etiodowany olej
Etiodowany olej to radiocieniujący środek kontrastowy stosowany w obrazowaniu radiologicznym, szczególnie w limfografii i histerosalpingografii. Jest to preparat jodowany, będący estrem kwasów tłuszczowych oleju makowego zawierający około 37% jodu związanego chemicznie.
Najczęściej stosowanymi preparatami są Lipiodol i Ethiodol, które wykorzystuje się do uwidocznienia dróg limfatycznych oraz oceny drożności jajowodów. W ostatnich latach etiodowany olej znalazł również zastosowanie w chemoembolizacji guzów wątroby (TACE), gdzie służy jako nośnik leków przeciwnowotworowych.
Ze względu na długi okres półtrwania w organizmie (około 8 tygodni) oraz potencjalne działania niepożądane (reakcje alergiczne, zatorowość płucna), etiodowany olej jest obecnie stosowany w ograniczonym zakresie, często zastępowany nowszymi środkami kontrastowymi. Przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na jod, ciąża, nadczynność tarczycy oraz ciężka niewydolność nerek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – HEVASCOL 480 mg I/ml
Przedawkowanie środka kontrastowego HEVASCOL (480 mg I/ml, roztwór do wstrzykiwań), zawierającego etiodowany olej (1280 mg/ml, co odpowiada 480 mg jodu/ml), stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. Maksymalna dopuszczalna dawka nie powinna przekraczać 20 ml, gdyż przekroczenie tej wartości zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań obejmujących układ oddechowy (niewydolność oddechowa, duszność), sercowo-naczyniowy (zaburzenia rytmu, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność krążenia) oraz ośrodkowy układ nerwowy (zaburzenia świadomości, drgawki, objawy ogniskowego uszkodzenia mózgu). Dodatkowo obserwuje się zwiększoną częstość mikrozatorów w naczyniach krwionośnych, co może prowadzić do niedokrwienia tkanek i narządów, a w skrajnych przypadkach do zgonu.
drgawka, duszność, etiodowany olej, mikrozator, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie tkanki, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, ogniskowe uszkodzenie mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie zagrażające życiu, środek kontrastowy, układ naczyniowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – HEVASCOL 480 mg I/ml
Preparat HEVASCOL (480 mg jodu/ml, etiodowany olej 1280 mg/ml) wykazuje specyficzną farmakokinetykę zależną od drogi podania. Po wstrzyknięciu do naczynia chłonnego, środek gromadzi się głównie w komórkach siateczkowatych węzłów chłonnych, gdzie jest fagocytowany przez olbrzymie komórki wielojądrzaste, wywołując odpowiedź immunologiczną. Część preparatu przemieszcza się do przewodu piersiowego i dalej do krwiobiegu, gdzie zatrzymuje się w kapilarach płucnych, tworząc mikrozatory tłuszczowe, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa. Przy selektywnym podaniu dotętniczym, zwłaszcza w terapii przeztętniczej chemoembolizacji raka wątrobowokomórkowego, HEVASCOL kumuluje się w guzie wątrobowym w wyższych stężeniach niż w zdrowej tkance, co umożliwia celowane dostarczanie substancji leczniczej.
chemoembolizacja przeztętnicza, esteraza, etiodowany olej, fagocytoza, jodek sodu, komórka gwiaździsta, komórki Kupffera, mikrozator tłuszczowy, naczynie chłonne, odpowiedź immunologiczna, podanie dotętnicze, przewód piersiowy, rak wątrobowokomórkowy, środek kontrastowy, tętnica wątrobowa, układ chłonny, węzły chłonne, wstrzyknięcie dotętnicze - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – HEVASCOL 480 mg I/ml
Produkt leczniczy HEVASCOL, będący roztworem do wstrzykiwań zawierającym etiodowany olej o stężeniu 480 mg jodu/ml, nie był przedmiotem dedykowanych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W związku z brakiem bezpośrednich danych klinicznych, ocena ryzyka opiera się na ogólnych zasadach bezpieczeństwa farmakoterapii oraz indywidualnej ocenie pacjenta. Należy uwzględnić stan kliniczny, współistniejące schorzenia, potencjalne interakcje lekowe oraz charakter procedury diagnostycznej, podczas której stosowany jest środek kontrastowy. Po podaniu HEVASCOL możliwe jest wystąpienie objawów niepożądanych, takich jak ogólne osłabienie, które mogą pośrednio wpływać na sprawność psychomotoryczną.
badanie diagnostyczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, etiodowany olej, historia choroby, interakcja lekowa, kontrast jodowy, objaw niepożądany, praktyka kliniczna, procedura diagnostyczna, reakcja niepożądana, roztwór do wstrzykiwań, sprawność psychomotoryczna, środek kontrastowy, zdolność psychoruchowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – HEVASCOL 480 mg I/ml
Lek HEVASCOL zawiera 1280 mg etiodowanego oleju, co odpowiada 480 mg jodu w 1 ml roztworu, i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na estry etylowe jodowanych kwasów tłuszczowych z oleju makowego. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadczynnością tarczycy ze względu na ryzyko nasilenia objawów i przełomu tarczycowego, a także u osób z urazami, niedawnymi krwotokami lub krwawieniami z powodu ryzyka wynaczynienia i powikłań zatorowo-zakrzepowych. Przeciwwskazaniem jest także bronchografia, czynna gruźlica oraz ciężkie choroby ogólnoustrojowe, które mogą ulec dekompensacji podczas procedury z użyciem HEVASCOL.
bronchografia, chemoembolizacja przeztętnicza, choroba ogólnoustrojowa, choroba zapalna miednicy, działanie teratogenne, etiodowany olej, gruźlica, histerosalpingografia, jama otrzewnej, jod, krwotok, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwienie, powikłania wątrobowe, powikłania zatorowo-zakrzepowe, przełom tarczycowy, rak wątrobowokomórkowy, środek kontrastowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HEVASCOL 480 mg I/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa produktu leczniczego HEVASCOL (480 mg I/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazały, że etiodowany olej zawarty w preparacie nie wywołuje istotnych zaburzeń funkcjonalnych w układzie sercowo-naczyniowym, oddechowym, nerwowym ani wydalniczym. Testy toksyczności ostrej, obejmujące podanie dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne, nie wykazały objawów toksyczności, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły klinicznie istotnych efektów toksycznych, potwierdzając bezpieczeństwo długotrwałej ekspozycji na substancję czynną.
badania farmakologiczne, badania genotoksyczności, badania przedkliniczne, dane niekliniczne, działanie genotoksyczne, etiodowany olej, HEVASCOL, kumulacja w organizmie, margines bezpieczeństwa, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój potomstwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, stosunek korzyści do ryzyka, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, układ wydalniczy, wpływ na rozród - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – HEVASCOL 480 mg I/ml
HEVASCOL to oleisty roztwór do wstrzykiwań zawierający 480 mg jodu na mililitr (1280 mg etiodowanego oleju/ml), klasyfikowany jako nierozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy do badań RTG (kod ATC: V08AD01). Mechanizm działania opiera się na obecności atomów jodu związanych z estrami etylowymi kwasów tłuszczowych, które pochłaniają promieniowanie rentgenowskie, umożliwiając wizualizację naczyń i tkanek podczas procedury. HEVASCOL jest stosowany w konwencjonalnej chemoembolizacji przeztętniczej (cTACE) w leczeniu raka wątrobowokomórkowego, gdzie pełni funkcje radiocieniujące, nośnika leków przeciwnowotworowych oraz przejściowego środka embolizującego, co pozwala na selektywne dostarczenie cytostatyków i indukcję martwicy niedokrwiennej guza.
- Leksykon substancji czynnych
Jod – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Jod, jako pierwiastek śladowy kluczowy dla funkcji tarczycy, występuje w różnych formach i stężeniach w preparatach leczniczych, najczęściej jako jodek potasu. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania jodu są ograniczone i różnią się w zależności od preparatu. Jedynym preparatem z pełniejszymi badaniami jest HEVASCOL (etiodowany olej z 480 mg jodu/ml), gdzie badania farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W przypadku innych preparatów, takich jak Płyn Lugola (10 mg jodu i 20 mg potasu jodku/g), Addamel N (16,6 μg KJ/ml, 0,1 μmol jodu/ml), Pediaven G20 (0,07 mg KJ), Pediaven NN2 (3,3 μg KJ/250 ml, 2,5 µg jodu/250 ml), Tracutil (16,6 μg KJ/ml, 127 μg jodu/ampułkę), Supliven (16,6 μg KJ/ml, 13 μg jodu/ml), Peditrace Novum (0,0155 μmol jodu/ml, 1,96 μg jodu/ml) oraz NUTRYELT PEDIATRIC (13,08 μg KJ/ampułkę 10 ml, 10 μg jodu/ampułkę), brak jest specyficznych badań przedklinicznych, a ocena bezpieczeństwa opiera się na doświadczeniu klinicznym i literaturowych danych.
Addamel N, badanie farmakologiczne, etiodowany olej, genotoksyczność, HEVASCOL, jodek potasu, koncentrat do sporządzania, Nutryelt Pediatric, Peditrace Novum, pierwiastek śladowy, płyn lugola, roztwór do infuzji, Supliven, tarczyca, terapia zastępcza, toksyczność, toksyczny wpływ na rozród, Tracutil, żywienie parenteralne - Leksykon substancji czynnych
Jod – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Jod, jako pierwiastek śladowy niezbędny do syntezy hormonów tarczycy, jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych: miejscowo (np. płyn Lugola zawierający 10 mg/g jodu i 20 mg/g potasu jodku), doustnie (np. Addamel N i Supliven z 16,6 μg/ml potasu jodku, co odpowiada 0,1 μmol/ml) oraz parenteralnie w żywieniu pozajelitowym (Tracutil: 16,6 μg/ml potasu jodku, 1,0 μmol/ampułkę, 127 μg/ampułkę jodu; Peditrace Novum: 1,96 μg/ml jodu). Charakterystyki tych preparatów wskazują, że w standardowych dawkach mikroelementowych nie wywierają one istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Preparaty stosowane miejscowo, mimo wysokiej zawartości jodu, nie wykazują wpływu na funkcje psychomotoryczne ze względu na brak istotnego wchłaniania systemowego. W przypadku preparatów do żywienia pozajelitowego oraz pediatrycznych (np. Nutryelt Pediatric: 13,08 μg potasu jodku na ampułkę 10 ml, 0,079 μmol jodu/ampułkę) adnotacje dotyczące wpływu na prowadzenie pojazdów są zwykle oznaczone jako „nie dotyczy” ze względu na specyfikę stosowania u pacjentów hospitalizowanych lub dzieci.
dawka terapeutyczna, etiodowany olej, funkcja psychomotoryczna, hormon tarczycowy, jodek potasu, koncentrat pierwiastków śladowych, mikroelement, ośrodkowy układ nerwowy, pierwiastek śladowy, płyn dezynfekujący, płyn lugola, reakcja nadwrażliwości, Tracutil, zaburzenie widzenia, zapalenie tarczycy, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Jod – Wskazania do stosowania
Jod jest kluczowym pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy, co ma fundamentalne znaczenie dla metabolizmu, wzrostu i rozwoju, zwłaszcza u niemowląt i dzieci. W żywieniu pozajelitowym stosuje się preparaty zawierające jodek potasu, takie jak Supliven, Tracutil, Addamel N dla dorosłych oraz Nutryelt Pediatric, Peditrace Novum, Pediaven NN2 i Pediaven G20 dla pacjentów pediatrycznych, w tym wcześniaków i niemowląt. Zawartość jodu w tych preparatach waha się od 1 μg/ml w Nutryelt Pediatric do 13 μg/ml w Supliven, co pozwala na precyzyjne dostosowanie suplementacji do indywidualnych potrzeb pacjenta. Szczególnie istotna jest suplementacja u noworodków i wcześniaków, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające, aby zapobiec niedoborom prowadzącym do zaburzeń funkcji tarczycy i opóźnień rozwojowych.
bezpłodność, etiodowany olej, fistulografia, histerosalpingografia, hormony tarczycy, jodek potasu, limfografia, niedoczynność tarczycy, odkażanie skóry, pierwiastki śladowe, płyn lugola, radiologia interwencyjna, rak wątrobowokomórkowy, tarczyca, układ nerwowy, właściwości przeciwbakteryjne, właściwości radiocieniujące, wole, zaburzenia tarczycy, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – HEVASCOL 480 mg I/ml
HEVASCOL to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 480 mg jodu/ml, zawierający 1280 mg etiodowanego oleju na mililitr, bez substancji pomocniczych. Preparat jest przeznaczony do bezpośredniego podania do naczyń chłonnych lub przetok w diagnostyce radiologicznej oraz do chemoembolizacji przeztętniczej po zmieszaniu z lekami przeciwnowotworowymi. Podanie odbywa się przez cewnik wprowadzony do tętnicy wątrobowej, a pacjent powinien leżeć na plecach podczas zabiegu. Ze względu na właściwości fizyczne, HEVASCOL nie może być podawany za pomocą strzykawek z polistyrenu, które ulegają rozpuszczeniu; zaleca się stosowanie szklanych strzykawek lub innych kompatybilnych wyrobów medycznych zgodnie z instrukcjami użytkowania.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – HEVASCOL 480 mg I/ml
Preparat HEVASCOL (480 mg jodu/ml, etiodowany olej) wykazuje działania niepożądane zależne od dawki, związane głównie z reakcją immunologiczną na obce ciało, prowadzącą do wysięku w zatokach przynosowych, plazmocytozy oraz zmian w tkance łącznej węzłów chłonnych. U pacjentów z uszkodzonymi lub hipoplastycznymi węzłami chłonnymi może dojść do zaostrzenia zastoju chłonki. Reakcje nadwrażliwości obejmują objawy skórne, oddechowe i krążeniowe, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Podczas limfografii obserwuje się gorączkę do 38-39°C oraz ryzyko mikrozatorów tłuszczowych, szczególnie przy przedawkowaniu lub zbyt szybkim podaniu, co może skutkować zatorowością płucną lub mózgową, zwłaszcza u pacjentów z przeciekiem prawo-lewym serca lub masywną zatorowością płucną.
biloma, chemoembolizacja przeztętnicza, encefalopatia wątrobowa, etiodowany olej, histerosalpingografia, limfografia, martwica skóry, mikrozator tłuszczowy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, niezakaźne zapalenie płuc, obrzęk limfatyczny, obrzęk płuc, perforacja, przeciek prawo-lewy, przetoka chłonno-żylna, reakcja anafilaktyczna, reakcja na ciało obce, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropień wątroby, test czynności wątroby, węzeł chłonny, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zapalenie jajowodów, zapalenie otrzewnej miednicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zatorowość mózgu, zatorowość płucna, zawał wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół poembolizacyjny, ziarniniak - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – HEVASCOL 480 mg I/ml
Lek HEVASCOL, zawierający etiodowany olej w stężeniu 1280 mg/ml (odpowiadający 480 mg jodu/ml), jest stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce radiologicznej oraz radiologii interwencyjnej. W diagnostyce wykorzystuje się go m.in. w limfografii do wizualizacji naczyń i węzłów chłonnych, w fistulografii do oceny przetok oraz w histerosalpingografii do oceny drożności i struktury jamy macicy i jajowodów u kobiet z niepłodnością. W radiologii interwencyjnej HEVASCOL jest używany podczas przeztętniczej chemoembolizacji (TACE) raka wątrobowokomórkowego w stadium pośrednim, umożliwiając precyzyjne podanie cytostatyku i embolizację naczyń guza u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia radykalnego.
bezpłodność, choroba nowotworowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, czynność wątroby, działanie niepożądane, embolizacja naczyń, etiodowany olej, fistulografia, histerosalpingografia, jajowód, jama macicy, limfografia, nadwrażliwość na jod, narząd płciowy, niedrożność jajowodu, obrzęk limfatyczny, personel medyczny, promieniowanie jonizujące, przerzuty nowotworowe, przeszczep, przetoka, przeztętnicza chemoembolizacja, rak wątrobowokomórkowy, środek kontrastowy, stadium nowotworu, stan zapalny, technika radiologiczna, układ limfatyczny, wada macicy, węzły chłonne, zaburzenie czynności tarczycy, zmiana nowotworowa, zrost wewnątrzmaciczny