terapia glejaka
Terapia glejaka stanowi złożone wyzwanie onkologiczne ze względu na heterogenność tych nowotworów oraz ich tendencję do naciekania tkanki mózgowej. Podstawą leczenia pozostaje maksymalnie bezpieczna resekcja chirurgiczna, której zakres zależy od lokalizacji guza i jego bliskości względem ważnych funkcjonalnie struktur mózgu.
Standardem postępowania w glejakach o wysokim stopniu złośliwości (III i IV wg WHO) jest terapia adjuwantowa obejmująca radioterapię z jednoczesną chemioterapią temozolomidem (schemat Stuppa), a następnie chemioterapię uzupełniającą. W przypadku glejaków o niższym stopniu złośliwości (II wg WHO) strategia leczenia może obejmować obserwację, samodzielną radioterapię lub leczenie skojarzone, w zależności od czynników ryzyka i statusu molekularnego guza.
Coraz większe znaczenie w terapii glejaków ma diagnostyka molekularna, w tym ocena statusu metylacji promotora MGMT, mutacji IDH1/2, kodelecji 1p/19q czy mutacji TERT. Markery te mają nie tylko znaczenie prognostyczne, ale również predykcyjne dla odpowiedzi na określone terapie. Nowe kierunki leczenia obejmują immunoterapię, terapie celowane, inhibitory szlaków metabolicznych oraz terapie eksperymentalne w ramach badań klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Temozolomid – Działania niepożądane
Temozolomid, lek alkilujący stosowany głównie w terapii glejaków złośliwych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie są zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza mielosupresja. W badaniach klinicznych u pacjentów z nawrotowym glejakiem odnotowano neutropenię i trombocytopenię stopnia 3 i 4 odpowiednio u 17% i 19% chorych, co prowadziło do hospitalizacji i/lub przerwania leczenia u 4% i 8% pacjentów. Mielosupresja pojawia się zwykle w pierwszych cyklach terapii, z maksymalnym nasileniem między dniem 21 a 28, i ustępuje w ciągu 1-2 tygodni bez tendencji do kumulacji. Profil bezpieczeństwa obejmuje także bardzo często występujące zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), działania niepożądane ze strony układu nerwowego (drgawki, niedowład połowiczy, afazja, bóle głowy) oraz zmęczenie jako najczęstsze działanie ogólne. Dawkowanie temozolomidu jest elastyczne, dostępne w kapsułkach o zawartości 5 mg do 250 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii.
afazja, ataksja, białaczka szpikowa, cholestaza, diplopia, drgawki, dysfazja, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gorączka neutropeniczna, gwiaździak, hiperbilirubinemia, krwotok mózgowy, leczenie onkologiczne, lek alkilujący, lek cytostatyczny, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, moczówka prosta, nadir, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład połowiczy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parametr hematologiczny, rumień wielopostaciowy, stan padaczkowy, temozolomid, terapia glejaka, trombocytopenia, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zaniewidzenie połowicze, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona