apolipoproteina A-I

Apolipoproteina A-I (ApoA-I) to główne białko strukturalne lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL), stanowiące około 70% składu białkowego tych cząsteczek. Jest kodowana przez gen APOA1 zlokalizowany na chromosomie 11. Białko to odgrywa kluczową rolę w metabolizmie lipidów, szczególnie w transporcie zwrotnym cholesterolu – procesie, w którym cholesterol jest transportowany z tkanek obwodowych do wątroby w celu wydalenia.

ApoA-I pełni funkcję aktywatora enzymu lecytyna-cholesterol acylotransferazy (LCAT), który przekształca wolny cholesterol w estry cholesterolu w cząsteczkach HDL. Białko to również ułatwia wiązanie HDL z receptorami błonowymi i uczestniczy w effluksie cholesterolu z komórek za pośrednictwem transportera ABCA1. Niskie stężenie ApoA-I w surowicy jest związane ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie apolipoproteiny A-I może dostarczyć cennych informacji na temat funkcji HDL, często bardziej precyzyjnych niż samo oznaczanie stężenia cholesterolu HDL. Mutacje w genie APOA1 mogą prowadzić do chorób dziedzicznych, takich jak rodzinna hipercholesterolemia, amyloidoza ApoA-I czy choroba Tangiera. Obecnie prowadzone są badania nad potencjalnym wykorzystaniem rekombinowanych wariantów ApoA-I w leczeniu miażdżycy i ostrych zespołów wieńcowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl