lipoproteina ApoA-I

Lipoproteina ApoA-I (apolipoproteina A-I) to główne białko strukturalne lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL), stanowiące około 70% składu białkowego HDL. Jest produkowana głównie w wątrobie i jelicie cienkim, a jej podstawową funkcją jest inicjowanie procesu odwrotnego transportu cholesterolu – kluczowego mechanizmu, dzięki któremu nadmiar cholesterolu jest usuwany z tkanek obwodowych i transportowany do wątroby w celu wydalenia.

ApoA-I odgrywa istotną rolę w aktywacji enzymu LCAT (lecytyna-cholesterol acylotransferaza), który katalizuje estryfikację wolnego cholesterolu w HDL, umożliwiając jego transport. Białko to wykazuje również właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne i przeciwzakrzepowe, co przyczynia się do protekcyjnego działania HDL w kontekście rozwoju miażdżycy.

Niskie stężenie ApoA-I w surowicy jest związane ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, w tym choroby wieńcowej. Mutacje w genie APOA1 mogą prowadzić do rodzinnych niedoborów HDL oraz zwiększonego ryzyka przedwczesnej miażdżycy. W praktyce klinicznej oznaczanie stężenia ApoA-I może stanowić uzupełnienie standardowej oceny profilu lipidowego, szczególnie w diagnostyce dyslipidemii oraz stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl