alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych (AZPP), znane również jako zapalenie płuc z nadwrażliwości, jest chorobą śródmiąższową płuc wywołaną immunologiczną reakcją nadwrażliwości na wdychane antygeny organiczne. Schorzenie charakteryzuje się naciekiem zapalnym w obrębie pęcherzyków płucnych, przestrzeni śródmiąższowej i drobnych oskrzeli.
Czynnikami etiologicznymi AZPP są najczęściej białka pochodzenia bakteryjnego, grzybiczego, zwierzęcego lub roślinnego. Znanych jest ponad 300 antygenów mogących wywołać tę chorobę, w tym termofilne aktynobakterie (płuco farmera), białka ptasie (płuco hodowcy ptaków) czy enzymy Aspergillus (płuco pracownika browarów).
Choroba może przebiegać w trzech postaciach: ostrej (objawy 4-8 godzin po ekspozycji, ustępujące po 1-3 dniach), podostrej (narastające objawy przy przedłużonej ekspozycji) i przewlekłej (nieodwracalne włóknienie płuc). Główne objawy to duszność, kaszel, gorączka, osłabienie i bóle mięśniowe, a w badaniach diagnostycznych obserwuje się restrykcyjne zaburzenia wentylacji i obniżenie zdolności dyfuzyjnej płuc.
Rozpoznanie AZPP opiera się na wywiadzie ekspozycyjnym, badaniach czynnościowych płuc, badaniach obrazowych (HRCT), badaniu płynu z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL) oraz biopsji płuca. Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji ekspozycji na antygen wywołujący, a w cięższych przypadkach stosuje się glikokortykosteroidy i leki immunosupresyjne.
Rokowanie zależy od postaci choroby – w postaciach ostrych po usunięciu ekspozycji zwykle dochodzi do całkowitego wyleczenia, natomiast w postaci przewlekłej, mimo leczenia, choroba może prowadzić do postępującego włóknienia płuc i niewydolności oddechowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Lisinopril Grindeks 20 mg
Lizynopryl, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą zawroty głowy ośrodkowe, bóle głowy, kaszel suchy oraz objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie tętnicze. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie stężenia hemoglobiny i hematokrytu, a bardzo rzadko poważne stany jak zahamowanie czynności szpiku, niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość czy agranulocytoza. Wśród działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego odnotowano kołatanie serca, tachykardię, objaw Raynauda oraz incydenty niedokrwienne, w tym zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. W zakresie układu oddechowego często występuje kaszel, a bardzo rzadko skurcz oskrzeli czy alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. W przewodzie pokarmowym dominują wymioty i biegunka, a rzadziej zapalenie trzustki czy niewydolność wątroby. Ponadto, mogą pojawić się reakcje skórne, od wysypki i świądu po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, dysfagia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek hipoglikemizujący, leukopenia, limfadenopatia, lizynopryl, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy jelit, omam, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opacorden 200 mg
Lek Opacorden (chlorowodorek amiodaronu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących liczne układy i narządy. Do najczęstszych należą zaburzenia czynności tarczycy (niedoczynność i nadczynność), toksyczne uszkodzenie tkanki płucnej, łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaburzenia smaku), bradykardia zależna od dawki oraz nadwrażliwość na światło. Często obserwuje się także drżenia pozapiramidowe, koszmary senne, zaburzenia snu, zmniejszenie libido oraz mikrozłogi w rogówce z towarzyszącymi zaburzeniami widzenia. W surowicy pacjentów często stwierdza się umiarkowane (1,5-3-krotne) zwiększenie aktywności aminotransferaz, które może ustąpić po zmniejszeniu dawki. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niedokrwistość aplastyczna, trombocytopenia, agranulocytoza, neuropatia obwodowa, miopatia, ataksja móżdżkowa, zapalenie nerwu wzrokowego, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), zapalenie naczyń, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe choroby wątroby (pseudoalkoholowe zapalenie, marskość) oraz ciężkie reakcje skórne (TEN, SJS, DRESS).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amiodaron, ataksja móżdżkowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, chlorowodorek amiodaronu, drżenie pozapiramidowe, impotencja, krwotok płucny, majaczenie, marskość wątroby, mikrozłogi rogówki, miopatia, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na światło, neuropatia czuciowo-ruchowa, neuropatia nerwu wzrokowego, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostre zapalenie trzustki, parkinsonizm, pęcherzowe zapalenie skóry, pseudoalkoholowe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia węchu, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie najądrza, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opłucnej, zaparcie, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatrzymanie czynności serca, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie libido, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclophosphamide Accord 1000 mg
Cyklofosfamid, lek cytotoksyczny z grupy oksazafosforyn, stosowany w onkologii i reumatologii, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ściswego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to mielosupresja, manifestująca się leukopenią, neutropenią (bardzo rzadko), gorączką neutropeniczną (często), małopłytkowością i niedokrwistością (niezbyt często). Immunosupresja zwiększa ryzyko infekcji, w tym zapalenia płuc i posocznicy (niezbyt często). Długoterminowo obserwuje się ryzyko nowotworów wtórnych, takich jak ostra białaczka, zespół mielodysplastyczny (rzadko), rak pęcherza moczowego i inne nowotwory lite (częstość nieznana). Charakterystyczne są także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (niezbyt często) i wstrząs anafilaktyczny (bardzo rzadko).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, azoospermia, brak miesiączki, chłoniak nieziarniczy, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba wenookluzyjna wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zarostowa żył płucnych, cyklofosfamid, drgawki, działanie teratogenne, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiponatremia, jadłowstręt, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie jelit, krwotoczne zapalenie pęcherza, leukopenia, limfopenia, łysienie, makrohematuria, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, mielosupresja, migotanie komór, migotanie przedsionków, mikrohematuria, moczówka prosta nerkopochodna, neuralgia, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niepłodność, niewydolność jajników, niewydolność serca, nowotwór wtórny, obrzęk płuc, oksazafosforyna, oligospermia, osłabienie spermatogenezy, ostra białaczka, ostre zapalenie trzustki, parestezja, polineuropatia, posocznica, rak pęcherza moczowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenia owulacji, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepica żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie wątroby, zarostowe zapalenie oskrzelików, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół mielodysplastyczny, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amitriptylinum VP 25 mg
Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA z różną częstością występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia psychiczne (agresja bardzo często), układu nerwowego (senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, dyzartria), serca (kołatanie serca, tachykardia), naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne), żołądka i jelit (suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności) oraz skórne (nadmierna potliwość). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego, majaczenie, omamy, myśli samobójcze, kardiomiopatie, torsade de pointes, ostra jaskra czy zapalenie mięśnia sercowego. W badaniach diagnostycznych często notuje się zwiększenie masy ciała oraz zmiany w zapisie EKG, w tym wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS, a także hiponatremię.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anoreksja, arytmia, ataksja, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, cholestatyczna choroba wątroby, drgawka, drżenie, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, hipertermia, hipomania, hiponatremia, jaskra ostra, kardiomiopatia, kołatanie serca, leukopenia, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, mania, mlekotok, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, nudność, obniżenie libido, obrzęk języka, obrzęk twarzy, omam, paranoja, parestezja, pokrzywka, polineuropatia, porażenna niedrożność jelita, rozszerzenie źrenic, senność, suchość jamy ustnej, suchość oka, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wymioty, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie uwagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Löfflera, żółtaczka, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Polfarmex 12,5 mg
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia (zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), anemia aplastyczna i hemolityczna oraz trombocytopenia. Rzadko obserwuje się także eozynofilię i choroby autoimmunologiczne potwierdzone pozytywnym testem ANA. Do innych istotnych działań należą hiperkaliemia i hipoglikemia (bardzo rzadko), zaburzenia snu (często), dezorientacja i depresja (bardzo rzadko), a także objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia smaku, zawroty głowy, senność, bóle głowy i parestezje. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić tachykardia, dławica piersiowa, palpitacje, niedociśnienie, a bardzo rzadko zatrzymanie akcji serca i wstrząs sercowy. Często zgłaszany jest suchy kaszel i duszność, a bardzo rzadko skurcz oskrzeli i alergiczne zapalenie płuc.
aftowe owrzodzenie, agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, dławica piersiowa, duszność, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hematokryt, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, neutropenia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tachykardia, trombocytopenia, uczulenie na światło, udar mózgu, wielomocz, wrzód trawienny, zaburzenia smaku, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie języka, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Patofizjologia i mechanizm
Pneumonitis to zapalenie śródmiąższowe płuc, wynikające z reakcji immunologicznej na antygeny inhalacyjne lub inne czynniki drażniące, różniące się od infekcyjnego zapalenia płuc. Patogeneza obejmuje początkową reakcję nadwrażliwości typu III z udziałem kompleksów immunologicznych i przeciwciał IgG, przechodzącą w reakcję typu IV zależną od limfocytów T CD8+ i CD4+ (Th1, Th2, Th17). W przewlekłych postaciach dominuje odpowiedź Th2, promująca włóknienie płuc poprzez cytokiny takie jak TGF-β, IL-4, IL-13, IL-17, IFN-γ i TNF. Genetyczne predyspozycje związane są z polimorfizmami HLA-DR i HLA-DQ, a palenie tytoniu wykazuje efekt ochronny w pneumonitis z nadwrażliwości, choć jest czynnikiem ryzyka w pneumonitis indukowanym inhibitorami punktów kontrolnych (CIP). Pneumonitis może mieć różne etiologie, w tym popromienną (RILI), polekową (np. CIP, trastuzumab deruxtecan z ILD do 15,4%, w tym 3,5% stopnia 3), chemiczną oraz hypersensitivity pneumonitis (HP), gdzie ekspozycja na antygeny <5 μm prowadzi do zapalenia i włóknienia.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, chemiczne zapalenie płuc, czynnik martwicy nowotworów, główny układ zgodności tkankowej, inhibitor punktu kontrolnego, interferon gamma, interleukina-17, interleukina-22, komórka dendrytyczna, limfocyt CD4+, limfocyt pomocniczy Th2, limfocyt T, limfocyt T CD8, makrofag pęcherzykowy, naciek limfoplazmocytarny, niedrobnokomórkowy rak płuca, nieserowaciejący ziarniniak, organizujące się zapalenie płuc, ostre śródmiąższowe zapalenie płuc, pęcherzyk płucny, pneumonitis polekowe, pneumonitis popromienne, reakcja nadwrażliwości typu III, reakcja nadwrażliwości typu IV, śródmiąższowe zapalenie płuc, transformujący czynnik wzrostu beta, włóknienie, włóknienie popromienne, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zapalenie płuc popromienne, zespół ostrej niewydolności oddechowej, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Hydroksykarbamid – Działania niepożądane
Hydroksykarbamid charakteryzuje się istotnym profilem działań niepożądanych, z dominującą mielotoksycznością manifestującą się jako neutropenia (< 2,0 x 10⁹/l), retykulocytopenia (< 80 x 10⁹/l), makrocytoza, leukopenia, małopłytkowość (< 80 x 10⁹/l) oraz niedokrwistość (Hb < 4,5 g/dl). U pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową supresja szpiku występuje u ponad 50% przy dawkach maksymalnych, co wymaga modyfikacji dawkowania. Często obserwuje się także zmiany skórne, takie jak owrzodzenia kończyn dolnych, zapalenie naczyń, świąd, łysienie oraz ryzyko rozwoju raka skóry (płaskonabłonkowy, podstawnokomórkowy). Objawy żołądkowo-jelitowe, w tym zapalenie trzustki, nudności, wymioty i biegunka, są powszechne, jednak rzadko prowadzą do przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia trzustki u pacjentów z HIV leczonych jednocześnie lekami przeciwretrowirusowymi (dydanozyna, stawudyna).
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azoospermia, cholestaza, choroba śródmiąższowa płuc, czerwienica prawdziwa, hepatotoksyczność, hydroksykarbamid, leukocytopenia, makrocytoza, małopłytkowość, megaloblastoza, mielotoksyczność, nadpłytkowość samoistna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obrzęk płuc, oligospermia, owrzodzenie skóry, rak skóry, retykulocytopenia, rogowacenie słoneczne, supresja szpiku kostnego, toczeń rumieniowaty układowy, wrzód przewodu pokarmowego, wtórna białaczka, zaburzenie mieloproliferacyjne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół rozpadu guza, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enarenal 20 mg
Enarenal, zawierający enalapryl maleinian, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Do najczęstszych należą kaszel (bardzo często), nieostre widzenie i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (bardzo często), nudności (bardzo często), osłabienie (bardzo często) oraz bóle głowy i depresja (często). Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkaliemia i zwiększenie stężenia kreatyniny (często), a także hiponatremia (niezbyt często). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia), zaburzenia wątroby (niewydolność, zapalenie), reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz obrzęk naczynioruchowy, który może zagrażać życiu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, ból głowy, depresja, enalaprylu maleinian, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kaszel, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Polfarmex 50 mg
W artykule szczegółowo omówiono profil działań niepożądanych leku Captopril Polfarmex w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, stosowanego głównie w terapii nadciśnienia tętniczego. Do najpoważniejszych, choć bardzo rzadkich powikłań należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia i agranulocytoza, szczególnie u pacjentów z dysfunkcją nerek, wymagające natychmiastowego przerwania terapii. Inne rzadkie zaburzenia obejmują pancytopenię, różne typy anemii (aplastyczna, hemolityczna), trombocytopenię oraz indukcję chorób autoimmunologicznych z pozytywnym testem ANA. W zakresie metabolizmu obserwuje się hiperkaliemię i hipoglikemię, które, mimo niskiej częstości, stanowią istotne zagrożenie i wymagają monitorowania parametrów biochemicznych. Często występują zaburzenia snu, dysgeuzja oraz zawroty głowy, natomiast rzadko pojawiają się incydenty naczyniowo-mózgowe, tachykardia, tachyarytmia oraz poważne reakcje skórne, w tym obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevensa-Johnsona.
aftowe owrzodzenie, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anemia, anoreksja, białkomocz, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból klatki piersiowej, ból mięśniowy, ból stawowy, choroba autoimmunologiczna, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja nerek, dysgeuzja, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, fotouczulenie, ginekomastia, gorączka, hematokryt, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, leukocyt, łysienie, mdłości, nadciśnienie tętnicze, neutropenia i agranulocytoza, niedobór hemoglobiny, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, podwyższony poziom BUN, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, suchość w ustach, suchy kaszel, świąd, tachyarytmia, tachykardia, trombocyt, trombocytopenia, wielomocz, wrzód trawienny, wstrząs sercowy, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia snu, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zastój żółci, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Leczenie
Pneumonitis to zapalenie tkanki płucnej, które wymaga szybkiej identyfikacji i eliminacji czynnika wywołującego w celu zapobiegania nieodwracalnym uszkodzeniom płuc. Leczenie opiera się na glikokortykosteroidach, stosowanych w dawkach zależnych od nasilenia choroby: prednizon 0,5-1 mg/kg/dzień w łagodnych i umiarkowanych przypadkach, metyloprednizolon 2-4 mg/kg/dzień w ciężkich stanach, a także na unikaniu alergenów, szczególnie w alergicznym zapaleniu pęcherzyków płucnych. W przypadkach opornych na steroidy stosuje się immunosupresję (mykofenolan mofetylu, azatiopryna, cyklofosfamid, infliksymab) oraz immunoglobuliny dożylne (IVIG) w pneumonitis związanym z inhibitorami punktów kontrolnych immunologicznych. W przewlekłych postaciach z włóknieniem płuc wskazane są leki przeciwfibrotyczne, takie jak pirfenidon i nintedanib. Tlenoterapia i bronchodilatatory wspomagają leczenie w przypadku niewydolności oddechowej i obturacji dróg oddechowych, a rehabilitacja pulmonologiczna poprawia wydolność i jakość życia pacjentów.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azatiopryna, bronchodilatator, cyklofosfamid, glikokortykosteroid, hipoksemia, hypersensitivity pneumonitis, immunoglobulina dożylna, infliksymab, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, lek immunosupresyjny, lek przeciwfibrotyczny, lek rozszerzający oskrzela, metyloprednizolon, mykofenolan mofetylu, nintedanib, pirfenidon, pneumonitis, pneumonitis polekowe, prednizon, rehabilitacja pulmonologiczna, spirometria, tkanka płucna, tlenoterapia, transplantacja płuc, zdolność dyfuzyjna płuc, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g/100 ml
Lek Pentasa w postaci zawiesiny doodbytniczej zawiera mesalazynę w stężeniu 1 g/100 ml i jest związany z szeregiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, bóle brzucha i wymioty, a także bóle głowy i wysypki skórne. Istotne są również rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, w tym gorączka polekowa oraz ciężkie skórne reakcje (SCAR), takie jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Miejscowe działania niepożądane obejmują świąd, dyskomfort i bolesne parcie na stolec, charakterystyczne dla doodbytniczego podania leku. W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano poważne zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), reakcje alergiczne (DRESS, anafilaksja), zapalenia mięśnia sercowego i osierdzia, a także zmiany włókniste w płucach i hepatotoksyczność.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fotosensytyzacja, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zawiesina doodbytnicza, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 500 mg
Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levofloxacin Aurovitas (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które mogą wystąpić już po pierwszej dawce. Na podstawie danych klinicznych z udziałem ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym z ostrą niewydolnością i zgonem), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, zaburzenia rytmu serca (w tym częstoskurcz komorowy i torsade de pointes) oraz tętniak i rozwarstwienie aorty. Długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne reakcje obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne i sensoryczne.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolony, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna półwodna, miastenia, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, rumień trwały polekowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Richter 500 mg
Abirateronu octan, substancja czynna leku Abiraterone Richter, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w badaniach klinicznych fazy 3, gdzie najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemię (18% vs. 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16%), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE, takie jak hipokaliemia (6% vs. 1%), nadciśnienie (7% vs. 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs. 1%), były istotnie częstsze w grupie leczonej abirateronem. Mechanizm działania leku wiąże się z reakcjami mineralokortykosteroidowymi, które można skutecznie kontrolować poprzez jednoczesne stosowanie kortykosteroidów. W badaniach wykluczono pacjentów z niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem, istotnymi chorobami serca, ciężką niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA) oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, choroba serca, częstoskurcz, dusznica bolesna, dysfunkcja lewej komory, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przewlekła choroba wątroby, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Fresenius Kabi 500 mg
Abiraterone Fresenius Kabi (octan abirateronu) jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, podawany w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem lub prednizolonem (5-10 mg/dobę). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują obrzęk obwodowy (23%), hipokaliemię (18%), nadciśnienie tętnicze (22%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. i 4. wg CTCAE, takie jak hipokaliemia (5-6%), nadciśnienie (6-7%), infekcje dróg moczowych (2%), hepatotoksyczność (4-6%), złamania (2%) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe (migotanie przedsionków 2,6%, niewydolność serca 0,7%), wymagają szczególnej uwagi. Mechanizm działania leku wiąże się z efektami mineralokortykosteroidowymi, które można kontrolować farmakologicznie, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów. Pacjenci z wyjściowo podwyższonymi wartościami enzymów wątrobowych są bardziej narażeni na hepatotoksyczność, która może wymagać przerwania terapii, zwłaszcza przy wzroście AlAT lub AspAT >5 x GGN lub bilirubiny >3 x GGN.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, bilirubina całkowita, dławica piersiowa, działanie mineralokortykosteroidowe, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, tachykardia, tętnicze zdarzenie zakrzepowe, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie kostne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 500 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk zawarty w preparacie Levalox, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, zaburzenia ze strony układu nerwowego (w tym drgawki, neuropatie obwodowe, zaburzenia psychiczne i poznawcze), poważne powikłania mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza), a także ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Szczególną uwagę zwraca możliwość wystąpienia bardzo rzadkich, ale ciężkich i potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych, takich jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek serca oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą obserwowano epizody hipoglikemii i hiperglikemii, a także przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym ostrej niewydolności zakończonej zgonem.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolon, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, osłabienie mięśniowe, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak i rozwarstwienie aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 500 mg
Xyvelam, zawierający lewofloksacynę w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz obserwacjami po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze, w tym Candida (częstość ≥1/100 do <1/10). Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, eozynofilia i trombocytopenia, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), natomiast poważniejsze stany, jak neutropenia, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna, są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się z nieznaną częstością, również po pierwszej dawce. Ponadto, zgłaszano przypadki zespołu SIADH, zaburzeń metabolicznych (hipoglikemia, hiperglikemia), oraz szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych i neurologicznych, takich jak bezsenność, stany splątania, drgawki, neuropatie obwodowe i zaburzenia pozapiramidowe.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyskineza, eozynofilia, fotodermatoza, hiperglikemia, hipoglikemia, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, mioklonia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rozwarstwienie aorty, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniak, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 250 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia grzybicze (Candida spp.), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP). Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (reakcje psychotyczne, depresja, majaczenie), neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe), a także kardiologiczne (tachykardia, arytmie, wydłużenie QT). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwawa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, eozynofilia, fluorochinolon, leukopenia, lewofloksacyna, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, palpitacja, pancytopenia, parestezja, polineuropatia czuciowa, polineuropatia czuciowo-ruchowa, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abiraterone Exeltis (octan abirateronu) jest stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego z przerzutami i charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, w tym często występującymi obrzękami obwodowymi, hipokaliemią (18% vs. 8% placebo), nadciśnieniem tętniczym (22% vs. 16% placebo), infekcjami dróg moczowych oraz podwyższoną aktywnością aminotransferaz (AlAT/AspAT). Działania niepożądane stopnia 3. i 4. według CTCAE obejmują hipokaliemię (6%), nadciśnienie (7%), obrzęki (1%) oraz hepatotoksyczność (około 6% pacjentów z podwyższonymi wartościami enzymów wątrobowych). Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko tych zdarzeń u pacjentów wrażliwych na hormony, osób starszych (≥75 lat) oraz z wyjściowym stopniem sprawności ECOG 2. Mechanizm działania leku predysponuje do wystąpienia reakcji mineralokortykosteroidowych, które można skutecznie kontrolować stosując jednocześnie kortykosteroidy.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, biegunka, choroba serca, częstoskurcz, dławica piersiowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, lewokomorowa niewydolność serca, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, reakcja mineralokortykosteroidowa, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie, złamanie patologiczne, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon chorób i schorzeń
Pneumonitis – Zapobieganie i profilaktyka
Pneumonitis stanowi istotne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością, wymagając kompleksowej profilaktyki obejmującej unikanie czynników wywołujących, stosowanie szczepień oraz utrzymanie higieny i zdrowego stylu życia. Kluczowe strategie obejmują eliminację ekspozycji na alergeny i drażniące substancje, stosowanie masek ochronnych typu N95, regularne czyszczenie systemów wentylacyjnych oraz użycie filtrów HEPA. Szczepienia przeciwko pneumokokom (PPV co 5 lat dla osób z grup ryzyka, PCV 7, 10 i 13 dla dzieci i dorosłych), grypie (coroczne), Haemophilus influenzae typu b oraz innym patogenom (COVID-19, krztusiec, ospa wietrzna, odra, RSV) są fundamentem zapobiegania infekcyjnemu zapaleniu płuc. Profilaktyka farmakologiczna, zwłaszcza trimetoprim-sulfametoksazol (TMP-SMX), jest rekomendowana u pacjentów z ryzykiem Pneumocystis jirovecii pneumonia (PJP), m.in. przy liczbie CD4 <200 komórek/mm³, po przeszczepach, przy wysokich dawkach kortykosteroidów (≥20 mg prednizolonu/dzień przez ≥4 tygodnie) oraz w terapii immunosupresyjnej. W profilaktyce aspiracyjnego zapalenia płuc istotne są pozycjonowanie pacjentów (głowa łóżka 30-45°), higiena jamy ustnej oraz techniki kompensacyjne u osób z dysfagią.
alergeny wziewne, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, aspiracyjne zapalenie płuc, choroba autoimmunologiczna, choroba przewlekła, dym tytoniowy, dysfagia, filtr HEPA, Haemophilus influenzae, inhibitor pompy protonowej, kotrimoksazol, lek prokinetyczny, ostra białaczka limfoblastyczna, pneumocystozowe zapalenie płuc, pneumokoki, pneumonitis, pneumonitis popromienne, respiratorowe zapalenie płuc, szczepionka pneumokokowa skoniugowana, szpitalne zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Abiraterone Fresenius Kabi, zawierający octan abirateronu w dawce 250 mg, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Analiza danych z badań klinicznych fazy 3 wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs 17% placebo), hipokaliemia (18% vs 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) oraz obrzęk obwodowy (1% vs 1%). Występowały również poważne powikłania, takie jak choroby serca, hepatotoksyczność, złamania i alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Ryzyko działań niepożądanych było wyższe u pacjentów wrażliwych na hormony, z gorszym statusem ECOG (≥2) oraz u osób w wieku ≥75 lat. Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów zmniejsza częstość i nasilenie efektów mineralokortykosteroidowych.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, arytmia, biegunka, bilirubina, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamania - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroxycarbamid Teva
Podczas terapii hydroksykarbamidem (Hydroxycarbamid Teva 500 mg) kluczowe jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym stężenia hemoglobiny, liczby leukocytów i płytek krwi co najmniej raz w tygodniu. Krytyczne wartości to leukocyty < 2,5 x 10^9/L oraz płytki < 100 x 10^9/L, przy których należy przerwać leczenie do normalizacji. W niedokrwistości sierpowatokrwinkowej morfologię krwi kontroluje się co 2 tygodnie przez pierwsze 2 miesiące lub przy dawce 35 mg/kg/dobę, a następnie co 2 miesiące przy stabilnym stanie i mniejszych dawkach. Monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, mocznik, diureza) i wątroby jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z ich niewydolnością, ze względu na ograniczone dane kliniczne i konieczność ostrożności. Hydroksykarbamid może powodować makrocytozę, maskując niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego, a także wywoływać niedokrwistość hemolityczną, co wymaga diagnostyki i ewentualnego odstawienia leku.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alkalizacja moczu, allopurinol, azot mocznikowy, białaczka, białaczka wtórna, chemioterapia, chłoniak, choroby mieloproliferacyjne, choroby śródmiąższowe płuc, czerwienica prawdziwa, erytropoeza, genotoksyczność, hiperurykemia, hydroksykarbamid, klirens żelaza, kreatynina, krwinki białe, kwas foliowy, kwas moczowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, makrocytoza, małopłytkowość, morfologia krwi, naciek płuc, nadpłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedokrwistość złośliwa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór nerki, nowotwór skóry, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenie kończyn dolnych, parametry kliniczne i laboratoryjne, płytki krwi, radioterapia, witamina B12, włóknienie płuc, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenie HIV, zapalenie naczyń skóry, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zespół mieloproliferacyjny, zgorzel - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enalapril Vitabalans 20 mg
Enalapril Vitabalans w dawce 20 mg, stosowany jako inhibitor ACE, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęściej obserwowanych należą: nieostre widzenie (≥ 1/10), suchy kaszel (≥ 1/10), zawroty głowy (≥ 1/10), osłabienie (≥ 1/10), nudności (≥ 1/10), bóle głowy (≥ 1/100), duszność (≥ 1/100), bóle w klatce piersiowej i zaburzenia rytmu serca (≥ 1/100), a także hiperkaliemia i podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy (≥ 1/100). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka. Wśród działań niepożądanych wymagających szczególnej uwagi znajdują się obrzęk naczynioruchowy z ryzykiem obturacji dróg oddechowych, hipotensja, zwłaszcza ortostatyczna, oraz zaburzenia funkcji nerek, które mogą wymagać modyfikacji terapii lub odstawienia leku.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, depresja szpiku kostnego, dusznica bolesna, enalaprylu maleinian, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, leukocytoza, limfadenopatia, martwica wątroby, naciek w płucach, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wrzód trawienny, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxycarbamid Teva 500 mg
Hydroksykarbamid, stosowany w leczeniu niedokrwistości sierpowatokrwinkowej, charakteryzuje się przede wszystkim działaniem mielotoksycznym, manifestującym się często zahamowaniem czynności szpiku kostnego, w tym neutropenią (<2,0 x 10⁹/L) i retykulocytopenią (<80 x 10⁹/L). Przejściowa mielotoksyczność występuje u mniej niż 10% pacjentów nieosiągających maksymalnej tolerowanej dawki, natomiast przy dawce maksymalnej supresja szpiku dotyka ponad 50% chorych. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i zaparcia, występują często, jednak rzadko wymagają modyfikacji terapii. Hydroksykarbamid może również powodować rzadkie, ale poważne reakcje płucne (np. rozlane nacieki, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych) oraz zaburzenia hematologiczne, w tym megaloblastozę oporną na leczenie kwasem foliowym i witaminą B12. Nie stwierdzono istotnego wpływu leku na funkcję wątroby i nerek u pacjentów z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amenorrhea, anoreksja, azoospermia, białaczka wtórna, choroba śródmiąższowa płuc, czerwienica prawdziwa, gorączka polekowa, hipomagnezemia, hydroksykarbamid, leukopenia, makrocytoza, małopłytkowość, megaloblast, megaloblastoza, mielotoksyczność, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, oligospermia, przewód pokarmowy, rak skóry, reakcja nadwrażliwości, retykulocytopenia, rogowacenie, supresja szpiku kostnego, toczeń rumieniowaty układowy, wrzód przewodu pokarmowego, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie czynności kanalików nerkowych, zaburzenie mieloproliferacyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zahamowanie erytropoezy, zakażenie parwowirusem B19, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skórno-mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pleśń – Etiologia i przyczyny
Alergia na pleśń jest wynikiem nadwrażliwości układu immunologicznego na zarodniki pleśni, które są wszechobecne w środowisku wewnętrznym i zewnętrznym. Mechanizm patofizjologiczny opiera się na produkcji specyficznych przeciwciał IgE po pierwszym kontakcie z alergenem, co prowadzi do degranulacji komórek tucznych i uwalniania histaminy przy kolejnej ekspozycji. Najczęściej uczulającymi gatunkami są Alternaria, Aspergillus, Cladosporium i Penicillium. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergiczną aspergilozę oskrzelowo-płucną (ABPA), dotyczącą 1-2% pacjentów z astmą, wywołaną nadwrażliwością na Aspergillus. Ekspozycja na pleśnie jest czynnikiem ryzyka rozwoju i zaostrzenia chorób układu oddechowego, w tym astmy alergicznej, alergicznego nieżytu nosa oraz alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych. Zarodniki pleśni rozwijają się w warunkach wilgotności powyżej 60%, temperaturze 4,4–38°C oraz obecności celulozy, co sprzyja ich namnażaniu w wilgotnych pomieszczeniach, takich jak piwnice, łazienki czy kuchnie.
alergia na pleśń, alergia pokarmowa, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczny nieżyt nosa, Alternaria, Aspergillus, astma, astma alergiczna, czarna pleśń, histamina, immunoglobulina E, komórki tuczne, mikotoksyna, nadwrażliwość układu immunologicznego, obniżona odporność, Penicillium, płuco farmera, pokrzywka, reakcja alergiczna, układ immunologiczny, zakażenie grzybicze, zarodniki pleśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g
Podczas terapii czopkami Pentasa zawierającymi 1 g mesalazyny najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty oraz wzdęcia (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa) oraz reakcje skórne, w tym wysypka, pokrzywka i rumień. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które są stanami zagrażającymi życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. Lokalnie, w miejscu aplikacji doodbytniczej, mogą pojawić się świąd, dyskomfort oraz bolesne parcie na stolec. W bardzo rzadkich przypadkach (<1/10 000) odnotowano poważne powikłania hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), nefrologiczne (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy) oraz hepatotoksyczność (zapalenie wątroby, marskość, niewydolność wątroby) z podwyższonymi aminotransferazami i parametrami cholestazy.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, biegunka, ból brzucha, cholestaza, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, gorączka polekowa, kamica układu moczowego, leukopenia, łysienie przemijające, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, wzdęcia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone STADA 500 mg
Octan abirateronu stosowany w dawce 1000 mg/dobę w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem (5-10 mg/dobę) w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych wynikających z jego mechanizmu hamowania syntezy androgenów i efektów mineralokortykosteroidowych. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs 17% placebo), hipokaliemia (18% vs 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16%), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 obejmują hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie tętnicze (7% vs 5%), obrzęk obwodowy (1%), niewydolność serca, migotanie przedsionków, złamania oraz hepatotoksyczność (około 6-8% pacjentów z podwyższonymi enzymami wątrobowymi). W badaniach wykluczono pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, istotną chorobą serca, ciężką niewydolnością serca (klasa III-IV wg NYHA) oraz znaczącymi zaburzeniami czynności wątroby (AlAT/AspAT ≥2,5-5x GGN, bilirubina >1,5x GGN). Występowanie działań niepożądanych jest wyższe u pacjentów w podeszłym wieku (≥75 lat) oraz z gorszym statusem wydolności ECOG2.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia, bilirubina, częstoskurcz, dławica piersiowa, dusznica bolesna, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, przerzut do wątroby, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, sepsa, supresja androgenowa, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaawansowany rak gruczołu krokowego, zaburzenie krwotoczne, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zmniejszenie frakcji wyrzutowej, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salaza 500 mg
Mesalazyna, substancja czynna leku Salaza 500 mg (tabletki dojelitowe), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA. Do najczęstszych należą objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak dyskomfort, nudności, ból brzucha, biegunka, wzdęcia i wymioty. Rzadziej obserwuje się bóle głowy i zawroty głowy. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość aplastyczna), reakcje nadwrażliwości (wyprysk alergiczny, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty, pancolitis), neuropatię obwodową, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, a także reakcje alergiczne w płucach (duszność, kaszel, eozynofilowe zapalenie płuc). Wśród działań niepożądanych o bardzo rzadkiej częstości występuje także ostre zapalenie trzustki, śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek oraz zespół nerczycowy.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilowe zapalenie płuc, leukopenia, małopłytkowość, mesalazyna, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, pancolitis, pancytopenia, rumień wielopostaciowy, Salaza, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletki dojelitowe, terminologia MedDRA, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk alergiczny, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na pleśń – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Alergia na pleśń to immunologiczna nadwrażliwość na zarodniki pleśniowe, dotykająca 3-10% populacji, a nawet do 80% pacjentów z astmą. Ekspozycja na zarodniki może wywoływać objawy alergicznego nieżytu nosa, takie jak kichanie, zatkany lub cieknący nos, kaszel, świąd i łzawienie oczu, które nasilają się w wilgotnych środowiskach i określonych porach roku. U pacjentów z astmą alergia na pleśń może prowadzić do zaostrzeń, w tym ciężkich ataków astmy. Rzadziej występują poważniejsze stany, takie jak alergiczne grzybicze zapalenie zatok, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna (ABPA) oraz alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, testach skórnych i oznaczeniu specyficznych IgE, z uwzględnieniem ekstraktu z Alternaria alternata jako jedynego standaryzowanego alergenu do immunoterapii.
alergia na pleśń, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, alergiczne grzybicze zapalenie zatok przynosowych, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczny nieżyt nosa, Alternaria alternata, automatyczny wstrzykiwacz adrenaliny, długo działający beta-agonista, immunoterapia, kortykosteroid donosowy, lek przeciwhistaminowy, lek zmniejszający przekrwienie, modyfikator leukotrienów, montelukast, reakcja nadwrażliwości, roztwór soli fizjologicznej, skurcz oskrzeli, stabilizator komórek tucznych, systemowy kortykosteroid, szczepionka alergiczna, terapia przeciwgrzybicza, test IgE, test skórny, wziewny kortykosteroid, zaostrzenie astmy, zapalenie dróg oddechowych, zarodnik pleśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Jelfa 25 mg
Kaptopryl, inhibitor ACE, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz nefropatii cukrzycowej, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia i agranulocytoza, szczególnie u pacjentów z dysfunkcją nerek. Inne rzadkie, ale istotne działania obejmują hiperkaliemię (szczególnie u chorych z niewydolnością nerek), zaburzenia neurologiczne (np. zawroty głowy, incydenty naczyniowo-mózgowe), kardiologiczne (tachykardia, tachyarytmia, rzadko zatrzymanie serca), oraz charakterystyczny suchy kaszel. Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha) oraz reakcje skórne (świąd, wysypka, łysienie), z rzadkimi przypadkami obrzęku naczynioruchowego i ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona). Występują również rzadkie zaburzenia czynności wątroby i nerek, a także zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, takie jak białkomocz, hiperkaliemia, podwyższone enzymy wątrobowe, leukopenia i trombocytopenia.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anoreksja, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból mięśni, ból stawu, dławica piersiowa, duszność, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kołatanie serca, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudność, OB, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie aftowe, pancytopenia, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, splątanie, suchy kaszel, świąd, tachyarytmia, tachykardia, wielomocz, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie smaku, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastój żółci, zawrót głowy, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Działania niepożądane
Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego z przerzutami, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych wynikający z mechanizmu blokowania produkcji androgenów. W badaniach klinicznych fazy 3 najczęściej obserwowano obrzęk obwodowy (23% vs. 17% placebo), hipokaliemię (18% vs. 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16%) oraz zakażenia dróg moczowych i podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT). Cięższe działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs. 1%), nadciśnienie (7% vs. 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs. 1%). Hepatotoksyczność, manifestująca się wzrostem AlAT, AspAT i bilirubiny, występowała u około 6% pacjentów, głównie w pierwszych 3 miesiącach terapii, z koniecznością przerwania leczenia w przypadku wzrostu enzymów >5 x GGN lub bilirubiny >3 x GGN. W badaniach wykluczono pacjentów z ciężkimi chorobami wątroby i serca, co ograniczało ryzyko poważnych powikłań.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, arytmia, biegunka, choroba serca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, przerzut do wątroby, przewlekła choroba wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, stężenie całkowitej bilirubiny, supresja androgenowa, tachykardia, test czynnościowy wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie krwotoczne, zakażenie dróg moczowych, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie, złamanie patologiczne, zmniejszenie frakcji wyrzutowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 1 g
Mesalazyna w dawce 1 g (tabletki o przedłużonym uwalnianiu, Pentasa) stosowana w terapii chorób zapalnych jelit może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, od często występujących zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty) oraz bólów głowy i wysypki, po rzadkie, ale poważne powikłania. Do tych ostatnich należą ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, gorączkę polekową, DRESS oraz rumień wielopostaciowy. Wśród działań niepożądanych bardzo rzadkich znajdują się zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia), nefrologiczne (ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy), hepatotoksyczność (zwiększona aktywność aminotransferaz, marskość, niewydolność wątroby) oraz kardiologiczne (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia). Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi i funkcji narządów u pacjentów długotrwale leczonych mesalazyną.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, cholestaza, choroba zapalna jelit, eozynofilia płucna, fotoalergia, gorączka polekowa, hepatotoksyczność, kamica moczowa, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zaostrzenie choroby, zapalenie całej okrężnicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 4 g
Mesalazyna, substancja czynna leku Pentasa 4 g, może powodować działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, ból brzucha, nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), a także bóle głowy i wysypkę. Bardzo rzadkie (<1/10 000) reakcje obejmują poważne zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), neuropatię obwodową, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, ostre zapalenie trzustki, hepatotoksyczność, śródmiąższową chorobę płuc oraz ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Mechanizmy niektórych poważnych działań, takich jak zapalenie mięśnia sercowego, trzustki, nerek i wątroby, mogą mieć podłoże alergiczne, choć nie są w pełni poznane. Nadwrażliwość na światło może prowadzić do ciężkich reakcji, zwłaszcza u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bóle brzucha, cholestaza, choroba zapalna jelita, eozynofilia płucna, fotonadwrażliwość, gorączka polekowa, łysienie przemijające, marskość wątroby, mesalazyna, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, zapalenie całej okrężnicy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lisinopril Grindeks 10 mg
Lisinopril Grindeks, zawierający lizynopryl dwuwodny, jest inhibitorem ACE o szerokim spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy (często), kaszel suchy (często), wymioty i biegunka (często), a także objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie tętnicze (często). Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie hemoglobiny i hematokrytu (rzadko), a bardzo rzadko poważne powikłania, w tym zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcje anafilaktyczne, zapalenie trzustki, hepatotoksyczność oraz obrzęk naczynioruchowy. Warto podkreślić, że hipoglikemia występuje bardzo rzadko, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Monitorowanie parametrów hematologicznych, nerkowych (w tym stężenia kreatyniny i mocznika) oraz elektrolitów (hiperkaliemia, hiponatremia) jest niezbędne podczas terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, bezmocz, biegunka, ból głowy, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, dysgeuzja, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wymioty, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Śródmiąższowa choroba płuc – Epidemiologia
Śródmiąższowa choroba płuc (ILD) to heterogenna grupa schorzeń charakteryzujących się zapaleniem i/lub włóknieniem tkanki śródmiąższowej płuc. Epidemiologia ILD jest zróżnicowana geograficznie i etiologicznie, z rozpowszechnieniem w Europie i USA wynoszącym odpowiednio 6,3-76,0 oraz około 74,3 na 100 000 osób. Zapadalność globalna wzrosła o 51% w latach 1990-2019, osiągając 207,2 przypadków na 100 000 osób. Najczęstszą formą ILD jest samoistne włóknienie płuc (IPF), z zapadalnością standaryzowaną względem wieku od 0,09 do 1,30 na 10 000 osób, a rozpowszechnieniem od 0,33 do 4,51 na 10 000 w zależności od regionu. ILD związane z chorobami tkanki łącznej (CTD-ILD) oraz alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych wykazują istotne różnice regionalne, np. CTD-ILD stanowi 33,3% przypadków w Kanadzie, a alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych 10,7-47,3% w Indiach. Występują także różnice demograficzne: ILD częściej diagnozuje się u kobiet (131,4 na 100 000) niż u mężczyzn (121,3 na 100 000), jednak wskaźniki śmiertelności i DALY są wyższe u mężczyzn (odpowiednio 4,6 i 93,3 na 100 000).
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, choroby spichrzeniowe, gruźlica płuc, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, lek przeciwzwłóknieniowy, limfocytowe śródmiąższowe zapalenie płuc, mieszana choroba tkanki łącznej, niespecyficzne śródmiąższowe zapalenie płuc, przeszczep płuca, reumatoidalne zapalenie stawów, samoistne włóknienie płuc, sarkoidoza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowa choroba płuc związana z chorobami tkanki łącznej, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, włóknienie tkanki śródmiąższowej, wrodzony niedobór odporności, zapalenie mięśni, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ludiomil 75 mg
Chlorowodorek maprotyliny, stosowany w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych (Ludiomil), wykazuje działania niepożądane głównie łagodne i przemijające, które ustępują podczas kontynuacji leczenia lub po redukcji dawki. Nie zawsze korelują one z poziomem stężenia leku w osoczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększoną wrażliwość na działania przeciwcholinergiczne, neurologiczne, psychiczne i sercowo-naczyniowe oraz zmniejszoną zdolność metabolizowania i wydalania leku. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia krwi (leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia – bardzo rzadko <1/10000), zaburzenia psychiczne (niepokój, mania, bezsenność – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia układu nerwowego (senność, zawroty głowy – bardzo często ≥1/10), zaburzenia serca (tachykardia zatokowa – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (suchość błony śluzowej jamy ustnej – bardzo często ≥1/10), oraz zaburzenia skóry (wysypka, pokrzywka – często ≥1/100 do <1/10). W przypadku ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych lub psychicznych, leczenie należy przerwać.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, ataksja, chlorowodorek maprotyliny, depersonalizacja, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hipomania, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwdepresyjny pierścieniowy, leukopenia, majaczenie, maprotylina, migotanie komór, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, parestezja, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, SSRI, stan splątania, szum uszny, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie mikcji, zapalenie naczyń skórnych, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone G.L. Pharma 250 mg
Produkt leczniczy Abiraterone G.L. Pharma (octan abirateronu 250 mg) stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego z przerzutami wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, wśród których najczęściej obserwuje się obrzęk obwodowy (23%), hipokaliemię (18%), nadciśnienie tętnicze (22%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania niepożądane mineralokortykosteroidowe, takie jak hipokaliemia, nadciśnienie i zastój płynów, wynikają z mechanizmu działania leku i występują częściej niż w grupie placebo (odpowiednio 18% vs. 8%, 22% vs. 16%, 23% vs. 17%). Działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmują hipokaliemię (6%), nadciśnienie (7%), a także hepatotoksyczność, która występuje u około 6% pacjentów, manifestując się wzrostem AlAT, AspAT powyżej 5 x GGN lub bilirubiny powyżej 1,5 x GGN, zwykle w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii. Wysokie ryzyko hepatotoksyczności obserwuje się u pacjentów z podwyższonymi wartościami wyjściowymi enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania leczenia.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, arytmia, bilirubina, choroba serca, dusznica bolesna, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, krwiomocz, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego z przerzutami, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, złamanie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salaza 1000 mg
Lek Salaza zawiera mesalazynę w dawce 1000 mg w postaci tabletek dojelitowych i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według MedDRA. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Monitorowanie funkcji nerek jest niezbędne ze względu na ryzyko śródmiąższowego zapalenia nerek, niewydolności nerek i zespołu nerczycowego. Często obserwuje się także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak dyskomfort, ból brzucha, biegunka i wymioty. Pacjenci z atopowym zapaleniem skóry lub wypryskiem alergicznym mogą doświadczać nasilonych reakcji nadwrażliwości na światło.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, kamica moczowa, leukopenia, małopłytkowość, mesalazyna, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, rumień wielopostaciowy, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk alergiczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 250 mg
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejsze działania obejmują reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym ostre niewydolności zakończone zgonem), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz arytmie komorowe typu torsade de pointes z ryzykiem zatrzymania akcji serca. Istotne są również powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek oraz zaburzenia neurologiczne, w tym obwodowe neuropatie czuciowe i czuciowo-ruchowe, które mogą być długotrwałe i potencjalnie nieodwracalne. Dodatkowo, lewofloksacyna może indukować zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hipoglikemia, hiperglikemia, śpiączka hipoglikemiczna) oraz zespół SIADH.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, dyskineza, fluorochinolon, fotowrażliwość, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone G.L. Pharma 500 mg
Abiraterone G.L. Pharma (500 mg, tabletki powlekane) jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, podawany w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem lub prednizolonem (5-10 mg/dobę). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują obrzęk obwodowy, hipokaliemię (18% vs. 8% placebo), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT). Ciężkie reakcje mineralokortykosteroidowe stopnia 3 i 4 wg CTCAE występowały odpowiednio u 6% (hipokaliemia), 7% (nadciśnienie) i 1% (zastój płynów) pacjentów. Występuje także ryzyko hepatotoksyczności, z 6-8,4% pacjentów doświadczających wzrostu enzymów wątrobowych powyżej 5x GGN, najczęściej w pierwszych 3 miesiącach terapii. W przypadku istotnego wzrostu AlAT, AspAT lub bilirubiny (>5x lub >3x GGN) zaleca się przerwanie leczenia. Pacjenci z wyjściowymi zaburzeniami czynności wątroby byli bardziej narażeni na hepatotoksyczność. W badaniach wykluczono osoby z niekontrolowanym nadciśnieniem, ciężką chorobą serca (klasy III-IV wg NYHA) oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, arytmia, bilirubina całkowita, dusznica bolesna, efekt mineralokortykosteroidowy, enzymy wątrobowe, frakcja wyrzutowa serca, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, orchidektomia, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płucne – Etiologia i przyczyny
Włóknienie płucne charakteryzuje się uszkodzeniem i bliznowaceniem tkanki płucnej, prowadzącym do zaburzeń wymiany gazowej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując przyczyny polekowe (np. bleomycyna, amiodaron), popromienne, środowiskowe (np. pleśnie, dym tytoniowy), autoimmunologiczne (np. reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina układowa) oraz zawodowe (np. azbest, krzemionka). Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) stanowi najczęstszą i najcięższą formę, diagnozowaną po wykluczeniu innych przyczyn, z dominacją u mężczyzn powyżej 50. roku życia. Czynniki ryzyka IPF to m.in. palenie tytoniu (ok. 75% pacjentów), narażenie zawodowe, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) oraz predyspozycje genetyczne, w tym mutacje w genach MUC5B, TERT, TERC, SFTPA2 i SFTPC. Patogeneza łączy teorię zapalną i nieprawidłowej naprawy nabłonka pęcherzyków płucnych, prowadząc do aktywacji fibroblastów i nadmiernej produkcji macierzy pozakomórkowej.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, azbestoza, bliznowacenie tkanki płucnej, choroba autoimmunologiczna, dysfunkcja mitochondrialna, idiopatyczne włóknienie płuc, krzemica, lek przeciwnowotworowy, nadciśnienie płucne, odma opłucnowa, pneumokonioza, pylica płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, skracanie telomerów, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina układowa, włóknienie płucne, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy, zespół Sjögrena - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salaza 500 mg
Produkt leczniczy Salaza 500 mg w postaci czopków zawierających mesalazynę może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których częstość występowania klasyfikowana jest zgodnie z terminologią MedDRA. Wśród rzadkich działań niepożądanych (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się poważne zmiany hematologiczne, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość aplastyczna. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym wyprysk alergiczny, gorączka polekowa, toczeń rumieniowaty oraz pancolitis. Z nieznaną częstością zgłaszane są objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa), kardiologiczne (zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia), pulmonologiczne (duszność, kaszel, alergiczne i eozynofilowe zapalenie płuc, nacieki i zapalenie płuc), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (dyskomfort, biegunka, nudności, wymioty, ostre zapalenie trzustki, nasilenie objawów zapalenia jelita grubego). Ponadto mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby (wzrost aminotransferaz, zapalenie i cholestatyczne zapalenie wątroby) oraz ciężkie reakcje skórne (DRESS, SJS, TEN), które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, szczególnie u pacjentów z chorobami skóry.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, działanie niepożądane mesalazyny, eozynofilowe zapalenie płuc, fotowrażliwość, gorączka polekowa, granulocyt, kamica nerkowa, leukopenia, małopłytkowość, mesalazyna, morfologia krwi, naciek płucny, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, wyprysk alergiczny, wyprysk atopowy, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tatica 500 mg
Abirateron octan (Tatica) jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego i dostępny w dawkach 250 mg oraz 500 mg. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na danych z badań klinicznych fazy 3, gdzie najczęściej obserwowano działania niepożądane takie jak obrzęk obwodowy (23%), hipokaliemia (18%), nadciśnienie tętnicze (22%), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania mineralokortykosteroidowe, w tym nadciśnienie, hipokaliemia i zastój płynów, występowały istotnie częściej w grupie leczonej abirateronem w porównaniu do placebo (odpowiednio 18% vs. 8%, 22% vs. 16%, 23% vs. 17%). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6%), nadciśnienie (7%) oraz obrzęk obwodowy (1%). Współstosowanie kortykosteroidów zmniejsza częstość i nasilenie tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wyjściowym statusem ECOG 2 oraz u osób w wieku ≥75 lat, u których obserwowano większą częstość i nasilenie działań niepożądanych.
abirateron, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, dusznica bolesna, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego