stanol roślinny

Stanole roślinne to związki chemiczne naturalnie występujące w roślinach, które strukturalnie przypominają cholesterol. Są to nasycone sterole roślinne, które różnią się od steroli roślinnych brakiem podwójnego wiązania w pierścieniu sterolowym. Najczęściej spotykane stanole to sitostanol i kampestanol.

Mechanizm działania stanoli roślinnych polega na hamowaniu wchłaniania cholesterolu w jelicie cienkim. Konkurują one z cholesterolem o włączenie do miceli w jelicie, co prowadzi do zmniejszenia absorpcji zarówno cholesterolu pokarmowego, jak i pochodzącego z recyrkulacji żółciowej. Skutkiem tego jest obniżenie stężenia cholesterolu LDL we krwi średnio o 7-10% przy spożyciu 2-3 g stanoli dziennie.

Stanole roślinne są wykorzystywane w żywności funkcjonalnej, głównie w margarynach, jogurtach i napojach mlecznych. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) potwierdził ich skuteczność w redukcji cholesterolu LDL i zmniejszaniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Obecnie stanowią one element diety zalecanej osobom z hipercholesterolemią jako uzupełnienie farmakoterapii lub alternatywa dla pacjentów z łagodnym podwyższeniem cholesterolu.

Należy podkreślić, że spożycie stanoli roślinnych powinno być częścią kompleksowego podejścia do leczenia zaburzeń lipidowych, obejmującego także aktywność fizyczną i zbilansowaną dietę. Mimo dobrego profilu bezpieczeństwa, mogą one obniżać wchłanianie niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego zaleca się monitorowanie stanu odżywienia pacjentów długotrwale stosujących te preparaty.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl