zapaść układu oddechowego

Zapaść układu oddechowego (respiratory failure) to stan kliniczny, w którym dochodzi do niewydolności płuc w wymianie gazowej, co skutkuje niezdolnością do utrzymania prawidłowego poziomu tlenu i/lub dwutlenku węgla we krwi. Wyróżnia się dwa główne typy zapaści oddechowej: typ I (hipoksemiczny), charakteryzujący się obniżonym poziomem tlenu we krwi (PaO₂ < 60 mmHg), oraz typ II (hiperkapniczny), gdzie dominuje podwyższone stężenie dwutlenku węgla (PaCO₂ > 45 mmHg).

Etiologia zapaści oddechowej jest wieloczynnikowa i obejmuje schorzenia miąższu płucnego (zapalenie płuc, ARDS, obrzęk płuc), choroby dróg oddechowych (POChP, astma), zaburzenia nerwowo-mięśniowe (zespół Guillaina-Barrégo, miastenia), zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz nieprawidłowości klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na badaniach gazometrycznych, obrazowych (RTG, TK) oraz ocenie funkcji płuc.

Leczenie zapaści oddechowej wymaga natychmiastowej interwencji i zależy od przyczyny oraz stopnia niewydolności. Obejmuje tlenoterapię, wentylację nieinwazyjną (NIV), a w cięższych przypadkach intubację i wentylację mechaniczną. Kluczowe jest równoczesne leczenie choroby podstawowej. W przypadkach krytycznych może być konieczne zastosowanie pozaustrojowej oksygenacji membranowej (ECMO). Rokowanie zależy od przyczyny, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz czasu rozpoczęcia leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl