guz komórek warstwy ziarnistej
Guz komórek warstwy ziarnistej (ang. granulosa cell tumor) to rzadki typ nowotworu jajnika, który wywodzi się z komórek ziarnistych pęcherzyka jajnikowego. Stanowi około 2-5% wszystkich nowotworów jajnika, jednak jest najczęstszym hormonalnie czynnym nowotworem jajnika.
Wyróżnia się dwa główne typy histologiczne: dorosły (adult-type), który stanowi 95% przypadków i występuje głównie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym oraz młodzieńczy (juvenile-type), który pojawia się przed okresem dojrzewania lub u młodych kobiet. Guzy te produkują estrogeny, co prowadzi do objawów hiperestrogenizmu, takich jak nieregularne krwawienia, przerost endometrium czy przedwczesne dojrzewanie płciowe u dziewczynek.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, MRI), oznaczanie markerów nowotworowych (inhibina B, AMH) oraz ostatecznie badanie histopatologiczne. Leczenie jest głównie chirurgiczne, a zakres operacji zależy od wieku pacjentki i stopnia zaawansowania choroby. Ze względu na tendencję do późnych nawrotów, nawet po 10-20 latach, konieczna jest długoterminowa obserwacja pacjentek.
Rokowanie w guzach komórek ziarnistych jest zazwyczaj dobre, z 5-letnim przeżyciem na poziomie 90% w I stopniu zaawansowania. Czynniki niekorzystne rokowniczo to zaawansowany wiek, większy rozmiar guza, wysoki indeks mitotyczny oraz naciekanie naczyń limfatycznych i krwionośnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tamoksyfen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tamoksyfenu obejmują szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, wskazując na istotne aspekty bezpieczeństwa klinicznego tego leku. W badaniach toksyczności ostrej LD50 dla podania doustnego wynosiła 2,5-3 g/kg u szczurów i myszy, natomiast dożylne podanie wykazało znacznie niższą toksyczność z LD50 około 62,5 mg/kg. Przewlekłe podawanie tamoksyfenu (5-35 mg/kg/dobę przez 2 lata) u szczurów wiązało się z występowaniem zależnych od dawki nowotworów wątrobowokomórkowych oraz zaćmy. Działanie genotoksyczne potwierdzono po aktywacji wątrobowej, co stanowi istotny czynnik ryzyka, choć w badaniach na myszy nie wykazano genotoksyczności w układzie wewnątrzwydzielniczym. Ponadto, obserwowano rozwój guzów narządów rozrodczych u myszy oraz nowotworów wątroby u szczurów, co koreluje z klinicznymi doniesieniami o zwiększonym ryzyku raka błony śluzowej macicy u pacjentek stosujących tamoksyfen.
badanie farmakologiczne, dawka śmiertelna, dietylostylbestrol, dysplazja gruczołów pochwy, działanie estrogenowe, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja wewnątrzmaciczna, embriotoksyczność, etynyloestradiol, genotoksyczność, guz komórek śródmiąższowych, guz komórek warstwy ziarnistej, guz wątroby, implantacja jaja, nowotwór błony śluzowej macicy, nowotwór wątroby, podanie doustne, podanie dożylne, rak jasnokomórkowy szyjki macicy, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, spermatogeneza, tamoksyfen, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ wewnątrzwydzielniczy, wpływ na reprodukcję, zaćma, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tamoxifen-Ebewe 10 10 mg
Badania przedkliniczne tamoksyfenu wykazały istotne ryzyko kancerogenności, zwłaszcza w kontekście długoterminowego podawania u szczurów. Dawki 5, 20 i 35 mg/kg mc./dobę przez 2 lata indukowały rozwój raka wątrobowokomórkowego w sposób zależny od dawki. Potwierdzenie efektu kancerogennego uzyskano także w krótszych, 6-miesięcznych badaniach, gdzie obserwowano złośliwe nowotwory wątroby. U myszy, w badaniach trwających 13 miesięcy, tamoksyfen wywoływał nowotwory układu rozrodczego, w tym guzy komórek warstwy ziarnistej pęcherzyka jajnikowego oraz guzy komórek śródmiąższowych jąder, przy braku wykazanego potencjału genotoksycznego.