kreatynina we krwi
Kreatynina we krwi to kluczowy parametr biochemiczny wykorzystywany w diagnostyce funkcji nerek. Jest produktem rozpadu fosforanu kreatyny w mięśniach i jest wydalana przez nerki do moczu. Prawidłowe stężenie kreatyniny w surowicy wynosi 0,7-1,2 mg/dl u mężczyzn oraz 0,5-1,0 mg/dl u kobiet.
Podwyższony poziom kreatyniny (hiperkreatynemia) najczęściej świadczy o upośledzeniu funkcji filtracyjnej nerek, może występować w przewlekłej i ostrej niewydolności nerek, odwodnieniu, chorobach mięśni, a także przy stosowaniu niektórych leków (np. aminoglikozydów, NLPZ). Obniżony poziom kreatyniny rzadko ma znaczenie kliniczne, może występować przy zmniejszonej masie mięśniowej.
Na podstawie stężenia kreatyniny można obliczyć szacunkowy współczynnik przesączania kłębuszkowego (eGFR), który jest dokładniejszym wskaźnikiem funkcji nerek niż samo stężenie kreatyniny. W praktyce klinicznej stosuje się różne wzory do obliczania eGFR, np. MDRD, CKD-EPI, które uwzględniają także wiek, płeć i rasę pacjenta.
Pomiar kreatyniny powinien być standardowym elementem badań kontrolnych, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka chorób nerek, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym oraz u osób starszych. Jest również niezbędny przy monitorowaniu leczenia nefrotoksycznego oraz przy dostosowywaniu dawek leków wydalanych przez nerki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Ranbaxy 5 mg
Iwabradyna, stosowana w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego, wykazuje charakterystyczne działania niepożądane związane z jej mechanizmem działania, przede wszystkim bradykardię i zaburzenia widzenia. Zaburzenia widzenia, zgłaszane u 14,5% pacjentów, manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy lub zwielokrotnione obrazy, zwykle pojawiające się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia i ustępujące w trakcie terapii lub po jej zakończeniu. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką postacią (HR ≤40/min) u 0,5%. Ponadto, badanie SIGNIFY wykazało zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs. 4,08% w grupie kontrolnej; HR 1,26, 95% CI 1,15-1,39). Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy, zawroty głowy, omdlenia, zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, dodatkowe skurcze serca, wahania ciśnienia tętniczego, nudności, zaparcia, wysypki skórne oraz podwyższone stężenie kwasu moczowego i kreatyniny.
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba układu sercowo-naczyniowego, dodatkowy skurcz komorowy, dodatkowy skurcz nadkomorowy, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, efekt stroboskopowy, eozynofilia, iwabradyna, kołatanie serca, kreatynina we krwi, kurcz mięśni, kwas moczowy we krwi, mechanizm farmakologiczny, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niekontrolowane ciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, odstęp PQ, omdlenie, podwójne widzenie, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przetrwałe wrażenie wzrokowe, repolaryzacja komór serca, rumień, właściwość chronotropowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anidulafungin Sandoz 100 mg
Anidulafungin Sandoz w dawce 100 mg (proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) zawiera 3,33 mg/ml anidulafunginy w koncentracie oraz 0,77 mg/ml po rozcieńczeniu. W badaniach klinicznych na 840 pacjentach najczęściej obserwowano działania niepożądane związane z infuzją, takie jak wysypka, świąd, duszność, skurcz oskrzeli oraz niedociśnienie tętnicze. Rzadziej występowały reakcje anafilaktyczne, nagłe zaczerwienienie skóry, uderzenia gorąca i pokrzywka. Ponadto odnotowano zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiperglikemia), zaburzenia wątroby (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej, bilirubiny i gamma-GT), a także objawy ze strony układu nerwowego (drgawki, ból głowy) i nerek (wzrost kreatyniny). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego oraz reakcje związane z infuzją, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anidulafungina, biegunka, bilirubinemia, ból nadbrzusza, cholestaza, drgawka, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hipokaliemia, inwazyjna kandydoza, kandydemia, koagulopatia, kreatynina we krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudność, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja związana z infuzją, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmix Plus 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Telmix Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały, że podawanie tego połączenia w dawkach odpowiadających klinicznym nie powoduje dodatkowych toksycznych efektów w porównaniu do stosowania poszczególnych substancji aktywnych osobno. W modelach zwierzęcych (szczury, psy) zaobserwowano charakterystyczne zmiany hematologiczne (obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny i hematokrytu) oraz nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w surowicy), a także zwiększoną aktywność reniny w osoczu i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego. Uszkodzenia śluzówki żołądka, obserwowane w badaniach, można było ograniczyć poprzez podawanie doustnych roztworów soli i izolację zwierząt, co sugeruje potencjalne mechanizmy ochronne przy zastosowaniu u ludzi. U psów stwierdzono także zmiany strukturalne nerek, takie jak rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, prawdopodobnie związane z farmakologicznym działaniem telmisartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanalik nerkowy, kreatynina we krwi, nadciśnienie tętnicze, parametr krwinek czerwonych, renina w osoczu, śluzówka żołądka, stężenie hemoglobiny, telmisartan i hydrochlorotiazyd, układ renina-angiotensyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zmiana hematologiczna, zmiana nerkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cilozek 50 mg
Cilozek (cylostazol) w dawce 100 mg jest stosowany w terapii, jednakże jego profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze względu na częstość występowania działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy (>30% pacjentów), biegunka oraz nieprawidłowe stolce (>15%), zwykle o nasileniu od lekkiego do umiarkowanego, które mogą ustępować po redukcji dawki. Istotnym ryzykiem jest zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwkrzepliwe oraz u chorych z cukrzycą, u których ryzyko krwawienia śródgałkowego jest podwyższone. U osób powyżej 70. roku życia częściej występują biegunka i kołatanie serca, co wymaga dostosowania schematu leczenia. Ponadto, współstosowanie cylostazolu z antagonistami kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn może nasilać działania wazodylatacyjne, prowadząc do kołatania serca i obrzęków obwodowych.
agranulocytoza, antagonista kanału wapniowego, bezsenność, biegunka, ból głowy, cylostazol, dławica piersiowa, dodatkowy skurcz komorowy, działanie wazodylatacyjne, granulocytopenia, hiperglikemia, kołatanie serca, kreatynina we krwi, krwawienie śródgałkowe, krwotok do oka, krwotok mózgowy, krwotok płucny, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek wazodylatacyjny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład, nieprawidłowy stolec, niestrawność, niewydolność nerek, nudności i wymioty, obrzęk obwodowy, omdlenie, pancytopenia, pochodna dihydropirydyny, pokrzywka, reakcja alergiczna, śródmiąższowe zapalenie płuc, szum uszny, tachykardia, tachykardia komorowa, tachykardia nadkomorowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wybroczyna, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bellix 20 mg
Bilastyna (Bellix) w dawce 20 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, potwierdzony w badaniach klinicznych II i III fazy obejmujących 1697 pacjentów dorosłych i młodzieży. Częstość działań niepożądanych wyniosła 12,7% dla bilastyny i 12,8% dla placebo. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (4,01% vs 3,38%), senność (3,06% vs 2,86%), zawroty głowy (0,83% vs 0,59%) oraz zmęczenie (0,83% vs 1,32%). Rzadziej obserwowano m.in. blok prawej odnogi pęczka Hisa (0,24%), arytmię zatokową (0,30%) oraz wydłużenie odstępu QT w EKG (0,53% vs 0,37%). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłoszono również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, arytmia zatokowa, bezsenność, biegunka, bilastyna, blok prawej odnogi pęczka Hisa, ból głowy, ból nadbrzusza, częstoskurcz, duszność, gamma-glutamylotransferaza, kołatanie serca, kreatynina we krwi, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka jamy ustnej, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, świąd, szumy uszne, triglicerydy we krwi, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Igzelym 60 mg
Tikagrelor w dawce 60 mg, stosowany w terapii przeciwpłytkowej, wykazuje profil bezpieczeństwa oceniany w dużych badaniach fazy 3 (PLATO, PEGASUS) obejmujących ponad 39 000 pacjentów. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia oraz duszność. W badaniu PLATO częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych była wyższa w grupie tikagreloru (7,4%) niż klopidogrelu (5,4%), a w PEGASUS – 16,1% (tikagrelor + ASA) vs 8,5% (ASA). Krwawienia obejmują różne lokalizacje, w tym przewód pokarmowy, układ oddechowy, skórę, mięśnie, nerki i układ rozrodczy, a także krwotoki śródczaszkowe (0,3% tikagrelor vs 0,2% klopidogrel w PLATO). W badaniu PEGASUS ciężkie krwawienia wg TIMI występowały u 2,3% pacjentów na tikagrelorze 60 mg + ASA vs 1,1% na ASA, przy czym krwawienia prowadzące do zgonu były równe (0,3%). Duszność, zgłaszana u 13,8% pacjentów w PLATO i 14,2% w PEGASUS, była zwykle łagodna lub umiarkowana i nie wiązała się z pogorszeniem funkcji serca czy płuc.
badanie kliniczne fazy 3, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradyarytmia, dna moczanowa, duszność, hiperurykemia, kreatynina we krwi, krwawienie, krwawienie podskórne, krwiomocz, krwioplucie, krwotoczne zapalenie pęcherza, krwotok do oka, krwotok śródczaszkowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skaza krwotoczna, świąd, tikagrelor, wybroczyny krwawe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amikacin Adamed 250 mg/ml
Amikacyna (250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest aminoglikozydowym antybiotykiem o potencjale ototoksycznym i nefrotoksycznym. Działania niepożądane obejmują nefrotoksyczność manifestującą się skąpomoczem, wzrostem stężenia kreatyniny, albuminurią, azotemią oraz obecnością erytro- i leukocytów w moczu, które w większości przypadków ustępują po odstawieniu leku. Ototoksyczność dotyczy głównie uszkodzenia nerwu ślimakowego, objawiającego się początkowo zaburzeniami słyszenia wysokich tonów, szumami usznymi, niedosłuchem, a w skrajnych przypadkach głuchotą nerwowo-czuciową. Ryzyko tych powikłań jest zwiększone u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, stosujących inne leki oto- lub nefrotoksyczne, a także przy długotrwałej terapii lub dawkach przekraczających zalecane. Ponadto amikacyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości od łagodnych (wysypka, świąd) do ciężkich (anafilaksja, wstrząs anafilaktyczny), a także objawy neurotoksyczne (drżenie, parestezje, porażenie) i zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów, skurcze mięśni).
albuminuria, antybiotyk aminoglikozydowy, azotemia, bezdech, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, ciałko szkliste oka, drżenie, eozynofilia, głuchota nerwowo-czuciowa, hipomagnezemia, kreatynina we krwi, lekooporność bakterii, nadkażenie, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedosłuch, nudności, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skąpomocz, skurcz oskrzeli, ślepota, świąd, szumy uszne, toksyczna nefropatia, uszkodzenie nerwu ślimakowego, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zawał siatkówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Verpyllo 20 mg
Bilastyna w dawce 20 mg wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa u dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo (12,7% vs 12,8%). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (4,01% vs 3,38%), senność (3,06% vs 2,86%), zawroty głowy (0,83% vs 0,59%) oraz zmęczenie (0,83% vs 1,32%). Działania te miały charakter łagodny lub umiarkowany. Rzadziej obserwowano m.in. zaburzenia serca (blok prawej odnogi pęczka Hisa 0,24%, arytmia zatokowa 0,30%, wydłużenie odstępu QT 0,53%) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym reakcję anafilaktyczną i obrzęk naczynioruchowy, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. U dzieci w wieku 2-11 lat stosujących bilastynę 10 mg częstość działań niepożądanych była zbliżona do placebo (68,5% vs 67,5%), z najczęstszymi objawami takimi jak ból głowy (2,1% vs 1,2%) i alergiczne zapalenie spojówek (1,4% vs 2,0%).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, bilastyna, blok prawej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz, dyskomfort w jamie brzusznej, gamma-glutamylotransferaza, kołatanie serca, kreatynina we krwi, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk warg, opryszczka wargowa, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, szumy uszne, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, triglicerydy we krwi, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Revival 20 mg
Olmesartan medoksomil, aktywny składnik leku Revival, wykazuje w badaniach przedklinicznych profil bezpieczeństwa typowy dla antagonistów receptora AT1 oraz inhibitorów ACE. W badaniach przewlekłej toksyczności na szczurach i psach zaobserwowano zmiany biochemiczne, takie jak wzrost stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny, co wskazuje na czynnościowe zaburzenia nerek związane z blokadą receptorów AT1. Dodatkowo odnotowano zmniejszenie masy mięśnia sercowego, obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt) oraz histologiczne uszkodzenia nerek, w tym regenerację nabłonka, pogrubienie błony podstawnej i poszerzenie cewek nerkowych. Zmiany te można częściowo ograniczyć przez jednoczesne podawanie chlorku sodu. Ponadto, obserwowano wzrost aktywności reniny w osoczu oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest charakterystyczne dla tej grupy leków i nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
aktywność reniny, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, aparat przykłębuszkowy, błona podstawna, cewka nerkowa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, inhibitor ACE, kreatynina we krwi, nabłonek nerkowy, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcia chromosomów, płodność, poszerzenie miedniczek nerkowych, przeżywalność potomstwa, stężenie mocznika, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Telmisartan + HCT Genoptim 80 mg + 25 mg
Przedawkowanie preparatu Telmisartan + HCT Genoptim, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i elektrolitowych. Dominującymi objawami są niedociśnienie tętnicze, tachykardia lub paradoksalnie bradykardia, zawroty głowy, wymioty oraz objawy niewydolności nerek, w tym wzrost stężenia kreatyniny i ostra niewydolność nerek. Hydrochlorotiazyd powoduje hipokaliemię, hipochloremię, hipowolemię, nudności, senność, kurcze mięśni oraz nasilenie zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy lub leki przeciwarytmiczne. Warto podkreślić, że telmisartan nie jest dializowalny, co ogranicza możliwości eliminacji leku przez hemodializę.
bradykardia, glikozydy naparstnicy, hemodializa, hipochloremia, hipokaliemia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, kreatynina we krwi, kurcze mięśni, leki przeciwarytmiczne, niedociśnienie, niewydolność narządowa, nudności, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, przedawkowanie telmisartanu, równowaga kwasowo-zasadowa, senność, tachykardia, węgiel aktywny, wymioty, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anagrelide Sandoz 0,5 mg
Analiza bezpieczeństwa stosowania anagrelidu w dawce średniej około 2 mg/dobę, przeprowadzona na łącznie 4602 pacjentach (w tym 56 leczonych do 4-5 lat), wykazała, że najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (ok. 14%), kołatanie serca (ok. 9%), zatrzymanie płynów i nudności (po ok. 6%), a także biegunka (ok. 5%). Mechanizm działania jako inhibitora fosfodiesterazy III tłumaczy występowanie objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego, takich jak tachykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków czy zastoinowa niewydolność serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko udaru mózgu, którego częstość nie została dokładnie określona, ale wymaga monitorowania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a ich spektrum obejmuje również zaburzenia neurologiczne, żołądkowo-jelitowe, oddechowe, nerkowe oraz ogólne, co podkreśla konieczność stopniowego dostosowywania dawki w celu minimalizacji ryzyka.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anagrelid, biegunka, ból głowy, ból stawów, choroba śródmiąższowa płuc, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, dławica piersiowa, duszność, enzymy wątrobowe, inhibitor fosfodiesterazy III, jadłowstręt, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, kardiomiopatia, kołatanie serca, kreatynina we krwi, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwotok z przewodu pokarmowego, łysienie, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, pancytopenia, parestezje, podwójne widzenie, szum w uszach, tachykardia, torsade de pointes, udar mózgu, wybroczyny, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zanacodar Combi 40 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Zanacodar Combi, zawierający 40 mg telmisartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje profil działań niepożądanych porównywalny do samego telmisartanu, potwierdzony w randomizowanych badaniach klinicznych na 1471 pacjentach. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy (często ≥1/100 do <1/10), które mogą znacząco wpływać na jakość życia i zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Inne istotne działania niepożądane to niedociśnienie, w tym ortostatyczne (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100), zaburzenia rytmu serca takie jak częstoskurcz i arytmie (niezbyt często), oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemia (niezbyt często) i hiponatremia (rzadko ≥1/10 000 do <1/1000). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadki, ale potencjalnie zagrażający życiu obrzęk naczynioruchowy (≥1/10 000 do <1/1000), a także na możliwość zaostrzenia tocznia rumieniowatego układowego oraz poważnych powikłań oddechowych, takich jak zespół zaburzeń oddechowych, zapalenie i obrzęk płuc.
arytmia, duszność, dysfunkcja wątroby, dyspepsja, enzymy wątrobowe, fosfokinaza kreatynowa, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, kreatynina we krwi, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, tachykardia, telmisartan z hydrochlorotiazydem, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia snu, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zanacodar Combi 80 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne telmisartanu w skojarzeniu z hydrochlorotiazydem, przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, psy), wykazały, że dawki zapewniające ekspozycję porównywalną z kliniczną nie powodowały dodatkowych niepożądanych efektów w porównaniu do podawania substancji osobno. Zaobserwowane zmiany obejmowały hematologiczne (redukcja erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, hipertrofia/hiperplazja komórek aparatu przykłębuszkowego, rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych u psów), hormonalne (wzrost aktywności reninowej osocza) oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było ograniczyć poprzez doustne podawanie elektrolitów i izolację zwierząt. Działania te są zgodne z farmakologicznym profilem antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów ACE.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fetotoksyczność, hemodynamika nerek, hipertrofia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina we krwi, liczba erytrocytów, parametry czerwonokrwinkowe, poziom hemoglobiny, telmisartan z hydrochlorotiazydem, uszkodzenie śluzówki żołądka, wartość hematokrytu, zmiany hematologiczne, zmiany hormonalne, zmiany nerkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Targocid 400 mg
Teikoplanina, substancja czynna leku Targocid dostępnego w dawkach 200 mg i 400 mg, wykazuje istotne ryzyko nefrotoksyczności, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek nasycających (12 mg/kg dwa razy na dobę) oraz dawki podtrzymującej 12 mg/kg raz na dobę. W badaniu obserwacyjnym obejmującym 300 pacjentów z ciężkimi zakażeniami, wskaźnik potwierdzonej nefrotoksyczności wyniósł 11,0% w ciągu pierwszych 10 dni terapii, a skumulowany do 60 dni po zakończeniu leczenia osiągnął 20,6%. U pacjentów otrzymujących więcej niż 5 dawek nasycających nefrotoksyczność wzrastała do 27%. Przy niskich dawkach (6 mg/kg dwa razy na dobę, następnie 6 mg/kg raz na dobę) ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie niższe i wynosi około 2%. Ponadto, działania niepożądane obejmują m.in. zwiększone stężenie kreatyniny, niewydolność nerek, reakcje skórne (wysypka, rumień, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia neurologiczne i słuchu.
agranulocytoza, AlAT, antybiotyk glikopeptydowy, AspAT, bilirubina, enzym wątrobowy, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, klirens kreatyniny, kreatynina we krwi, leukopenia, małopłytkowość, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, teikoplanina, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie kości i stawów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wsierdzia, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toksycznej nekrolizy naskórka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmix Plus 40 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Telmix Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, wykazały brak dodatkowych efektów toksycznych przy jednoczesnym podawaniu dawek odpowiadających ekspozycji klinicznej u ludzi. W modelach zwierzęcych zaobserwowano charakterystyczne zmiany typowe dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna, takie jak obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt), zaburzenia funkcji nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), zwiększona aktywność reniny w osoczu oraz zmiany strukturalne w nerkach, w tym przerost komórek aparatu przykłębuszkowego. Dodatkowo, u psów stwierdzono rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co jest powiązane z farmakologicznym działaniem telmisartanu. Uszkodzenia śluzówki żołądka można było zapobiegać poprzez doustne podawanie roztworu soli i izolację zwierząt, co sugeruje możliwość minimalizacji działań niepożądanych w praktyce klinicznej.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina we krwi, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan i hydrochlorotiazyd, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mydocalm forte 150 mg
Profil bezpieczeństwa tolperyzonu, oparty na danych klinicznych obejmujących ponad 12 000 pacjentów, wskazuje na dominujące działania niepożądane dotyczące układów: skóry i tkanki podskórnej, ogólnych, nerwowego oraz pokarmowego. Reakcje nadwrażliwości stanowią 50-60% zgłoszonych działań niepożądanych, z większością łagodnych i samoistnie ustępujących, jednak bardzo rzadko obserwuje się zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Częstość występowania działań niepożądanych według klasyfikacji MedDRA obejmuje m.in. zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty, senność – ≥1/1000 do <1/100), żołądkowo-jelitowe (dyskomfort, biegunka, nudności – ≥1/1000 do <1/100), skórne (alergiczne zapalenie skóry, świąd, pokrzywka – ≥1/1000 do <1/100) oraz sercowo-naczyniowe (hipotensja – ≥1/1000 do <1/100). Bardzo rzadkie są poważne reakcje, takie jak wstrząs anafilaktyczny (<1/10 000) czy padaczka (≥1/10 000 do <1/1000).
alergiczne zapalenie skóry, anemia, bezsenność, białkomocz, bilirubina we krwi, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, brak łaknienia, depresja, dławica piersiowa, duszność, dyspepsja, enzym wątrobowy, hipoestezja, hipotensja, kreatynina we krwi, krwawienie z nosa, letarg, nadmierna potliwość, nieostre widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, osłabienie mięśniowe, osteopenia, padaczka, palpitacja, parestezja, pokrzywka, polidypsja, powiększenie węzłów chłonnych, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości zagrażająca życiu, senność, splątanie, świąd, szum uszny, tachykardia, tolperyzon, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wypiek, wysypka, wzdęcie, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elestar HCT 40 mg + 5 mg + 25 mg
Profil bezpieczeństwa preparatu Elestar HCT, zawierającego olmesartan medoksomil, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 7826 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe, ból głowy oraz zawroty głowy, które występują często (≥1/100 do <1/10). Inne istotne działania niepożądane to hipokaliemia, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia czynności nerek (wzrost stężenia kreatyniny i mocznika), a także reakcje skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, które mogą wymagać odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokaliemii związane z hydrochlorotiazydem, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub stosujących glikozydy naparstnicy.
amlodypina, badanie bezpieczeństwa, badanie kliniczne, choroba układu sercowo-naczyniowego, dna moczanowa, duszność, glikozyd naparstnicy, hiperurykemia, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, kreatynina we krwi, lek nefrotoksyczny, mocznik we krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, skurcz mięśni, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Oksacylina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Oksacylina, jako antybiotyk beta-laktamowy z grupy penicylin, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentów z historią nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny lub inne beta-laktamy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu alergicznego. U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, oksacylina jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej, wynikające z wypierania bilirubiny z albumin. U pacjentów z klirensem kreatyniny < 10 mL/min dawkowanie powinno być odpowiednio dostosowane. W trakcie i po terapii należy monitorować objawy biegunki, która może wskazywać na Clostridioides difficile-associated disease (CDAD), wymagając natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiednich procedur terapeutycznych i kontrolnych.
antybiotyk beta-laktamowy, azot mocznikowy, CDAD, cefalosporyna, choroba związana z Clostridioides difficile, encefalopatia bilirubinowa, epinefryna, fałszywie dodatni wynik, hiperbilirubinemia, klirens kreatyniny, kreatynina we krwi, krzyżowa reakcja alergiczna, lek hamujący perystaltykę jelit, metycylina, morfologia krwi, niezgodność farmaceutyczna, oksacylina, oporny szczep bakteryjny, penicylina oporna na penicylinazę, reakcja anafilaktyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tezeo 80 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu u szczurów i psów, co wskazuje na potencjalne ryzyko anemii. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano podwyższenie stężenia azotu, mocznika, kreatyniny oraz potasu w surowicy, co wymaga monitorowania funkcji nerek podczas terapii. Morfologiczne zmiany nerek u psów obejmowały poszerzenie i zanik kanalików nerkowych. Dodatkowo, u obu gatunków zwierząt stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka, manifestujące się nadżerkami, owrzodzeniami i stanem zapalnym, co może przekładać się na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Zmiany w układzie renina-angiotensyna, takie jak zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost i rozrost komórek aparatu przykłębuszkowego, nie wydają się mieć istotnego znaczenia klinicznego.
aktywność reninowa osocza, anemia, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, kreatynina we krwi, mocznik, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, przewód pokarmowy, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zmiana zapalna