stwardnienie rozsiane o przebiegu rzutowym

Stwardnienie rozsiane o przebiegu rzutowym (RRMS – Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis) to najczęstsza postać stwardnienia rozsianego, dotycząca około 85% pacjentów na początku choroby. Charakteryzuje się występowaniem wyraźnie odgraniczonych rzutów (zaostrzeń) neurologicznych, po których następuje częściowy lub całkowity powrót do sprawności sprzed rzutu.

Rzuty w RRMS definiowane są jako nowe lub nasilające się objawy neurologiczne, utrzymujące się co najmniej 24 godziny, występujące po minimum 30 dniach stabilności klinicznej. Objawy mogą obejmować zaburzenia widzenia, osłabienie kończyn, zaburzenia czucia, problemy z koordynacją ruchową, zaburzenia równowagi oraz dysfunkcje zwieraczy. Średnia częstość rzutów wynosi około 0,5-1,0 na rok, choć obserwuje się dużą zmienność międzyosobniczą.

Diagnostyka RRMS opiera się na kryteriach McDonalda (ostatnia rewizja z 2017 roku), obejmujących ocenę kliniczną oraz badania obrazowe (MRI) wykazujące rozsiane w czasie i przestrzeni zmiany demielinizacyjne. W płynie mózgowo-rdzeniowym często obserwuje się prążki oligoklonalne. Leczenie modyfikujące przebieg choroby (DMT) w RRMS ma na celu redukcję częstości i nasilenia rzutów oraz spowolnienie progresji niepełnosprawności, a jego wczesne wdrożenie jest kluczowe dla długoterminowego rokowania.

U około 50-80% nieleczonych pacjentów z RRMS po 10-20 latach choroby dochodzi do konwersji do postaci wtórnie postępującej (SPMS), charakteryzującej się stopniowym narastaniem niepełnosprawności bez wyraźnych rzutów. Czynniki prognostyczne niekorzystnego przebiegu obejmują m.in. dużą liczbę rzutów w pierwszych latach choroby, niepełny powrót do sprawności po rzutach, duże obciążenie zmianami w MRI oraz atrofię mózgu.