Działania niepożądane
Amitriptylinum VP 25 mg

Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA z różną częstością występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia psychiczne (agresja bardzo często), układu nerwowego (senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, dyzartria), serca (kołatanie serca, tachykardia), naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne), żołądka i jelit (suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności) oraz skórne (nadmierna potliwość). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego, majaczenie, omamy, myśli samobójcze, kardiomiopatie, torsade de pointes, ostra jaskra czy zapalenie mięśnia sercowego. W badaniach diagnostycznych często notuje się zwiększenie masy ciała oraz zmiany w zapisie EKG, w tym wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS, a także hiponatremię.

Charakterystyka działań niepożądanych leku Amitriptylinum VP

Amitryptylina może wywoływać działania niepożądane typowe dla trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Warto zaznaczyć, że niektóre objawy, takie jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido, mogą być również objawami depresji i zwykle ulegają osłabieniu wraz z poprawą stanu pacjenta.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów MedDRA, z następującą częstością występowania:2

  • Bardzo często (>1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Często (>1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych amitryptyliny

Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Częstość Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko Zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia, małopłytkowość Zaburzenia dotyczące składu krwi, mogące powodować osłabienie, większą podatność na infekcje lub zaburzenia krzepnięcia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko Zmniejszone łaknienie Ograniczenie apetytu i zmniejszenie spożycia pokarmów
Nieznana Anoreksja, wahania poziomu cukru we krwi Całkowita utrata apetytu oraz zaburzenia glikemii mogące wpływać na kontrolę cukrzycy
Zaburzenia psychiczne Bardzo często Agresja Wzmożona drażliwość i agresywne zachowania wobec innych
Często Stan splątania, zmniejszone libido, niepokój Dezorientacja, obniżenie popędu płciowego oraz odczuwanie lęku i napięcia
Niezbyt często Hipomania, mania, lęk, bezsenność, koszmary senne Stany podwyższonego nastroju, nadaktywności, trudności z zasypianiem oraz występowanie niepokojących snów
Rzadko Majaczenie (u pacjentów w podeszłym wieku), omamy, myśli lub zachowania samobójcze* Poważne zaburzenia świadomości, postrzeganie nieistniejących bodźców oraz niebezpieczne myśli autodestrukcyjne
Nieznana Paranoja Nieuzasadnione przekonanie o prześladowaniu lub spisku
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, ospałość, zaburzenia mowy (dyzartria) Nasilona potrzeba snu, mimowolne drżenia kończyn, uczucie wirowania, bóle głowy, spowolnienie psychomotoryczne oraz trudności w wyraźnym mówieniu
Często Zaburzenia uwagi, zaburzenia smaku, parestezje, ataksja Trudności z koncentracją, zmienione odczuwanie smaków, mrowienie/drętwienie oraz zaburzenia koordynacji ruchowej
Niezbyt często Drgawki Napady padaczkowe z mimowolnymi skurczami mięśni
Bardzo rzadko Akatyzja, polineuropatia Niemożność pozostania w bezruchu oraz uszkodzenie wielu nerwów obwodowych
Nieznana Zaburzenia pozapiramidowe Objawy parkinsonowskie, sztywność mięśniowa lub nieprawidłowe ruchy
Zaburzenia oka Bardzo często Zaburzenia akomodacji Trudności z dostosowaniem ostrości widzenia na różne odległości
Często Rozszerzenie źrenic Powiększenie średnicy źrenic, zwiększające wrażliwość na światło
Bardzo rzadko Ostra jaskra Nagły wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zagrażający widzeniu
Nieznana Suchość oka Zmniejszone wydzielanie łez powodujące dyskomfort i swędzenie
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Szumy uszne Słyszenie dźwięków (np. dzwonienie, szumienie) przy braku zewnętrznego źródła dźwięku
Zaburzenia serca Bardzo często Kołatanie serca, tachykardia Odczuwalne, szybkie lub nieregularne bicie serca oraz przyspieszenie rytmu serca
Często Blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa Zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu
Rzadko Arytmia Nieregularny rytm serca
Bardzo rzadko Kardiomiopatie, torsade de pointes Uszkodzenie mięśnia sercowego oraz potencjalnie śmiertelna arytmia komorowa
Nieznana Zapalenia mięśnia sercowego z nadwrażliwości Reakcja autoimmunologiczna powodująca zapalenie mięśnia sercowego
Zaburzenia naczyniowe Bardzo często Niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała, powodujący zawroty głowy
Niezbyt często Nadciśnienie tętnicze Podwyższone wartości ciśnienia krwi
Nieznana Hipertermia Znaczne podwyższenie temperatury ciała
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często Zatkany nos Uczucie niedrożności nosa utrudniające oddychanie
Bardzo rzadko Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych i, odpowiednio, tkanki płucnej (zapalenie pęcherzyków płucnych, Zespół Löfflera) Stan zapalny płuc o podłożu alergicznym, mogący powodować duszność i kaszel
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności Zmniejszone wydzielanie śliny, trudności z wypróżnianiem oraz uczucie mdłości
Niezbyt często Biegunka, wymioty, obrzęk języka Częste luźne stolce, zwracanie treści pokarmowej oraz powiększenie języka
Rzadko Powiększenie gruczołów ślinowych, porażenna niedrożność jelita Obrzęk ślinianek oraz zatrzymanie pasażu jelitowego bez mechanicznej przeszkody
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Żółtaczka Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zaburzeń funkcji wątroby
Niezbyt często Zaburzenia czynności wątroby (np. cholestatyczna choroba wątroby) Nieprawidłowa praca wątroby, często z utrudnionym odpływem żółci
Nieznana Zapalenie wątroby Stan zapalny miąższu wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Nadmierna potliwość Wzmożone wydzielanie potu, zwłaszcza w nocy
Niezbyt często Wysypka, pokrzywka, obrzęk twarzy Zmiany skórne o charakterze wysypkowym, bąblowym oraz opuchlizna twarzy
Rzadko Łysienie, reakcja nadwrażliwości na światło Utrata włosów oraz wzmożona reakcja skóry na ekspozycję na światło słoneczne
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Często Zaburzenia mikcji Trudności z oddawaniem moczu
Niezbyt często Zatrzymanie moczu Niemożność opróżnienia pęcherza moczowego
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Zaburzenia erekcji Trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem wzwodu
Niezbyt często Mlekotok Wydzielanie mleka z piersi niezwiązane z karmieniem
Rzadko Ginekomastia Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie, uczucie pragnienia Poczucie wyczerpania oraz wzmożone pragnienie
Rzadko Gorączka Podwyższona temperatura ciała
Badania diagnostyczne Bardzo często Zwiększenie masy ciała Przyrost wagi, często niezwiązany ze zmianą nawyków żywieniowych
Często Nietypowy zapis EKG, wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, wydłużenie zespołu QRS w zapisie elektrokardiograficznym, hiponatremia Zmiany w badaniu elektrycznej aktywności serca mogące zwiększać ryzyko arytmii oraz obniżenie stężenia sodu we krwi
Niezbyt często Zwiększenie ciśnienia śródgałkowego Podwyższone ciśnienie wewnątrz gałki ocznej
Rzadko Zmniejszenie masy ciała. Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności aminotransferaz Spadek wagi oraz odchylenia w parametrach laboratoryjnych wskazujące na zaburzenia funkcji wątroby

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Odnotowano przypadki myśli lub zachowań samobójczych podczas leczenia amitryptyliną lub krótko po jego zakończeniu. Wymaga to szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.3

Badania epidemiologiczne, przeprowadzone głównie u pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u osób leczonych lekami z grupy SSRI i TLPD (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Mechanizm odpowiedzialny za to zwiększone ryzyko pozostaje niewyjaśniony.4

Monitorowanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.5

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek.6

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl