Microsporum
Microsporum to rodzaj grzybów dermatofitycznych, który jest jednym z głównych czynników etiologicznych grzybic skóry, włosów i paznokci. Należy do rodziny Arthrodermataceae i obejmuje kilka gatunków, z których najczęściej występujące to M. canis, M. audouinii i M. gypseum.
Zakażenia wywołane przez Microsporum dotyczą głównie powierzchownych warstw skóry i jej przydatków. Najczęstszą postacią kliniczną jest tinea capitis (grzybica owłosionej skóry głowy), szczególnie u dzieci, gdzie grzyby te powodują fluorescencję w świetle lampy Wooda. Microsporum canis, powiązany z zakażeniami od zwierząt domowych (zwłaszcza kotów), jest najczęstszym gatunkiem odpowiedzialnym za grzybice skóry u ludzi w wielu regionach.
Diagnostyka zakażeń Microsporum opiera się na bezpośrednim badaniu mikroskopowym materiału klinicznego, hodowli na podłożach mikologicznych oraz metodach molekularnych. W obrazie mikroskopowym charakterystyczne są makrokonidia wrzecionowate, wielokomorowe z grubą, chropowatą ścianą. Leczenie grzybic wywołanych przez Microsporum obejmuje stosowanie leków przeciwgrzybiczych miejscowych oraz ogólnoustrojowych w przypadkach rozległych lub opornych na terapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Etiologia i przyczyny
Grzybica pachwinowa (tinea cruris) jest zakażeniem dermatofitowym skóry, najczęściej wywoływanym przez Trichophyton rubrum, Epidermophyton floccosum oraz Microsporum spp. Infekcja lokalizuje się w okolicy pachwin, wewnętrznej powierzchni ud i pośladków, rozwijając się w warunkach ciepłych i wilgotnych. Drogi transmisji obejmują bezpośredni kontakt skóra-skóra, kontakt seksualny oraz pośredni przez zanieczyszczone ręczniki, odzież i sprzęt sportowy. Samozakażenie z innych miejsc, zwłaszcza z grzybicy stóp (tinea pedis) i paznokci (tinea unguium), jest częstym mechanizmem rozprzestrzeniania. Czynniki ryzyka to m.in. płeć męska, młody wiek, aktywność fizyczna, nadwaga, hiperhydroza, cukrzyca oraz immunosupresja. Charakterystyczne zmiany skórne mają postać pierścieniowatych, rumieniowych ognisk z aktywnym brzegiem i centralnym przejaśnieniem, często towarzyszy im świąd i stan zapalny.
Candida albicans, dermatofity, Epidermophyton floccosum, grzybica pachwinowa, grzybica paznokci, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, hiperhydroza, keratyna, leczenie immunosupresyjne, liszajec zakaźny, mechanizmy obronne, Microsporum, reakcja immunologiczna, reakcja zapalna, stan zapalny, tinea cruris, Trichophyton interdigitale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie kontaktowe, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, zmiany pigmentacyjne - Leksykon substancji czynnych
Itrakonazol – Wskazania do stosowania
Itrakonazol, dostępny w kapsułkach twardych o dawce 100 mg, jest szerokospektralnym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy azoli, wykazującym skuteczność w leczeniu zarówno powierzchownych, jak i układowych zakażeń grzybiczych. Wskazania obejmują m.in. kandydozę pochwy i sromu, grzybice skóry (tinea pedis, tinea manuum, tinea corporis, tinea cruris), łupież pstry, kandydozę jamy ustnej i gardła, grzybicze zakażenia rogówki oraz onychomikozę. Preparaty takie jak Ipozumax, ItraGen, Itrax, Orungal i Trioxal są stosowane w zależności od rodzaju zakażenia i jego ciężkości. Itrakonazol jest także efektywny w leczeniu ciężkich grzybic układowych, w tym aspergilozy, kandydozy układowej, kryptokokozy (jako terapia drugiego rzutu), histoplazmozy, blastomikozy, sporotrychozy, parakokcydioidomikozy oraz chromomikozy. W terapii onychomikozy konieczne jest dłuższe leczenie ze względu na ograniczoną penetrację leku do struktur paznokci.
AIDS, amfoterycyna B, Aspergillus, aspergiloza układowa, blastomikoza, Blastomyces dermatitidis, Candida, chromomikoza, drożdżaki, Epidermophyton, grzybica goleni, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybica układowa, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, inwazyjna aspergiloza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza sromu, kandydoza układowa, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, Malassezia, Microsporum, neutropenia, onychomykoza, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, pityriasis versicolor, pleśniawki, Sporothrix schenckii, sporotrychoza, tinea corporis, tinea cruris, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie grzybicze, zakażenie rogówki, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Erfin 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku Erfin, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, sklasyfikowaną w grupie ATC D01BA02. Jej mechanizm polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zahamowania wzrostu i śmierci komórek grzybiczych. Terbinafina wykazuje wysoką skuteczność już w niskich stężeniach, obejmując główne patogeny dermatofitowe, takie jak Trichophyton (m.in. T. rubrum, T. mentagrophytes), Microsporum canis, Epidermophyton floccosum, a także grzyby pleśniowe i niektóre gatunki grzybów dimorficznych, co czyni ją lekiem z wyboru w terapii zakażeń skóry, włosów i paznokci.
alliloamina, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzyb dimorficzny, grzyb pleśniowy, grzybica paznokci, Microsporum, patogen grzybiczny, terbinafina, zakażenie dermatofitowe - Leksykon substancji czynnych
Naftyfina – Właściwości farmakodynamiczne
Naftyfina, będąca syntetyczną pochodną alliloaminy i substancją czynną preparatu Exoderil (chlorowodorek naftyfiny w stężeniu 10 mg/g kremu, kod ATC: D01AE22), wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze poprzez hamowanie 2,3-epoksydazy skwalenowej, kluczowego enzymu w biosyntezie steroli grzybów. Mechanizm ten prowadzi do patologicznego gromadzenia skwalenu, zaburzeń syntezy fosfolipidów i glikoprotein oraz niedoboru ergosterolu, co skutkuje zwiększoną przepuszczalnością błony komórkowej i śmiercią komórek grzybiczych. Naftyfina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.), drożdżakom (Candida spp.), pleśniakom (Aspergillus spp.) oraz innym patogenom, takim jak Sporothrix schenkii, wykazując działanie fungicydalne wobec dermatofitów i Aspergillus spp. oraz fungistatyczne lub fungicydalne wobec drożdżaków, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, Candida, chlorowodorek naftyfiny, dermatofity, drożdżaki, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, komponenta zapalna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, nadkażenie bakteryjne, pleśniaki, przepuszczalność błony komórkowej, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbisil 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku Terbisil, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaków Candida oraz Pityrosporum. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Po podaniu doustnym terbinafina kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, osiągając stężenia grzybobójcze. W badaniach klinicznych potwierdzono wysoką skuteczność leczenia grzybicy paznokci, skóry owłosionej głowy, tułowia, pachwin oraz kandydozy skórnej, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała (62,5 mg do 250 mg raz na dobę lub 125 mg dwa razy na dobę) i czasem terapii od 2 do 12 tygodni w zależności od lokalizacji i patogenu.
alliloamina, biosynteza steroli, Candida, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, gryzeofulwina, grzybica obrębna pachwin, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, Pityrosporum, skwalen, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, wyleczenie mikologiczne, zakażenie paznokci - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas undecylenowy (Acidum undecylenicum) jest substancją o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym i przeciwbakteryjnym, należącą do grupy środków antyseptycznych i leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo w dermatologii. Wykazuje umiarkowaną aktywność grzybobójczą wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton floccosum, Trichophyton i Microsporum, oddziałując zarówno na grzybnię, jak i zarodniki. Mechanizm działania polega na zakłócaniu syntezy błony komórkowej grzybów poprzez wnikanie w struktury lipidowe ściany komórkowej, co prowadzi do utraty integralności i śmierci komórki. Działanie przeciwbakteryjne jest słabsze, jednak w preparatach złożonych, takich jak Skinman soft (zawierający 0,1 g kwasu undecylenowego, 60 g alkoholu izopropylowego i 0,3 g chlorku benzalkoniowego na 100 g), obserwuje się synergistyczne rozszerzenie spektrum aktywności na bakterie (w tym prątki gruźlicy) oraz wirusy osłonkowe (HBV, HCV, HIV), wirusy opryszczki i rotawirusy.
alkohol izopropylowy, badanie genotoksyczności, biodostępność ogólnoustrojowa, błona komórkowa grzyba, chlorek benzalkoniowy, cynk undecylenian, dermatofity, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne, działanie przeciwwirusowe, działanie rakotwórcze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, HBV, HCV, HIV, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczy, Microsporum, prątek gruźlicy, rotawirus, Salmonella typhimurium, spektrum przeciwgrzybicze, środek antyseptyczny i dezynfekujący, test Amesa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Trichophyton, wirus opryszczki, wirus osłonkowy, właściwość mutagenna, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zoxin-med 20 mg/ml
Ketokonazol, substancja czynna w szamponie leczniczym Zoxin-med (20 mg/ml, tj. 2%), należy do grupy przeciwgrzybiczych pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC08). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony i śmierci komórki grzyba. Ketokonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące dermatofity (Microsporum, Trichophyton, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia, Pityrosporum ovale i orbiculare) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Paracoccidioides). W badaniach in vitro wykazano dwukierunkowe działanie: fungicydalne przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego w obserwacjach do 14 dni.
błona komórkowa grzyba, Candida, coccidioides, Cryptococcus, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Microsporum, pityrosporum orbiculare, Pityrosporum ovale, pochodne imidazolu i triazolu, szampon leczniczy, Trichophyton, zakażenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Azotan butokonazolu – Właściwości farmakodynamiczne
Azotan butokonazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF15), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skuteczny wobec patogenów rodzaju Candida, w tym Candida albicans, będącego główną przyczyną kandydozy pochwy. Ponadto substancja ta działa przeciwbakteryjnie na niektóre bakterie Gram-dodatnie, co jest istotne w terapii mieszanych infekcji pochwy. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę przekształcenia lanosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów, zmniejszenia ich oporności osmotycznej oraz śmierci komórkowej. Azotan butokonazolu jest stosowany głównie w formie kremu dopochwowego (Gynazol) o unikalnej formulacji emulsji typu „woda w oleju” z wysokim wewnętrznym wskaźnikiem fazowym, co zapewnia długotrwałe działanie miejscowe.
azotan butokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, błona śluzowa pochwy, Candida, Candida albicans, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, emulsja woda w oleju, Epidermophyton, grzybica skóry głowy, grzybica skóry i paznokci, grzybicze zakażenie pochwy, kandydoza pochwy, kinetyka uwalniania, krem dopochwowy, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, Microsporum, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, Trichophyton, właściwości adhezyjne, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Exoderil 10 mg/g
Naftyfina chlorowodorek, substancja czynna leku Exoderil (10 mg/g krem), jest syntetyczną alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwzapalnego i przeciwbakteryjnego. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu enzymu 2,3-epoksydazy skwalenowej w komórkach grzybów, co prowadzi do akumulacji skwalenu i zaburzeń w syntezie fosfolipidów, glikoprotein oraz steroli (zwłaszcza ergosterolu). Te zmiany powodują zwiększoną przepuszczalność błony komórkowej i utratę niezbędnych metabolitów, skutkując śmiercią komórek patogenu. Naftyfina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.) oraz pleśniaków (Aspergillus spp.), natomiast wobec drożdżaków Candida spp. efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa, Candida, chlorowodorek, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, fosfolipid, glikoproteina, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania leku, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, naftyfina, pleśniaki, pochodna alliloaminy, stosowanie miejscowe na skórę, Trichophyton, wtórna infekcja bakteryjna, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynazol 20 mg/g
Azotan butokonazolu, substancja czynna kremu dopochwowego Gynazol (kod ATC: G01AF15), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną przede wszystkim wobec Candida albicans, głównego patogenu zakażeń pochwy. Mechanizm działania polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu poprzez blokadę przekształcenia lanosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów, zmniejszenia ich oporności osmotycznej i śmierci komórkowej. Butokonazol wykazuje również aktywność in vitro wobec wybranych bakterii Gram-dodatnich, co rozszerza jego potencjalne zastosowanie terapeutyczne. Formulacja kremu Gynazol jako emulsji typu „woda w oleju” o wysokim wskaźniku fazowym zapewnia wyjątkowe właściwości adhezyjne, umożliwiające utrzymanie leku na błonie śluzowej pochwy średnio przez 4,2 doby, co znacząco wydłuża czas działania w porównaniu do tradycyjnych postaci leku.
azotan butokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, błona komórkowa patogenu, błona śluzowa pochwy, Candida, Candida albicans, dysfagia, działanie przeciwgrzybicze, emulsja woda w oleju, Epidermophyton, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybicze zakażenie pochwy, krem dopochwowy, lanosterol, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, Microsporum, patogen grzybiczny, pochodna imidazolu, stężenie terapeutyczne, Trichophyton, uwalnianie substancji czynnej, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum to maść zawierająca 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, wykazująca kompleksowe działanie przeciwgrzybicze, szczególnie skuteczne wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton floccosum, Trichophyton i Microsporum. Substancje czynne oddziałują zarówno na grzybnię, jak i zarodniki grzybów, co zwiększa efektywność terapii i zmniejsza ryzyko nawrotów zakażeń. Preparat charakteryzuje się bardzo ograniczoną biodostępnością ogólnoustrojową po miejscowej aplikacji, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych. Lek jest klasyfikowany w grupie D01AE54 (leki przeciwgrzybicze do stosowania miejscowego w dermatologii).
biodostępność ogólnoustrojowa, cynk undecylenian, dermatofit, działanie mutagenne, działanie przeciwgrzybicze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, grzybnia, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, narząd rozrodczy, nawrót zakażenia, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, potencjał mutagenny, reakcja alergiczna, Salmonella typhimurium, test Amesa, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, zarodnik grzyba, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Medana 10 mg/ml
Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC01), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, dostępnym w preparacie Clotrimazolum Medana w stężeniu 10 mg/ml w formie płynu na skórę. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów i ich lizy. Dodatkowo klotrymazol hamuje syntezę kwasów nukleinowych i polisacharydów, powodując wakuolizację cytoplazmy oraz zmniejszenie liczby rybosomów, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i namnażania patogenów grzybiczych. W niższych stężeniach wykazuje działanie grzybostatyczne, natomiast w wyższych – grzybobójcze.
Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwrzęsistkowe, Epidermophyton, ergosterol, klotrymazol, kwas nukleinowy, lek przeciwgrzybiczny, liza komórki, Microsporum, pleśń, płyn na skórę, pochodna imidazolu, pochodna triazolu, polisacharyd, przepuszczalność błony komórkowej, rybosom, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, wakuolizacja cytoplazmy - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Skinman soft (0,1 g/100 g roztworu) oraz Unguentum undecylenicum (50 mg/g maści), wykazuje bardzo ograniczone wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. W połączeniu z innymi składnikami, takimi jak alkohol izopropylowy, chlorek benzalkoniowy czy cynku undecylenian, substancja ta działa głównie miejscowo, co determinuje jej korzystny profil bezpieczeństwa. Brak jest szczegółowych danych dotyczących metabolizmu i wydalania kwasu po aplikacji miejscowej, co wynika z jego znikomego wchłaniania systemowego. Dane przedkliniczne nie wskazują na toksyczność, mutagenność ani rakotwórczość, a badania genotoksyczności (test Amesa) potwierdzają brak potencjału mutagennego kwasu undecylenowego i jego metabolitów.
alkohol izopropylowy, aplikacja miejscowa, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofit, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, grzybnia, kwas undecylenowy, Microsporum, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, Skinman Soft, test Amesa, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, wchłanianie systemowe, właściwość mutagenna, zakażenie grzybicze skóry, zarodnik grzyba - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Właściwości farmakodynamiczne
Cynku undecylenian (Zinci undecylenas) jest substancją z grupy innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE), wykorzystywaną w preparatach takich jak Mykodermina i Unguentum undecylenicum do leczenia powierzchniowych grzybic skóry, w tym tinea pedis, tinea inguinalis, tinea cutis glabrae, tinea faciei oraz tinea manuum. Mechanizm działania polega na hamowaniu proliferacji grzybów, w tym blokowaniu przekształcania drożdżaków w strzępki grzybni, zakłócaniu biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmianie pH cytoplazmy komórek grzybów. Cynku undecylenian wykazuje działanie grzybostatyczne i w wyższych stężeniach grzybobójcze, szczególnie wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum, a także słabsze wobec Candida spp. Dodatkowo posiada właściwości bakteriobójcze, choć słabsze niż przeciwgrzybicze, oraz działanie ściągające i przeciwzapalne, co jest korzystne w terapii miejscowej.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, cynku undecylenian, dermatofity, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie ściągające, Epidermophyton floccosum, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica powierzchniowa skóry, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Microsporum, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, proliferacja komórek grzybów, strzępka grzybni, test Amesa, tinea cutis glabrae, tinea faciei, tinea inguinalis, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Perlid 50 mg/ml
Perlid to lakier do paznokci leczniczy zawierający amorolfinę w stężeniu 50 mg/ml, należący do grupy innych leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AE16). Amorolfina działa przeciwgrzybiczo poprzez zakłócenie biosyntezy steroli w błonie komórkowej grzybów, prowadząc do zmniejszenia zawartości ergosterolu i akumulacji nietypowych steroli, co skutkuje śmiercią komórki grzyba. W badaniach in vitro wykazano wysoką aktywność amorolfiny przy minimalnym stężeniu hamującym (MIC) poniżej 2 µg/ml wobec szerokiego spektrum patogenów grzybiczych, w tym drożdżaków (Candida, Cryptococcus, Malassezia), dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), grzybów pleśniowych (Hendersonula, Alternaria, Scopulariopsis), ubarwionych grzybów nitkowatych (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzybów dimorficznych (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix).
Actinomyces, Alternaria, amorolfina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, Candida, chlorowodorek, chromoblastomykoza, Cryptococcus, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzyb nitkowaty, grzyb pleśniowy, grzybica paznokci, Hendersonula, infekcja grzybicza, infekcja systemowa, kandydoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia, MIC, Microsporum, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, Perlid, Scopulariopsis, Trichophyton - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zelefion 250 mg
Terbinafina, substancja czynna preparatu ZELEFION, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, należącą do grupy leków przeciwgrzybiczych do stosowania ogólnego (kod ATC: D01BA02). Wykazuje wysoką skuteczność przeciwko dermatofitom, w tym gatunkom Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum (M. canis) oraz Epidermophyton floccosum, które są najczęstszymi czynnikami etiologicznymi grzybic skóry, włosów i paznokci. Terbinafina jest zatem efektywnym środkiem w terapii grzybic odzwierzęcych, skóry głowy, ciała, stóp oraz pachwin.
alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofit, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzybica odzwierzęca, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Amorolfina 50 mg/ml
Undofen Amorolfina to lakier do paznokci leczniczy o stężeniu 50 mg/ml (co odpowiada 55,74 mg amorolfiny chlorowodorku na 1 ml), należący do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AE16). Preparat zawiera również 482,5 mg etanolu na 1 ml lakieru i jest przezroczystym roztworem o barwie od bezbarwnej do bladożółtej. Mechanizm działania amorolfiny opiera się na hamowaniu syntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do zmniejszenia zawartości ergosterolu i akumulacji nietypowych steroli, skutkując zaburzeniem integralności błony komórkowej i śmiercią komórek grzybów. Działanie obejmuje zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy.
amorolfina, błona komórkowa, Candida, Cryptococcus, dematiacea, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, pleśnie, Propionibacterium acnes, spektrum przeciwgrzybicze, stosowanie dermatologiczne, synteza steroli, Trichophyton - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sinazol 20 mg/g
Ketokonazol, będący aktywnym składnikiem szamponu leczniczego Sinazol w stężeniu 20 mg/g, należy do pochodnych imidazolu (kod ATC: D01AC08) i wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego. Jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony, zwiększenia przepuszczalności i ostatecznie do zahamowania wzrostu oraz śmierci komórek grzybiczych. Ketokonazol jest skuteczny przeciwko dermatofitom (Trichophyton spp., Epidermophyton floccosum, Microsporum spp.) oraz drożdżakom, ze szczególnym uwzględnieniem Pityrosporum spp. (Malassezia), które odpowiadają za łupież i łojotokowe zapalenie skóry.
aktywność przeciwgrzybicza, dermatofity, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica skóry, grzybica skóry owłosionej głowy, grzyby chorobotwórcze, ketokonazol, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Microsporum, Pityrosporum, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, stan zapalny skóry, świąd skóry, synteza ergosterolu, szampon leczniczy, Trichophyton, zakażenie dermatofitami - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pevazol 10 mg/g
Pevazol w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g ekonazolu azotanu jest wskazany do miejscowego leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry, w tym dermatofitoz (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), kandydoz (Candida spp.), łupieżu pstrego (Malassezia furfur) oraz grzybiczego zapalenia ucha zewnętrznego. Preparat wykazuje skuteczność także w zakażeniach mieszanych, gdzie infekcji grzybiczej towarzyszy nadkażenie bakteryjne, zwłaszcza bakteriami Gram-dodatnimi, co pozwala na zastosowanie Pevazolu bez konieczności dodatkowej antybiotykoterapii. Monoterapia miejscowa jest zwykle wystarczająca w leczeniu grzybic stóp, rąk, pachwin oraz owłosionej skóry głowy, natomiast w przypadku rozległych kandydoz może być konieczne leczenie ogólne.
bakterie Gram-dodatnie, dermatofitoza, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca paznokci, działanie przeciwgrzybicze, ekonazol azotan, Epidermophyton, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybicze zapalenie ucha, grzyby pleśniowe, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum, onychomykoza, pityriasis versicolor, terapia przeciwgrzybicza, terapia skojarzona, tinea capitis, tinea cruris, tinea manum, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie mieszane - Leksykon substancji czynnych
Terbinafina – Właściwości farmakodynamiczne
Terbinafina, będąca alliloaminą, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, głównie poprzez selektywne hamowanie enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do deficytu ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Mechanizm ten nie wiąże się z układem cytochromu P450, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa i minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Terbinafina jest skuteczna zwłaszcza wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum) z minimalnymi stężeniami hamującymi (MIC) w zakresie 0,0001–0,15 µg/ml, a także wykazuje aktywność wobec drożdżaków (Candida spp., Malassezia) oraz pleśni i grzybów dimorficznych. Po podaniu doustnym kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, utrzymując stężenia grzybobójcze przez 15-20 dni po zakończeniu terapii, co umożliwia krótsze schematy leczenia.
alliloamina, Alternaria, Aspergillus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenowa, Fusarium, grzyb dimorficzny, grzybica owłosionej skóry głowy, kandydoza skórna, Malassezia, Microsporum, minimalne stężenie hamujące, onychomykoza, oporność krzyżowa, oporność na leki przeciwgrzybicze, skwalen, Sporothrix, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynoxin Uno 600 mg
Gynoxin Uno zawiera azotan fentikonazolu w dawce 600 mg w postaci miękkiej kapsułki dopochwowej, należący do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymów utleniających w komórkach grzybów, co prowadzi do kumulacji nadtlenków i śmierci komórki grzyba, a także na bezpośrednim uszkodzeniu błony komórkowej. Dodatkowo, lek hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co może zwiększać jego skuteczność w zwalczaniu zakażeń grzybiczych. Badania in vivo na modelach zwierzęcych potwierdziły skuteczność leczenia grzybic skórnych w ciągu 7 dni terapii.
azotan fentikonazolu, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzymy utleniające, grzybica skórna, infekcja pochwy, kwaśna proteinaza, leki przeciwzakaźne i antyseptyczne, Microsporum, patogen grzybiczny, pochodne imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamisil 125 mg
Terbinafina, będąca alliloaminą z grupy leków przeciwgrzybiczych ogólnoustrojowych (kod ATC: D01BA02), wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton floccosum), drożdżakom (Candida spp., Malassezia) oraz niektórym grzybom dimorficznym. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Terbinafina charakteryzuje się wysoką biodostępnością w tkankach takich jak skóra, włosy i paznokcie, gdzie osiąga stężenia grzybobójcze. W leczeniu grzybicy paznokci doustna terapia terbinafiną (Lamisil) wykazała w badaniach klinicznych skuteczność mikologiczną na poziomie 70% (paznokcie stóp) i 79% (paznokcie rąk), z czasem leczenia odpowiednio około 10 miesięcy i 4 miesiące. Wskaźnik nawrotów klinicznych po roku od zakończenia terapii wyniósł około 15%.
badanie mikologiczne, biosynteza steroli, Candida albicans, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, gryzeofulwina, grzybica obrębna pachwin, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, skwalen, spektrum działania przeciwgrzybiczego, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, Trichophyton, wyleczenie mikologiczne, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daktarin 20 mg/g
DAKTARIN w postaci pudru leczniczego zawiera 20 mg/g azotanu mikonazolu i jest wskazany do miejscowego leczenia grzybic skóry, takich jak pieluszkowe zapalenie skóry u niemowląt, grzybica obrębna pachwin oraz grzybica międzypalcowa. Preparat wykazuje aktywność przeciw dermatofitom (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton) oraz drożdżakom (Candida), co czyni go skutecznym w terapii zakażeń wywołanych przez te patogeny. W leczeniu pieluszkowego zapalenia skóry zaleca się stosowanie pudru w połączeniu z kremem DAKTARIN, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwgrzybicze i wysuszające.
azotan mikonazolu, Candida, dermatofity, drożdżaki, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, grzybica międzypalcowa, grzybica obrębna pachwin, grzybica skóry, grzybica stóp, grzyby filamentowe, infekcja grzybicza, infekcja skórna, keratyna skóry, Microsporum, patogen, pieluszkowe zapalenie skóry, preparat przeciwgrzybiczy, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbiderm 10 mg/g
Terbinafina, substancja czynna leku Terbiderm (10 mg/g), jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, enzymu niepowiązanego z układem cytochromu P-450, co eliminuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z hormonami i innymi lekami. Blokada tego enzymu prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo, co skutkuje śmiercią komórek grzybiczych. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), pleśni (Aspergillus, Scopulariopsis) oraz niektórych grzybów dimorficznych (Blastomyces, Histoplasma).
Aspergillus, biosynteza steroli, Blastomyces, Candida, cytochrom P-450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, pleśń, Scopulariopsis, skwalen, spektrum działania przeciwgrzybiczego, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Itrax 100 mg
Itrakonazol, substancja czynna leku Itrax, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym ogólnie w terapii zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do destabilizacji struktury komórkowej patogenów. Farmakokinetyka i farmakodynamika itrakonazolu wymagają dalszych badań. Punkty graniczne wrażliwości według CLSI dla Candida spp. wynoszą: wrażliwość ≤0,125 µg/ml, wrażliwość zależna od dawki 0,25-0,5 µg/ml, oporność ≥1 µg/ml. Dla Aspergillus spp. według EUCAST: wrażliwość ≤1 mg/l, oporność >2 mg/l. Itrakonazol skutecznie hamuje wzrost wielu klinicznie istotnych grzybów, w tym Candida albicans, Aspergillus spp., Blastomyces dermatitidis, Histoplasma spp., Cryptococcus neoformans oraz dermatofitów i innych drożdżaków.
Aspergillus flavus, Aspergillus fumigatus, Aspergillus nidulans, Aspergillus terreus, Blastomyces dermatitidis, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida dubliniensis, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, ergosterol, Fusarium, grzyb dimorficzny, grzyb patogenny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, Mucor, mutacja punktowa, oporność krzyżowa, oporność na lek, Paracoccidioides brasiliensis, pleśń, pochodna triazolu, powierzchniowe zakażenie grzybicze, Rhizomucor, Rhizopus, Scedosporium, Scopulariopsis, terapia przeciwgrzybicza, triazol, Trichophyton, zakażenie grzybicze, zakażenie inwazyjne, Zygomycetes - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Ketokonazol, syntetyczna pochodna imidazolu, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno ogólnie (ATC: J02AB02), jak i miejscowo (ATC: D01AC08). Jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę lanosterolo-14-alfademetylazy, enzymu cytochromu P450, co prowadzi do utraty integralności błony komórkowej grzybów i ich obumarcia. W przypadku Candida spp. ketokonazol zaburza transformację w formę micelarną, ograniczając zdolność fagocytarną komórek. W badaniach in vitro wykazuje działanie grzybobójcze przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego przez co najmniej 14 dni. Spektrum działania obejmuje dermatofity (Microsporum spp., Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans, Malassezia spp.), grzyby dimorficzne (Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum, Paracoccidioides brasiliensis) oraz inne patogeny (Sporothrix schenckii, Phialophora spp., Blastomyces dermatiditis).
Blastomyces dermatitidis, Candida, Candida albicans, chromomikoza, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica powierzchniowa, grzybica układowa, grzyby dimorficzne, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, kandydoza układowa, kokcydioidomikoza, lanosterolo-14-alfademetylaza, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, Malassezia, Microsporum, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, Pityrosporum, pochodna imidazolu, postać micelarna, synteza ergosterolu, Trichophyton - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica stóp – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica stóp (tinea pedis) jest wywoływana głównie przez dermatofity z rodzajów Trichophyton (zwłaszcza T. rubrum odpowiedzialny za 70-71% przypadków), Epidermophyton i Microsporum, które infekują martwe warstwy naskórka (stratum corneum) poprzez adhezję, inwazję i degradację keratyny za pomocą keratynaz (np. serynowa subtylizyna, fungalizyna). Dermatofity modulują odpowiedź immunologiczną gospodarza poprzez produkcję mannanów, które hamują proliferację keratynocytów i prezentację antygenów, co sprzyja przewlekłości infekcji. Czynniki sprzyjające rozwojowi grzybicy to ciepło, wilgoć, okluzja przestrzeni międzypalcowych oraz nadmierna flora bakteryjna, a także indywidualne predyspozycje takie jak hiperhidroza, uszkodzenia skóry, immunosupresja i zaburzenia bariery skórnej. Naturalne mechanizmy obronne obejmują działanie transferyny, beta-globulin i sebum, którego brak na stopach tłumaczy ich podatność na infekcję.
butenafina, Candida, cellulitis, dermatofity, Epidermophyton, Epidermophyton floccosum, erysipelas, fungalizyna, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica stóp, hiperhidroza, keratyna, keratynazy, klotrymazol, łuszczyca, lymphangitis, Microsporum, onychomycosis, osteomyelitis, reakcja id, róża, stratum corneum, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton interdigitale, Trichophyton rubrum, zapalenie kości, zapalenie tkanki łącznej