grzyby pleśniowe
Grzyby pleśniowe (pleśnie) to wielokomórkowe organizmy grzybicze należące głównie do gromady workowców (Ascomycota) i sprzężniaków (Zygomycota). W medycynie mają znaczenie zarówno jako patogeny wywołujące infekcje, jak i źródło substancji leczniczych.
Pleśnie mogą wywoływać różnorodne schorzenia u ludzi, w tym infekcje powierzchniowe (np. grzybice skóry), infekcje układowe (aspergiloza, mukormykoza) oraz reakcje alergiczne. Szczególnie niebezpieczne są zakażenia inwazyjne u pacjentów z upośledzoną odpornością, które charakteryzują się wysoką śmiertelnością.
Niektóre grzyby pleśniowe produkują mykotoksyny (np. aflatoksyny, ochratoksyny), które mogą powodować ostre zatrucia lub przyczyniać się do rozwoju chorób przewlekłych, w tym nowotworów. Z drugiej strony, pleśnie są też źródłem cennych substancji leczniczych – najsłynniejszym przykładem jest odkrycie penicyliny z Penicillium notatum.
W diagnostyce zakażeń grzybami pleśniowymi wykorzystuje się metody mikroskopowe, hodowlane oraz techniki molekularne. Leczenie obejmuje stosowanie leków przeciwgrzybiczych (m.in. azole, echinokandyny, amfoterycyna B), których dobór zależy od gatunku patogenu i lokalizacji zakażenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flukofemin One 150 mg
Flukonazol, pochodna triazolu o kodzie ATC J02AC01, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym ogólnie, dostępnym w tabletkach zawierających 150 mg substancji czynnej. Jego mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14 alfa-lanosterolu, co prowadzi do deficytu ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Flukonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko szczepom Candida (z wyjątkiem C. krusei i C. auris, które są oporne), a także przeciwko Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz endemicznych grzybom pleśniowym. W badaniach klinicznych wykazano liniową zależność pomiędzy dawką a polem pod krzywą stężenie-czas (AUC), co koreluje z efektywnością terapeutyczną, zwłaszcza w kandydozie jamy ustnej i kandydemii. Dawkowanie 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływa na stężenia hormonów steroidowych u zdrowych osób, a wyższe dawki (200-400 mg/dobę) również nie wykazują klinicznie istotnych zaburzeń hormonalnych.
aktywność przeciwgrzybicza, AUC, azolowy lek przeciwgrzybiczy, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Coccidioides immitis, Cryptococcus gattii, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, drug efflux, działanie przeciwgrzybicze, ECOFF, EUCAST, flukonazol, grzyby pleśniowe, Histoplasma capsulatum, izoenzym cytochromu P450, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczy, mechanizm oporności, MIC, minimalne stężenie hamujące, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna triazolu, testosteron w osoczu, wartość graniczna MIC, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Funtrol 50 mg/ml
Lek Funtrol w postaci lakieru do paznokci leczniczego zawiera 50 mg/ml amorolfiny (chlorowodorku) i jest wskazany do miejscowego leczenia grzybicy paznokci wywołanej przez dermatofity, drożdże (np. Candida) oraz pleśnie. Preparat jest przeznaczony do stosowania w zakażeniach ograniczonych do powierzchownych warstw płytki paznokciowej, bez zajęcia macierzy, oraz obejmujących maksymalnie dwa paznokcie. Lakier ma formę przezroczystego roztworu zawierającego 55,74 mg/ml amorolfiny (50 mg/ml substancji czynnej) oraz 482,53 mg/ml etanolu bezwodnego, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z nadwrażliwością na alkohol etylowy. Przed zastosowaniem konieczne jest potwierdzenie etiologii mykologicznej, ocena stopnia zajęcia paznokcia oraz wykluczenie innych schorzeń o podobnym obrazie klinicznym.
amorolfina, chlorowodorek, dermatofity, diagnostyka mykologiczna, etanol bezwodny, etiologia grzybicza, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica płytki paznokciowej, grzyby pleśniowe, lakier leczniczy, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwgrzybiczny, łuszczyca paznokci, macierz paznokcia, nadwrażliwość na leki, płytka paznokciowa, terapia uzupełniająca, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Ekonazol – Wskazania do stosowania
Ekonazol azotan w stężeniu 10 mg/g jest skutecznym środkiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu szerokiego spektrum infekcji grzybiczych skóry, w tym kandydozy, dermatofitozy, łupieżu pstrego, grzybicy stóp, rąk, pachwin, owłosionej skóry głowy, drożdżyc skóry i paznokci oraz grzybiczego zapalenia ucha zewnętrznego. Preparaty takie jak Pevaryl i Pevazol zawierają wyłącznie ekonazol i są wskazane w niepowikłanych zakażeniach grzybiczych, przy czym Pevazol wykazuje dodatkową skuteczność w zakażeniach mieszanych, w tym z udziałem bakterii Gram-dodatnich. W leczeniu grzybicy paznokci konieczne jest łączenie terapii miejscowej z doustną, ze względu na ograniczoną penetrację leku w głąb płytki paznokciowej.
azotan ekonazolu, bakterie Gram-dodatnie, Candida, dermatofitoza, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca paznokci, działanie przeciwgrzybicze, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybicze zapalenie ucha, grzyby pleśniowe, infekcja grzybicza skóry, kandydoza skóry, kortykosteroid, kuracja przeciwgrzybicza, leczenie miejscowe, łupież pstry, objawy zapalne, terapia miejscowa, triamcynolon, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze, zakażenie mieszane - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pevazol 10 mg/g
Pevazol w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g ekonazolu azotanu jest wskazany do miejscowego leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych skóry, w tym dermatofitoz (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), kandydoz (Candida spp.), łupieżu pstrego (Malassezia furfur) oraz grzybiczego zapalenia ucha zewnętrznego. Preparat wykazuje skuteczność także w zakażeniach mieszanych, gdzie infekcji grzybiczej towarzyszy nadkażenie bakteryjne, zwłaszcza bakteriami Gram-dodatnimi, co pozwala na zastosowanie Pevazolu bez konieczności dodatkowej antybiotykoterapii. Monoterapia miejscowa jest zwykle wystarczająca w leczeniu grzybic stóp, rąk, pachwin oraz owłosionej skóry głowy, natomiast w przypadku rozległych kandydoz może być konieczne leczenie ogólne.
bakterie Gram-dodatnie, dermatofitoza, dermatofity, drożdżaki, drożdżyca paznokci, działanie przeciwgrzybicze, ekonazol azotan, Epidermophyton, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica rąk, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybicze zapalenie ucha, grzyby pleśniowe, kandydoza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, Microsporum, onychomykoza, pityriasis versicolor, terapia przeciwgrzybicza, terapia skojarzona, tinea capitis, tinea cruris, tinea manum, tinea pedis, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie mieszane - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Novo-Helisen Depot –
Novo-Helisen Depot to preparat stosowany w immunoterapii swoistej (ITS), zawierający standaryzowane wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego (sierść, nabłonki, pierze), roztoczy kurzu domowego oraz grzybów pleśniowych. Produkt dostępny jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań, dostępnej w trzech stężeniach: 1, 2 i 3, gdzie stężenie 2 to rozcieńczenie stężenia 3 w stosunku 1:10, a stężenie 1 to rozcieńczenie stężenia 2 również w stosunku 1:10. Standaryzacja prowadzona jest w jednostkach TU (terapeutycznych) dla roztoczy oraz PNU (azotu białkowego) dla pozostałych alergenów. Przykładowo, wyciągi alergenowe zwierzęce mają stężenia odpowiednio 25, 250 i 2500 PNU/ml, grzybów pleśniowych 5, 50 i 500 PNU/ml, a roztoczy kurzu domowego 50, 500 i 5000 TU/ml lub PNU/ml. Preparat umożliwia indywidualny dobór alergenów zgodnie z profilem uczulenia pacjenta, co pozwala na precyzyjne ukierunkowanie terapii. Immunoterapia swoista polega na podskórnym podawaniu stopniowo zwiększanych dawek alergenów w celu indukcji tolerancji immunologicznej i zmiany odpowiedzi układu odpornościowego, m.in. poprzez funkcjonalne przeorientowanie limfocytów regulatorowych oraz modyfikację aktywności limfocytów T pomocniczych (Th). Mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak preparat zachowuje potencjał immunologiczny, co może prowadzić do aktywacji komórek tucznych i bazofili oraz uwalniania mediatorów alergicznych (histamina, leukotrieny), skutkujących reakcjami niepożądanymi. Novo-Helisen Depot, dzięki standaryzacji i możliwości doboru alergenów, stanowi skuteczną metodę leczenia przyczynowego IgE-zależnych chorób alergicznych, przewyższającą terapię objawową.
alergen grzybów pleśniowych, alergen roztoczy, alergen zwierzęcy, bazofil, grzyby pleśniowe, histamina, immunoterapia swoista, jednostka azotu białkowego, jednostka terapeutyczna, komórka prezentująca antygen, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt, limfocyt T pomocniczy, mediator reakcji alergicznej, roztocze kurzu domowego, spektrum uczulenia, terapia objawowa, tolerancja immunologiczna, wyciąg alergenowy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg alergenowy – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciągi alergenowe stanowią kluczową substancję czynną w immunoterapii swoistej (SIT) chorób alergicznych zależnych od IgE. Są to biologicznie aktywne preparaty zawierające alergeny pochodzenia zwierzęcego (sierść, nabłonki, pierze), roztoczy kurzu domowego oraz grzybów pleśniowych, dostępne w formie zawiesin do wstrzykiwań, najczęściej typu depot z adsorpcją na wodorotlenku glinu. Aktywność biologiczna wyciągów wyrażana jest w jednostkach SQ-U/ml (Alutard SQ), TU lub PNU (Novo-Helisen Depot), z dostępnymi stężeniami od 100 do 100000 SQ-U/ml (Alutard SQ) oraz odpowiednio 25-2500 PNU/ml dla alergenów zwierzęcych, 5-500 PNU/ml dla grzybów pleśniowych i 50-5000 TU/ml lub PNU/ml dla roztoczy kurzu domowego (Novo-Helisen Depot). Schemat dawkowania obejmuje fazę zwiększania dawki oraz fazę podtrzymującą, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii do spektrum uczulenia pacjenta. Standaryzacja preparatów jest niezbędna dla zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
Alutard SQ, anergia, bazofil, choroba alergiczna, cytokiny Th2, eozynofil, granulocyt kwasochłonny, granulocyt zasadochłonny, grzyby pleśniowe, immunoglobulina E, immunoterapia swoista, interleukina-10, komórka tuczna, komórki prezentujące antygen, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, Novo-Helisen Depot, odczulanie, przeciwciała IgE, reakcja nadwrażliwości, roztocza kurzu domowego, standaryzacja wyciągów alergenowych, tolerancja immunologiczna, układ immunologiczny, uwalnianie histaminy, wodorotlenek glinu, wyciąg alergenowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gyno-Pevaryl 50 50 mg
Gyno-Pevaryl 50 zawiera 50 mg azotanu ekonazolu w jednej globulce i należy do grupy leków przeciwzakaźnych i antyseptycznych, pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF05). Azotan ekonazolu wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczny wobec dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida) oraz grzybów pleśniowych. Ponadto, wykazuje aktywność przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, co jest istotne w terapii zakażeń mieszanych układu moczowo-płciowego. Mechanizm działania polega na uszkadzaniu błon komórkowych patogenów, prowadząc do zwiększenia ich przepuszczalności i uszkodzenia błon wewnątrzkomórkowych, co zaburza funkcje komórkowe i integralność patogenów.
azotan ekonazolu, bakterie Gram-dodatnie, błona cytoplazmatyczna, błona komórkowa, Candida, dermatofity, drożdżaki, fosfolipid błony komórkowej, grzybicze zakażenie pochwy, grzyby pleśniowe, infekcja drożdżakowa, nienasycony kwas tłuszczowy, patogen grzybiczny, przepuszczalność błony komórkowej, rodnik acylowy, spektrum działania przeciwgrzybiczego, zakażenie grzybicze układu moczowo-płciowego, zakażenie mieszane, zakażenie pochwy