lek przeciwdepresyjny pierścieniowy
Leki przeciwdepresyjne pierścieniowe, znane również jako trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD), stanowią jedną z najstarszych grup leków stosowanych w leczeniu zaburzeń depresyjnych. Ich nazwa pochodzi od charakterystycznej budowy chemicznej zawierającej trzy pierścienie w cząsteczce.
Mechanizm działania TLPD polega głównie na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zwiększenia stężenia tych neuroprzekaźników w synapsach. Przedstawicielami tej grupy są m.in. amitryptylina, imipramina, doksepina, klomipramina i nortryptylina.
Leki te cechują się szerokim profilem działań niepożądanych wynikających z blokady receptorów cholinergicznych, histaminowych i α-adrenergicznych. Najczęstsze działania niepożądane obejmują: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, senność, hipotensję ortostatyczną oraz wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG.
Pomimo wprowadzenia nowszych generacji leków przeciwdepresyjnych (SSRI, SNRI), TLPD nadal znajdują zastosowanie w praktyce klinicznej, szczególnie w przypadkach depresji lekoopornej, zaburzeń lękowych, przewlekłego bólu neuropatycznego czy migreny. Ich stosowanie wymaga jednak ostrożności ze względu na wąski indeks terapeutyczny i potencjalnie śmiertelne skutki przedawkowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ludiomil 75 mg
Chlorowodorek maprotyliny, stosowany w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych (Ludiomil), wykazuje działania niepożądane głównie łagodne i przemijające, które ustępują podczas kontynuacji leczenia lub po redukcji dawki. Nie zawsze korelują one z poziomem stężenia leku w osoczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększoną wrażliwość na działania przeciwcholinergiczne, neurologiczne, psychiczne i sercowo-naczyniowe oraz zmniejszoną zdolność metabolizowania i wydalania leku. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia krwi (leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia – bardzo rzadko <1/10000), zaburzenia psychiczne (niepokój, mania, bezsenność – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia układu nerwowego (senność, zawroty głowy – bardzo często ≥1/10), zaburzenia serca (tachykardia zatokowa – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (suchość błony śluzowej jamy ustnej – bardzo często ≥1/10), oraz zaburzenia skóry (wysypka, pokrzywka – często ≥1/100 do <1/10). W przypadku ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych lub psychicznych, leczenie należy przerwać.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, ataksja, chlorowodorek maprotyliny, depersonalizacja, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hipomania, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwdepresyjny pierścieniowy, leukopenia, majaczenie, maprotylina, migotanie komór, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, parestezja, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, SSRI, stan splątania, szum uszny, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie mikcji, zapalenie naczyń skórnych, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona