systemowa terapia kortykosteroidami
Systemowa terapia kortykosteroidami to metoda leczenia polegająca na ogólnoustrojowym podawaniu leków steroidowych, które wykazują działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne oraz przeciwalergiczne. Kortykosteroidy stosowane systemowo (doustnie, dożylnie lub domięśniowo) oddziałują na cały organizm, w przeciwieństwie do terapii miejscowej.
Główne wskazania do systemowej terapii kortykosteroidami obejmują choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), choroby zapalne jelit, ciężkie reakcje alergiczne, zaostrzenia astmy oskrzelowej, a także niektóre schorzenia hematologiczne i dermatologiczne. Stosuje się je również w leczeniu immunosupresyjnym po przeszczepach narządów.
Terapia ta wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Do najczęstszych należą: zaburzenia gospodarki węglowodanowej (w tym jatrogenny zespół Cushinga), osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, zwiększona podatność na infekcje, zaburzenia psychiczne, zmiany skórne oraz zaćma. Z tego powodu kluczowe jest stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Podczas prowadzenia systemowej terapii kortykosteroidami istotne jest monitorowanie parametrów metabolicznych, ciśnienia tętniczego, masy ciała oraz gęstości mineralnej kości. Przy długotrwałym leczeniu należy rozważyć profilaktykę osteoporozy i choroby wrzodowej. Odstawienie leków po dłuższym stosowaniu wymaga stopniowej redukcji dawki, aby uniknąć zespołu odstawienia i wtórnej niewydolności nadnerczy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Duexon (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie inhalacyjnego preparatu Duexon, zawierającego salmeterol (25 μg/dawkę) oraz flutykazon propionian (50, 125 lub 250 μg/dawkę), może skutkować poważnymi objawami klinicznymi. Nadmierna stymulacja receptorów β2-adrenergicznych przez salmeterol manifestuje się zaburzeniami układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, takimi jak zawroty głowy, tachykardia, drżenia, ból głowy oraz wzrost ciśnienia skurczowego. Istotnym powikłaniem jest hipokaliemia, wymagająca monitorowania poziomu potasu w surowicy i ewentualnej suplementacji. W przypadku przedawkowania salmeterolu może być konieczne przerwanie terapii Duexonem, przy jednoczesnym kontynuowaniu leczenia kortykosteroidami w celu utrzymania kontroli choroby podstawowej.
aerozol inhalacyjny, ból głowy, ciśnienie skurczowe krwi, długo działający β2-agonista, drżenie, flutykazon propionian, hipokaliemia, kortykosteroid, kortykosteroid wziewny, niewydolność kory nadnerczy, przedawkowanie leku, receptor adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, stężenie kortyzolu w osoczu, stężenie potasu w surowicy, substancja czynna, suplementacja elektrolitu, systemowa terapia kortykosteroidami, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Seretide 250 (250 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie leku Seretide 250, zawierającego 250 μg salmeterolu i 25 μg flutykazonu propionianu na dawkę inhalacyjną, wymaga natychmiastowego postępowania medycznego. Nadmierne dawki salmeterolu, długo działającego β₂-agonisty, manifestują się objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego (np. tachykardia >100 uderzeń/min, wzrost ciśnienia skurczowego powyżej 140 mmHg) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenia, ból głowy). Istotnym powikłaniem jest hipokaliemia (<3,5 mmol/l), wymagająca monitorowania stężenia potasu i ewentualnej suplementacji. W ciężkich przypadkach rozważa się podanie kardioselektywnych β-blokerów, przy jednoczesnym kontynuowaniu terapii kortykosteroidami w celu utrzymania kontroli choroby podstawowej.
beta-2-agonista, beta-2-sympatykomimetyk, długo działający beta-2 agonista, drżenie kończyn, flutykazon propionian, hipokaliemia, kortykosteroid wziewny, kortyzol w osoczu, nadciśnienie skurczowe, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłabienie mięśniowe, potas w surowicy, rezerwa nadnerczowa, salmeterol, suplementacja potasu, systemowa terapia kortykosteroidami, tachykardia, terapia kortykosteroidami, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zawroty głowy, zespół Cushinga