zatorowość mózgu
Zatorowość mózgu to stan nagłego zamknięcia tętnicy mózgowej przez materiał zatorowy, który przemieścił się z innego miejsca układu naczyniowego. Najczęstszymi przyczynami są skrzepliny pochodzące z serca (w przebiegu migotania przedsionków, zawału mięśnia sercowego lub wad zastawkowych), fragmenty blaszek miażdżycowych z dużych naczyń (tętnic szyjnych lub łuku aorty) oraz rzadziej materiał tłuszczowy, powietrzny lub septyczny.
Klinicznie zatorowość mózgu objawia się nagłym wystąpieniem deficytów neurologicznych, takich jak niedowład lub porażenie połowicze, zaburzenia mowy (afazja), zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy zaburzenia świadomości. Objawy zależą od lokalizacji zatoru i obszaru mózgu pozbawionego dopływu krwi. W przeciwieństwie do zakrzepu, zator mózgowy często rozwija się gwałtownie, bez objawów prodromalnych.
Diagnostyka zatorowości mózgu obejmuje badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), badania naczyniowe (angio-TK, angio-MR, USG Doppler tętnic domózgowych i przezczaszkowe), a także diagnostykę kardiologiczną (EKG, echokardiografia). Leczenie w ostrej fazie polega na trombolizie lub trombektomii mechanicznej, jeśli pacjent kwalifikuje się do tych procedur. Profilaktyka wtórna obejmuje leczenie przeciwzakrzepowe (antykoagulanty lub leki przeciwpłytkowe) oraz eliminację czynników ryzyka.
Zatorowość mózgu stanowi około 20-30% wszystkich udarów niedokrwiennych mózgu. Szybkie rozpoznanie i leczenie ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta, ponieważ każda minuta opóźnienia w przywróceniu przepływu krwi oznacza utratę około 1,9 miliona neuronów. Nowoczesne protokoły postępowania w udarze zatorowym znacząco poprawiły rokowanie, jednak nadal stanowi on istotną przyczynę niepełnosprawności i śmiertelności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – HEVASCOL
Produkt HEVASCOL (480 mg I/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawierający 1280 mg etiodowanego oleju w 1 ml wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Podanie dożylne lub dokanałowe jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów z obrzękiem limfatycznym istnieje ryzyko jego zaostrzenia. Limfografia z HEVASCOL może wywołać przejściową zatorowość płucną, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności płuc, niewydolnością krążenia lub przeciążeniem prawego serca, co wymaga dostosowania dawki lub rezygnacji z badania. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, mogą wystąpić nagle, nawet po pierwszym podaniu, dlatego konieczne jest zapewnienie sprzętu do resuscytacji. U pacjentów z astmą, alergią lub nadwrażliwością na jod ryzyko reakcji jest zwiększone. HEVASCOL może wpływać na czynność tarczycy, wywołując nadczynność lub niedoczynność, zwłaszcza u pacjentów z utajoną nadczynnością lub autonomią tarczycy, co wymaga monitorowania TSH i fT4 przed i po badaniu, zwłaszcza u noworodków i wcześniaków.
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, chemoembolizacja przeztętnicza, gammapatia monoklonalna, histerosalpingografia, kwasica mleczanowa, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, limfografia, makroglobulinemia Waldenströma, martwica skóry, metotreksat, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk limfatyczny, rak wątrobowokomórkowy, szpiczak mnogi, udar niedokrwienny mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zatorowość mózgu, zatorowość płucna, zatorowość tłuszczowa, zatrucie jodem, zdekompensowana marskość wątroby, zmiany miażdżycowe, związek platyny, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – HEVASCOL 480 mg I/ml
Preparat HEVASCOL (480 mg jodu/ml, etiodowany olej) wykazuje działania niepożądane zależne od dawki, związane głównie z reakcją immunologiczną na obce ciało, prowadzącą do wysięku w zatokach przynosowych, plazmocytozy oraz zmian w tkance łącznej węzłów chłonnych. U pacjentów z uszkodzonymi lub hipoplastycznymi węzłami chłonnymi może dojść do zaostrzenia zastoju chłonki. Reakcje nadwrażliwości obejmują objawy skórne, oddechowe i krążeniowe, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Podczas limfografii obserwuje się gorączkę do 38-39°C oraz ryzyko mikrozatorów tłuszczowych, szczególnie przy przedawkowaniu lub zbyt szybkim podaniu, co może skutkować zatorowością płucną lub mózgową, zwłaszcza u pacjentów z przeciekiem prawo-lewym serca lub masywną zatorowością płucną.
biloma, chemoembolizacja przeztętnicza, encefalopatia wątrobowa, etiodowany olej, histerosalpingografia, limfografia, martwica skóry, mikrozator tłuszczowy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, niezakaźne zapalenie płuc, obrzęk limfatyczny, obrzęk płuc, perforacja, przeciek prawo-lewy, przetoka chłonno-żylna, reakcja anafilaktyczna, reakcja na ciało obce, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropień wątroby, test czynności wątroby, węzeł chłonny, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zapalenie jajowodów, zapalenie otrzewnej miednicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zatorowość mózgu, zatorowość płucna, zawał wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół poembolizacyjny, ziarniniak