premedykacja kortykosteroidami
Premedykacja kortykosteroidami to profilaktyczne zastosowanie leków z grupy kortykosteroidów przed procedurami medycznymi, które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub nadwrażliwości. Najczęściej stosuje się ją przed badaniami z użyciem środków kontrastowych, niektórymi zabiegami operacyjnymi lub podaniem leków mogących wywołać reakcje nadwrażliwości.
W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się deksametazon, metyloprednizolon lub hydrokortyzon, podawane doustnie lub dożylnie, zazwyczaj 12-24 godziny oraz 1-2 godziny przed planowaną procedurą. Kortykosteroidy działają poprzez hamowanie uwalniania mediatorów zapalnych, stabilizację błon komórkowych oraz zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych.
Premedykacja kortykosteroidami jest szczególnie ważna u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami alergicznymi na środki kontrastowe lub leki, a także u osób z chorobami atopowymi. Należy jednak pamiętać, że taka profilaktyka nie eliminuje całkowicie ryzyka reakcji anafilaktycznej, dlatego zawsze konieczne jest odpowiednie przygotowanie personelu medycznego i sprzętu do szybkiej interwencji w przypadku wystąpienia powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Capecitabinum Glenmark jest wskazany do leczenia raka okrężnicy, jelita grubego oraz raka piersi, zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej. Standardowa dawka początkowa w monoterapii wynosi 1250 mg/m² powierzchni ciała (pc) podawana dwa razy na dobę przez 14 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa, co odpowiada całkowitej dawce dobowej 2500 mg/m² pc. W leczeniu skojarzonym dawka kapecytabiny jest redukowana do 800–1000 mg/m² pc dwa razy na dobę lub alternatywnie 625 mg/m² pc dwa razy na dobę bez przerw. Terapia uzupełniająca w raku okrężnicy stadium III powinna trwać 6 miesięcy. W przypadku skojarzenia z irynotekanem, kapecytabina podawana jest w dawce 800 mg/m² pc dwa razy na dobę przez 14 dni, a irynotekan w dawce 200 mg/m² pc w 1. dniu cyklu. W terapii z docetakselem dawka kapecytabiny wynosi 1250 mg/m² pc dwa razy na dobę przez 14 dni, a docetaksel podawany jest w dawce 75 mg/m² pc co 3 tygodnie z premedykacją kortykosteroidami. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów podczas pierwszego cyklu oraz przerwanie terapii w przypadku progresji choroby lub nietolerancji leku.
bewacyzumab, cisplatyna, deksametazon, docetaksel, irynotekan, kapecytabina, laktoza, leczenie skojarzone, leczenie uzupełniające, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwymiotny, miejscowo zaawansowany rak piersi, nietolerancja leku, nietolerancja substancji, oksaliplatyna, premedykacja kortykosteroidami, progresja choroby, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak okrężnicy stadium III, rak piersi z przerzutami, rak żołądka, tabletka powlekana, wlew dożylny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Omnipaque
Omnipaque 755 mg/ml (joheksol 350 mg jodu/ml) jest niejonowym środkiem kontrastującym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z alergią, astmą, chorobami serca, niewydolnością nerek, cukrzycą oraz zaburzeniami neurologicznymi. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego, a u pacjentów z grup ryzyka rozważenie premedykacji kortykosteroidami lub lekami blokującymi receptory H1 i H2, choć nie gwarantuje to zapobieżenia wstrząsowi anafilaktycznemu. Zaleca się monitorowanie pacjenta przez minimum 30 minut po podaniu środka, utrzymanie dostępu dożylnego oraz przygotowanie sprzętu i personelu do natychmiastowego leczenia reakcji nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów stosujących β-blokery, u których może wystąpić obniżony próg skurczu oskrzeli i nietypowe objawy anafilaksji.
astma oskrzelowa, bariera krew-mózg, choroba demielinizacyjna, choroba wieńcowa, choroba zastawek serca, cukrzyca, dysproteinemia, hiperurykemia, homocystynuria, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwasica mleczanowa, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, makroglobulinemia Waldenströma, metabolizm wody i elektrolitów, miażdżyca naczyń mózgowych, nadciśnienie płucne, nefropatia kontrastowa, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, plazmocytoma, premedykacja kortykosteroidami, reakcja anafilaktoidalna, receptor histaminowy, skurcz naczyń, skurcz oskrzeli, stężenie kreatyniny, szpiczak mnogi, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina końska – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoglobulina końska przeciw ludzkim limfocytom T (eATG, produkt Atgam) wymaga podawania do dużej żyły centralnej z użyciem filtra infuzyjnego, przy minimalnym czasie infuzji nie krótszym niż 4 godziny, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Konieczne jest dokładne dokumentowanie nazwy i numeru serii produktu dla monitorowania bezpieczeństwa. Terapia wiąże się z ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym bakteryjnych, grzybiczych oraz reaktivacji wirusów CMV, EBV i HSV, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków immunosupresyjnych. Zalecane jest stałe monitorowanie pacjentów pod kątem objawów infekcji oraz parametrów hematologicznych (małopłytkowość, neutropenia) i funkcji wątroby oraz nerek. Premedykacja kortykosteroidami, lekami przeciwhistaminowymi i przeciwgorączkowymi może ograniczyć ryzyko reakcji immunologicznych, które obejmują anafilaksję, chorobę posurowiczą i zespół uwalniania cytokin, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
choroba posurowicza, CMV, eATG, EBV, HSV, immunoglobulina końska przeciw limfocytom T, inaktywacja wirusów, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, parwowirus, premedykacja kortykosteroidami, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, test skórny, wirus cytomegalii, wirus Epsteina-Barr, wirus opryszczki pospolitej, wirus otoczkowy, wirus zapalenia wątroby typu A, zaburzenie hematologiczne, zakażenie oportunistyczne, zespół uwalniania cytokin - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg
Trabectedin EVER PHARMA jest wskazany do leczenia mięsaka tkanek miękkich oraz raka jajnika i powinien być podawany wyłącznie przez doświadczonych onkologów. W terapii mięsaka zalecana dawka wynosi 1,5 mg/m² powierzchni ciała, podawana w 24-godzinnej infuzji co 3 tygodnie. W leczeniu raka jajnika stosuje się dawkę 1,1 mg/m² w 3-godzinnej infuzji co 3 tygodnie, bezpośrednio po podaniu pegylowanej liposomalnej doksorubicyny (PLD) w dawce 30 mg/m². Premedykacja kortykosteroidami (20 mg deksametazonu i.v.) jest obowiązkowa w celu ochrony wątroby i profilaktyki przeciwwymiotnej. Przed każdym cyklem leczenia pacjent musi spełniać określone kryteria hematologiczne i biochemiczne, m.in. ANC ≥ 1500/mm³, płytki ≥ 100 000/mm³, bilirubina ≤ GGN, aktywność AlAT i AspAT ≤ 2,5 × GGN, klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min (monoterapia) lub ≥ 60 ml/min (terapia skojarzona). Monitorowanie parametrów hematologicznych i wątrobowych jest konieczne co najmniej raz w tygodniu podczas pierwszych dwóch cykli, a następnie przed każdym kolejnym podaniem leku.
aminotransferaza, bezwzględna liczba neutrofili, bilirubina, czynnik stymulujący powstawanie kolonii, deksametazon, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylo-transpeptydaza, gorączka neutropeniczna, hemoglobina, hepatotoksyczność, infuzja dożylna, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, lek przeciwwymiotny, małopłytkowość, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, neutropenia, niewydolność nerek, pegylowana liposomalna doksorubicyna, płytki krwi, premedykacja kortykosteroidami, rak jajnika, terapia skojarzona, trabektedyna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ultravist 370
Produkt leczniczy Ultravist, zawierający jodowe środki kontrastowe o stężeniu jodu 300 mg/ml lub 370 mg/ml, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym odczynów rzekomoanafilaktycznych, które mogą manifestować się objawami sercowo-naczyniowymi, oddechowymi oraz skórnymi, a ich nasilenie może sięgać wstrząsu anafilaktycznego. Reakcje te najczęściej pojawiają się w ciągu 30 minut od podania, ale mogą wystąpić także opóźnione reakcje po kilku godzinach lub dniach. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią reakcji na środki kontrastowe, astmą, alergiami oraz nadwrażliwością na jodowe środki kontrastowe. U pacjentów leczonych beta-adrenolitykami może wystąpić oporność na leczenie beta-adrenomimetykami w przypadku reakcji nadwrażliwości. Zaleca się monitorowanie pacjenta po podaniu, przygotowanie leczenia doraźnego oraz rozważenie premedykacji kortykosteroidami u osób z podwyższonym ryzykiem. Nie rekomenduje się próbnego podania środka kontrastowego ze względu na brak wartości predykcyjnej i ryzyko ciężkich reakcji.
afazja, bariera krew-mózg, beta-adrenolityk, cukrzyca, dializoterapia, dysfagia, encefalopatia, guz chromochłonny nadnerczy, hiperurykemia, mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym, miastenia, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, niedoczynność tarczycy, niedowład połowiczy, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odczyn rzekomoanafilaktyczny, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre pokontrastowe uszkodzenie nerek, paraproteinemia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, premedykacja kortykosteroidami, przełom nadciśnieniowy, reakcja idiosynkratyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, skąpomocz, ślepota korowa, szpiczak mnogi, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wielomocz, wole, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pemetrexed Eugia 100 mg
Pemetrexed Eugia jest lekiem przeciwnowotworowym dostępnym w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, stosowanym w dawkach 100 mg i 500 mg. Zalecana dawka wynosi 500 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie przez 10 minut w pierwszym dniu 21-dniowego cyklu terapeutycznego. W terapii skojarzonej z cisplatyną, cisplatynę podaje się w dawce 75 mg/m² w 2-godzinnym wlewie, rozpoczynającym się około 30 minut po zakończeniu infuzji pemetreksedu. Przed i po podaniu cisplatyny konieczne jest zapewnienie odpowiedniej hydratacji oraz stosowanie leków przeciwwymiotnych. W przypadku leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca po wcześniejszej chemioterapii, dawkowanie pemetreksedu pozostaje takie samo. Konieczna jest premedykacja kortykosteroidami (dexametazon 4 mg p.o. dwa razy dziennie przez trzy dni) oraz suplementacja witaminowa: kwas foliowy (350-1000 µg/dobę) rozpoczynana co najmniej 5 dni przed pierwszą dawką i kontynuowana przez cały okres leczenia oraz 21 dni po zakończeniu terapii, a także witamina B12 (1000 µg i.m.) podawana tydzień przed terapią i co trzy cykle.
AlAT, AspAT, bilirubina, chemioterapia przeciwnowotworowa, czynność nerek, deksametazon, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, klirens kreatyniny, kwas foliowy, morfologia krwi, neutrofile, niedrobnokomórkowy rak płuca, pemetreksed, płytki krwi, premedykacja kortykosteroidami, przerzuty do wątroby, terapia skojarzona, toksyczność neurologiczna, witamina B12, wlew dożylny, zapalenie błon śluzowych, złośliwy międzybłoniak opłucnej - Leksykon substancji czynnych
Joheksol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Joheksol, aktywny składnik preparatu Omnipaque, jest niejonowym, monomerycznym, trójjodowym środkiem kontrastowym stosowanym w stężeniach 240, 300 i 350 mg jodu/ml. Ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z alergią, astmą oraz wcześniejszymi reakcjami na środki jodowe, konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz rozważenie premedykacji kortykosteroidami i antagonistami receptorów H1 i H2. Reakcje anafilaktoidalne, choć rzadkie, mogą być ciężkie i zagrażające życiu, dlatego podczas podawania joheksolu należy zapewnić dostęp do natychmiastowej interwencji medycznej oraz monitorować pacjenta przez co najmniej 30 minut po podaniu. Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem płucnym, astmą, a także u osób z ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych, zwłaszcza podczas angiokardiografii, gdzie zaleca się częste przepłukiwanie cewnika heparynizowaną solą fizjologiczną.
bariera krew-mózg, beta-adrenolityk, dysproteinemia, encefalopatia, hiperurykemia, homocystynuria, jodowy środek kontrastujący, joheksol, kwasica mleczanowa, makroglobulinemia Waldenströma, metabolizm wody i elektrolitów, metformina, nadciśnienie płucne, nawodnienie pacjenta, nefropatia kontrastowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, paraproteinemia, plazmocytoma, pokrzywka, premedykacja kortykosteroidami, reakcja anafilaktyczna, receptory histaminowe, skurcz oskrzeli, szpiczak mnogi, udar mózgu, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe