LADA
LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults) to forma cukrzycy o podłożu autoimmunologicznym, rozwijająca się u osób dorosłych, zazwyczaj po 35. roku życia. Charakteryzuje się powolnym postępem zniszczenia komórek beta trzustki, co prowadzi do stopniowego zmniejszania wydzielania insuliny.
Klinicznie LADA przypomina początkowo cukrzycę typu 2, jednak w przeciwieństwie do niej, w LADA stwierdza się obecność przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom komórek wysp trzustkowych, najczęściej przeciwciał anty-GAD65. Pacjenci z LADA zazwyczaj mają prawidłową lub obniżoną masę ciała, nie wykazują oporności na insulinę typowej dla cukrzycy typu 2, a ich zapotrzebowanie na insulinę pojawia się wcześniej niż u osób z klasyczną cukrzycą typu 2.
Diagnostyka LADA obejmuje oznaczenie przeciwciał anty-GAD, anty-IA2 oraz peptyd C. Leczenie początkowo może obejmować modyfikację stylu życia i doustne leki przeciwcukrzycowe, jednak pacjenci z LADA zazwyczaj wymagają włączenia insulinoterapii w ciągu kilku lat od rozpoznania z powodu postępującego zaniku funkcji komórek beta trzustki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Glimepiride Aurovitas 2 mg
Glimepiride Aurovitas to preparat zawierający glimepiryd, pochodną sulfonylomocznika II generacji, dostępny w dawkach 2 mg, 3 mg oraz 4 mg w formie tabletek. Lek jest wskazany w terapii cukrzycy typu 2 u pacjentów, u których modyfikacja stylu życia (dieta ograniczająca węglowodany proste, regularna aktywność fizyczna minimum 150 minut tygodniowo oraz redukcja masy ciała) nie przyniosła wystarczającej kontroli glikemii. Tabletki mają rowek dzielący, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach wynosi odpowiednio: 157,50 mg (2 mg), 156,45 mg (3 mg) i 155,35 mg (4 mg). Preparat jest przeznaczony do stosowania zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, szczególnie u pacjentów z zachowaną endogenną sekrecją insuliny i bez znacznej insulinooporności, którzy nie osiągają celów terapeutycznych wyłącznie poprzez niefarmakologiczne metody lub nie tolerują metforminy.
cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, dostosowanie dawki, glikemia, glimepiryd, indywidualizacja terapii, insulina endogenna, insulinooporność, kontrola glikemii, LADA, laktoza jednowodna, leczenie niefarmakologiczne, leczenie skojarzone, lek hipoglikemizujący, leki przeciwcukrzycowe, metformina, monoterapia, parametry glikemii, pochodne sulfonylomocznika, rowek dzielący - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daforbis
Daforbis (dapagliflozyna) w dawkach 5 mg i 10 mg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Nie zaleca się rozpoczynania terapii u pacjentów z GFR poniżej 25 ml/min ze względu na ograniczone dane kliniczne oraz zmniejszoną skuteczność hipoglikemizującą u osób z GFR < 45 ml/min. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR < 60 ml/min) obserwowano zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost stężenia kreatyniny, fosforu i parathormonu (PTH), a także hipotensję. Dapagliflozyna zwiększa diurezę, co może prowadzić do obniżenia ciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem, hipotensją w wywiadzie oraz osób w podeszłym wieku, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji leczenia hipotensyjnego. W przypadku niedoboru płynów (np. choroby przewodu pokarmowego) konieczne jest dokładne monitorowanie nawodnienia, ciśnienia tętniczego, hematokrytu i elektrolitów, a w razie potrzeby przerwanie terapii do czasu wyrównania stanu pacjenta.
autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych, ciała ketonowe, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, Daforbis, dapagliflozyna, diureza, fosfor, GFR, hipotensja, inhibitor SGLT2, kreatynina, kwasica ketonowa, LADA, nadciśnienie tętnicze, oddech Kussmaula, parathormon, wskaźnik hematokrytowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zapalenie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka cukrzycy opiera się na pomiarach glikemii i hemoglobiny glikowanej (HbA1c) z ustalonymi progami diagnostycznymi: glikemia na czczo ≥ 126 mg/dl (7,0 mmol/l), glikemia po 2 godzinach w OGTT ≥ 200 mg/dl (11,1 mmol/l), przygodne stężenie glukozy ≥ 200 mg/dl (11,1 mmol/l) z objawami hiperglikemii oraz HbA1c ≥ 6,5% (48 mmol/mol). Stan przedcukrzycowy definiuje się jako glikemię na czczo 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l), nieprawidłową tolerancję glukozy w 2 godzinie OGTT 140-199 mg/dl (7,8-11,0 mmol/l) oraz HbA1c 5,7-6,4% (39-47 mmol/mol). Diagnostyka cukrzycy typu 1 wymaga dodatkowo oznaczenia autoprzeciwciał (ICA, anty-GAD65, IAA, IA-2, ZnT8) oraz peptydu C, natomiast w cukrzycy typu 2 kluczowe jest badanie przesiewowe u osób z czynnikami ryzyka (wiek >35 lat, BMI ≥ 25 kg/m² lub ≥ 23 kg/m² u Azjatów, nadciśnienie, dyslipidemia, wywiad rodzinny). Cukrzyca ciążowa diagnozowana jest najczęściej między 24. a 28. tygodniem ciąży za pomocą testu przesiewowego z 50 g glukozy i OGTT z 75 g glukozy, gdzie stężenie glukozy po 2 godzinach ≥ 140 mg/dl (7,8 mmol/l) wskazuje na rozpoznanie.
autoprzeciwciała, CGM, ciągły monitoring glikemii, ciała ketonowe, cukrzyca ciążowa, cukrzyca monogenowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustny test tolerancji glukozy, dyslipidemia, glikemia na czczo, glukometr, hemoglobina glikowana, hemoglobinopatie, hiperglikemia, insulina, insulinooporność, komórki beta, kwasica ketonowa, LADA, lipidogram, nefropatia cukrzycowa, neuropatia cukrzycowa, nieprawidłowa glikemia na czczo, nieprawidłowa tolerancja glukozy, peptyd C, powikłania makronaczyniowe, powikłania mikronaczyniowe, poziom glukozy, retinopatia cukrzycowa, samokontrola glikemii, stan przedcukrzycowy, stopa cukrzycowa, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca typu 1 – Diagnostyka i diagnoza
Cukrzyca typu 1 to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się destrukcją komórek beta trzustki i absolutnym niedoborem insuliny. Diagnostyka opiera się na wykryciu hiperglikemii (przygodny poziom glukozy ≥ 200 mg/dl, glikemia na czczo ≥ 126 mg/dl, OGTT ≥ 200 mg/dl po 2 godzinach, HbA1c ≥ 6,5%) oraz obecności charakterystycznych objawów klinicznych, takich jak poliuria, polidypsja, polifagia, utrata masy ciała i objawy kwasicy ketonowej. W celu różnicowania typu 1 od typu 2 konieczne jest oznaczenie autoprzeciwciał (GAD65, IA-2, IAA, ZnT8, ICA), badanie ketonów oraz poziomu C-peptydu, który jest niski w cukrzycy typu 1. Diagnostyka u dzieci i dorosłych różni się nieco, zwłaszcza w kontekście interpretacji wyników i podejścia do pacjenta, a u dorosłych rozpoznanie może być utrudnione przez wolniejszy przebieg choroby i współistnienie otyłości. Wczesne wykrycie, zwłaszcza w grupach wysokiego ryzyka, umożliwia zapobieganie powikłaniom, takim jak kwasica ketonowa (DKA).
aceton w oddechu, badania diagnostyczne, badanie ketonów, C-peptyd, choroba autoimmunologiczna, choroba trzewna, choroby tarczycy, ciągłe monitorowanie glukozy, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustny test tolerancji glukozy, dysglikemia, edukacja diabetologiczna, fenotypowanie molekularne, genomowy wskaźnik ryzyka, glikemia na czczo, hemoglobina glikowana, komórki beta trzustki, kwasica ketonowa, LADA, medycyna spersonalizowana, polidypsja, polifagia, poliuria, przeciwciała anty-GAD, przeciwciała autoimmunologiczne, wczesne wykrywanie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diaflix
Dapagliflozyna (Diaflix) jest przeciwwskazana u pacjentów z cukrzycą typu 1 ze względu na ryzyko cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA), która może przebiegać z nietypowym obrazem klinicznym i stężeniem glukozy poniżej 14 mmol/l (250 mg/dl). Leku nie należy rozpoczynać u pacjentów z GFR <25 ml/min, a jego skuteczność znacząco spada przy GFR <45 ml/min, co jest szczególnie istotne u pacjentów z niewydolnością nerek. U osób z umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR <60 ml/min) obserwowano częstsze działania niepożądane, takie jak wzrost kreatyniny, fosforu, parathormonu oraz hipotensję. Dapagliflozyna zwiększa diurezę i może powodować spadek ciśnienia tętniczego, co wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem, hipotensją, w podeszłym wieku oraz u osób z ryzykiem odwodnienia. Monitorowanie stanu nawodnienia, ciśnienia tętniczego, hematokrytu i elektrolitów jest zalecane, a w przypadku niedoboru płynów leczenie należy przerwać do czasu stabilizacji pacjenta.
albuminuria, amputacja kończyny dolnej, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotykoterapia, ból brzucha, ciała ketonowe, cukrzyca typu 1, cukrzycowa kwasica ketonowa, dapagliflozyna, diuretyk, diureza, GFR, glukozuria, hipotensja, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, jadłowstręt, kardiomiopatia naciekowa, klasyfikacja NYHA, kotransporter sodowo-glukozowy 2, kwasica ketonowa, LADA, martwicze zapalenie powięzi krocza, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk narządów płciowych, odmiedniczkowe zapalenie nerek, parathormon, peptyd C, przewlekła choroba nerek, splątanie, stężenie kreatyniny, wskaźnik hematokrytowy, zaburzenia oddychania, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zgorzel Fourniera