dobę Nie zalecany u dzieci <12 lat Smarować miejsca zmienione chorobowo Nie określono

Czynniki wpływające na dawkowanie

Dawkowanie kwasu borowego powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, biorąc pod uwagę następujące czynniki:21 22

  • Nasilenie objawów chorobowych – większe nasilenie wymaga częstszej aplikacji (do 2-3 razy dziennie)
  • Wiek pacjenta – ograniczenia stosowania u dzieci poniżej 12 lat (Afronis, Maść borna Aflofarm) lub 3 lat (Gemiderma)
  • Powierzchnia skóry objęta aplikacją – należy stosować tylko na obszary zmienione chorobowo
  • Czas trwania terapii – zazwyczaj krótkotrwałe stosowanie

23 24 25

Zalecenia podczas wywiadu medycznego

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego z pacjentem, któremu planuje się zalecić preparat z kwasem borowym, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:26

  • Wiek pacjenta – szczególne ograniczenia dotyczące dzieci i młodzieży
  • Stan skóry – obecność uszkodzeń, otarć, ran otwartych
  • Powierzchnia ciała objęta zmianami skórnymi
  • Wcześniejsze stosowanie preparatów z kwasem borowym
  • Reakcje alergiczne na składniki preparatu
  • Możliwość regularnego stosowania zgodnie z zaleconym schematem dawkowania
  • Świadomość pacjenta odnośnie konieczności przerwania terapii po zalecanym czasie lub w przypadku nasilenia objawów/reakcji niepożądanych

27 28

Należy podkreślić pacjentowi, że preparaty zawierające kwas borowy są przeznaczone wyłącznie do stosowania zewnętrznego i nie mogą być stosowane na duże powierzchnie uszkodzonej skóry ze względu na ryzyko wchłaniania systemowego.29 30

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl