ruch robaczkowy
Ruch robaczkowy (perystaltyka) to rytmiczne, faliste skurcze mięśni gładkich przewodu pokarmowego, które przesuwają treść pokarmową w kierunku odbytu. Jest to podstawowy mechanizm zapewniający prawidłowy transport pokarmu przez układ trawienny.
Fizjologicznie ruch robaczkowy kontrolowany jest przez autonomiczny układ nerwowy, w tym splot śródścienny (Auerbacha) i podśluzówkowy (Meissnera). Prawidłowa perystaltyka zależy od integralności układu nerwowego jelita oraz od interakcji między komórkami mięśniowymi, nerwowymi i śródbłonkowymi.
W diagnostyce klinicznej ocena ruchów robaczkowych stanowi istotny element badania przedmiotowego jamy brzusznej. Osłabione lub nieobecne ruchy robaczkowe mogą wskazywać na niedrożność porażenną jelit, zapalenie otrzewnej lub inne stany patologiczne. Z kolei wzmożona perystaltyka występuje przy niedrożności mechanicznej, zespole jelita drażliwego czy niektórych zatruciach.
Zaburzenia ruchów robaczkowych mogą manifestować się klinicznie jako zaparcia, biegunki, wzdęcia, bóle brzucha czy refluks żołądkowo-przełykowy. Leczenie zaburzeń perystaltyki obejmuje stosowanie leków prokinetycznych, przeciwwymiotnych, rozkurczowych lub przeczyszczających, w zależności od rodzaju dysfunkcji.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tymol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tymol (2-izopropylo-5-metylofenol) jest składnikiem aktywnym stosowanym miejscowo i doustnie, m.in. w maściach (Vicks VapoRub, Rub-Arom) oraz syropach (Bronchosol, Syrop tymiankowy złożony). Wskazane jest unikanie aplikacji na uszkodzoną skórę, błony śluzowe oraz otwarte rany. Preparaty miejscowe należy stosować na ograniczone powierzchnie, unikając okolic głowy i szyi, zwłaszcza oczu i ust. W przypadku nadwrażliwości objawiającej się zaczerwienieniem skóry lub rumieniem, konieczne jest przerwanie terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z padaczką oraz u dzieci poniżej określonych granic wiekowych (np. Vicks VapoRub nie dla dzieci <5 lat, Bronchosol <4 lat, Syrop tymiankowy złożony <6 lat). Preparaty doustne mogą drażnić nerki i powodować białkomocz, a także są przeciwwskazane u pacjentów z uszkodzeniem mózgu i chorobami psychicznymi. Syropy zawierają etanol (do 8% m/v w Syropie tymiankowym złożonym, co odpowiada do 1200 mg alkoholu na 15 ml dawki) oraz sacharozę (np. Bronchosol 4,2 g sacharozy na 5 ml), co wymaga uwagi u osób z chorobą alkoholową, cukrzycą oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
białkomocz, błona śluzowa, choroba psychiczna, choroba wątroby, cukrzyca, drgawka, duszność, epilepsja, etanol, glikol propylenowy, kwas salicylowy, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, ostre zatrucie, padaczka, plwocina, podrażnienie nerek, podrażnienie skóry, podrażnienie żołądka, ropna wydzielina, ruch robaczkowy, rumień, sacharoza, tymol, uszkodzenie mózgu, wrzód żołądka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczenie skóry