Działania niepożądane
Amitriptylinum VP 25 mg
Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów MedDRA z różną częstością występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia psychiczne (agresja bardzo często), układu nerwowego (senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, dyzartria), serca (kołatanie serca, tachykardia), naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne), żołądka i jelit (suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności) oraz skórne (nadmierna potliwość). Rzadziej obserwuje się poważne reakcje, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego, majaczenie, omamy, myśli samobójcze, kardiomiopatie, torsade de pointes, ostra jaskra czy zapalenie mięśnia sercowego. W badaniach diagnostycznych często notuje się zwiększenie masy ciała oraz zmiany w zapisie EKG, w tym wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS, a także hiponatremię.
Charakterystyka działań niepożądanych leku Amitriptylinum VP
Amitryptylina może wywoływać działania niepożądane typowe dla trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Warto zaznaczyć, że niektóre objawy, takie jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido, mogą być również objawami depresji i zwykle ulegają osłabieniu wraz z poprawą stanu pacjenta.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów MedDRA, z następującą częstością występowania:2
- Bardzo często (>1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
- Często (>1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
- Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
- Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Tabela działań niepożądanych amitryptyliny
| Klasyfikacja układów i narządów MedDRA | Częstość | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Rzadko | Zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia, małopłytkowość | Zaburzenia dotyczące składu krwi, mogące powodować osłabienie, większą podatność na infekcje lub zaburzenia krzepnięcia |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Rzadko | Zmniejszone łaknienie | Ograniczenie apetytu i zmniejszenie spożycia pokarmów |
| Nieznana | Anoreksja, wahania poziomu cukru we krwi | Całkowita utrata apetytu oraz zaburzenia glikemii mogące wpływać na kontrolę cukrzycy | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Agresja | Wzmożona drażliwość i agresywne zachowania wobec innych |
| Często | Stan splątania, zmniejszone libido, niepokój | Dezorientacja, obniżenie popędu płciowego oraz odczuwanie lęku i napięcia | |
| Niezbyt często | Hipomania, mania, lęk, bezsenność, koszmary senne | Stany podwyższonego nastroju, nadaktywności, trudności z zasypianiem oraz występowanie niepokojących snów | |
| Rzadko | Majaczenie (u pacjentów w podeszłym wieku), omamy, myśli lub zachowania samobójcze* | Poważne zaburzenia świadomości, postrzeganie nieistniejących bodźców oraz niebezpieczne myśli autodestrukcyjne | |
| Nieznana | Paranoja | Nieuzasadnione przekonanie o prześladowaniu lub spisku | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, ospałość, zaburzenia mowy (dyzartria) | Nasilona potrzeba snu, mimowolne drżenia kończyn, uczucie wirowania, bóle głowy, spowolnienie psychomotoryczne oraz trudności w wyraźnym mówieniu |
| Często | Zaburzenia uwagi, zaburzenia smaku, parestezje, ataksja | Trudności z koncentracją, zmienione odczuwanie smaków, mrowienie/drętwienie oraz zaburzenia koordynacji ruchowej | |
| Niezbyt często | Drgawki | Napady padaczkowe z mimowolnymi skurczami mięśni | |
| Bardzo rzadko | Akatyzja, polineuropatia | Niemożność pozostania w bezruchu oraz uszkodzenie wielu nerwów obwodowych | |
| Nieznana | Zaburzenia pozapiramidowe | Objawy parkinsonowskie, sztywność mięśniowa lub nieprawidłowe ruchy | |
| Zaburzenia oka | Bardzo często | Zaburzenia akomodacji | Trudności z dostosowaniem ostrości widzenia na różne odległości |
| Często | Rozszerzenie źrenic | Powiększenie średnicy źrenic, zwiększające wrażliwość na światło | |
| Bardzo rzadko | Ostra jaskra | Nagły wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zagrażający widzeniu | |
| Nieznana | Suchość oka | Zmniejszone wydzielanie łez powodujące dyskomfort i swędzenie | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Szumy uszne | Słyszenie dźwięków (np. dzwonienie, szumienie) przy braku zewnętrznego źródła dźwięku |
| Zaburzenia serca | Bardzo często | Kołatanie serca, tachykardia | Odczuwalne, szybkie lub nieregularne bicie serca oraz przyspieszenie rytmu serca |
| Często | Blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa | Zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu | |
| Rzadko | Arytmia | Nieregularny rytm serca | |
| Bardzo rzadko | Kardiomiopatie, torsade de pointes | Uszkodzenie mięśnia sercowego oraz potencjalnie śmiertelna arytmia komorowa | |
| Nieznana | Zapalenia mięśnia sercowego z nadwrażliwości | Reakcja autoimmunologiczna powodująca zapalenie mięśnia sercowego | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji ciała, powodujący zawroty głowy |
| Niezbyt często | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone wartości ciśnienia krwi | |
| Nieznana | Hipertermia | Znaczne podwyższenie temperatury ciała | |
| Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo często | Zatkany nos | Uczucie niedrożności nosa utrudniające oddychanie |
| Bardzo rzadko | Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych i, odpowiednio, tkanki płucnej (zapalenie pęcherzyków płucnych, Zespół Löfflera) | Stan zapalny płuc o podłożu alergicznym, mogący powodować duszność i kaszel | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności | Zmniejszone wydzielanie śliny, trudności z wypróżnianiem oraz uczucie mdłości |
| Niezbyt często | Biegunka, wymioty, obrzęk języka | Częste luźne stolce, zwracanie treści pokarmowej oraz powiększenie języka | |
| Rzadko | Powiększenie gruczołów ślinowych, porażenna niedrożność jelita | Obrzęk ślinianek oraz zatrzymanie pasażu jelitowego bez mechanicznej przeszkody | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Żółtaczka | Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zaburzeń funkcji wątroby |
| Niezbyt często | Zaburzenia czynności wątroby (np. cholestatyczna choroba wątroby) | Nieprawidłowa praca wątroby, często z utrudnionym odpływem żółci | |
| Nieznana | Zapalenie wątroby | Stan zapalny miąższu wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nadmierna potliwość | Wzmożone wydzielanie potu, zwłaszcza w nocy |
| Niezbyt często | Wysypka, pokrzywka, obrzęk twarzy | Zmiany skórne o charakterze wysypkowym, bąblowym oraz opuchlizna twarzy | |
| Rzadko | Łysienie, reakcja nadwrażliwości na światło | Utrata włosów oraz wzmożona reakcja skóry na ekspozycję na światło słoneczne | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Zaburzenia mikcji | Trudności z oddawaniem moczu |
| Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Niemożność opróżnienia pęcherza moczowego | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Zaburzenia erekcji | Trudności z osiągnięciem lub utrzymaniem wzwodu |
| Niezbyt często | Mlekotok | Wydzielanie mleka z piersi niezwiązane z karmieniem | |
| Rzadko | Ginekomastia | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Zmęczenie, uczucie pragnienia | Poczucie wyczerpania oraz wzmożone pragnienie |
| Rzadko | Gorączka | Podwyższona temperatura ciała | |
| Badania diagnostyczne | Bardzo często | Zwiększenie masy ciała | Przyrost wagi, często niezwiązany ze zmianą nawyków żywieniowych |
| Często | Nietypowy zapis EKG, wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, wydłużenie zespołu QRS w zapisie elektrokardiograficznym, hiponatremia | Zmiany w badaniu elektrycznej aktywności serca mogące zwiększać ryzyko arytmii oraz obniżenie stężenia sodu we krwi | |
| Niezbyt często | Zwiększenie ciśnienia śródgałkowego | Podwyższone ciśnienie wewnątrz gałki ocznej | |
| Rzadko | Zmniejszenie masy ciała. Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności aminotransferaz | Spadek wagi oraz odchylenia w parametrach laboratoryjnych wskazujące na zaburzenia funkcji wątroby |
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Odnotowano przypadki myśli lub zachowań samobójczych podczas leczenia amitryptyliną lub krótko po jego zakończeniu. Wymaga to szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.3
Badania epidemiologiczne, przeprowadzone głównie u pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u osób leczonych lekami z grupy SSRI i TLPD (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Mechanizm odpowiedzialny za to zwiększone ryzyko pozostaje niewyjaśniony.4
Monitorowanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.5
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za lek.6
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania