chromosom 22
Chromosom 22 jest najmniejszym autosomem w genomie człowieka, zawierającym około 49 milionów par zasad, co stanowi około 1,6% całkowitego DNA w komórkach. Pomimo swoich niewielkich rozmiarów, jest on bogaty w geny – zawiera ponad 500 genów kodujących białka i niemal 300 pseudogenów.
Z chromosomem 22 związanych jest wiele istotnych schorzeń genetycznych. Najlepiej poznanym zaburzeniem jest zespół DiGeorge’a (zespół delecji 22q11.2), powstający w wyniku mikrodelecji w regionie q11.2. Prowadzi on do wad rozwojowych grasicy, przytarczyc, serca oraz charakterystycznych cech dysmorficznych twarzy. Inne zaburzenia związane z chromosomem 22 to zespół kociego oka (tetrasomia 22p), przewlekła białaczka szpikowa związana z translokacją Philadelphia t(9;22) oraz zespół Emanuel.
Chromosom 22 był pierwszym ludzkim chromosomem, którego sekwencję całkowicie odczytano w ramach Projektu Poznania Genomu Człowieka, co nastąpiło w 1999 roku. Badania tego chromosomu dostarczają cennych informacji na temat struktury genomu, ewolucji genetycznej oraz mechanizmów chorób genetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schwannomatosis – Diagnostyka i diagnoza
Schwannomatoza to rzadka choroba genetyczna, charakteryzująca się obecnością licznych, wolno rosnących nerwiaków osłonkowych (schwannoma) wzdłuż nerwów rdzeniowych i obwodowych, z częstością występowania 1:40 000 do 1:70 000. Choroba różni się genetycznie i klinicznie od neurofibromatozy typu 1 i 2, a jej diagnostyka opiera się na zaktualizowanych w 2022 roku kryteriach klinicznych i molekularnych, uwzględniających mutacje w genach SMARCB1, LZTR1 oraz NF2. Diagnostyka wymaga potwierdzenia histopatologicznego nerwiaków osłonkowych, wykluczenia obustronnych nerwiaków przedsionkowych typowych dla NF2 oraz zastosowania zaawansowanych badań obrazowych, głównie MRI całego ciała, głowy i kręgosłupa, a także w wybranych przypadkach [18F]FDG-PET. Testy genetyczne, w tym sekwencjonowanie NGS i analiza MLPA, są kluczowe dla identyfikacji mutacji germinalnych i somatycznych, choć ich czułość jest ograniczona przez heterogenność genetyczną choroby.
badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, białko S-100, chromosom 22, komórka Schwanna, mozaicyzm somatyczny, MRI całego ciała, nerwiak osłonkowy, nerwiak osłonkowy przedsionkowy, nerwiak przedsionkowy, neurofibromatoza typu 1, neurofibromatoza typu 2, oponiak, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schwannoma, schwannomatoza, sekwencjonowanie następnej generacji, tomografia komputerowa, utrata heterozygotyczności, wariant patogenny, wyściółczak - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie osobowości schizotypowe – Etiologia i przyczyny
Zaburzenie osobowości schizotypowej (STPD) charakteryzuje się trwałym wzorcem deficytów w relacjach interpersonalnych, zaburzeniami poznawczymi i percepcyjnymi oraz ekscentrycznym zachowaniem. Etiologia STPD jest wieloczynnikowa, obejmując komponent genetyczny (dziedziczność 30-50%), biologiczny oraz środowiskowy. Genetyczne podłoże potwierdzają badania rodzinne i bliźniąt, a także identyfikacja polimorfizmów genów takich jak COMT Val158Met, rs1006737 genu CACNA1C, ZNF804A, NOTCH4, GLRA1 i p250GAP, które wpływają na neuroprzekaźnictwo dopaminergiczne, funkcje poznawcze i reakcje na stres. Strukturalne i funkcjonalne nieprawidłowości mózgu obejmują m.in. zmniejszoną objętość istoty szarej w płatach skroniowych i przedczołowych, zaburzenia w układzie dopaminergicznym, nieprawidłowości w ciele migdałowatym oraz dysfunkcje w obrębie pęczka haczykowatego i torebki wewnętrznej. Oś HPA oraz czynniki środowiskowe, takie jak trauma w dzieciństwie, przewlekły stres, niskie wsparcie emocjonalne i czynniki socjoekonomiczne, również odgrywają istotną rolę w patogenezie STPD.
anhedonia, chromosom 22, ciało migdałowate, dopamina, istota biała, istota szara, jądro ogoniaste, jądro soczewkowate, kora przedczołowa, kortyzol, kwas homowanilinowy, neuroprzekaźnik, objawy psychotyczne, oś HPA, paranoja, pęczek haczykowaty, płat skroniowy, polimorfizm COMT Val158Met, prążkowie, przysadka mózgowa, receptor D1, schizofrenia, serotonina, spektrum schizofrenii, torebka wewnętrzna, układ dopaminergiczny, układ limbiczny, zaburzenie osobowości schizotypowej, zaburzenie psychotyczne, zakręt skroniowy