substancja barwiąca
Substancja barwiąca to związek chemiczny posiadający zdolność do nadawania koloru innym materiałom. W medycynie substancje barwiące mają szerokie zastosowanie zarówno w diagnostyce, jak i w procedurach terapeutycznych.
W diagnostyce histopatologicznej i cytologicznej stosuje się różnorodne barwniki, takie jak hematoksylina i eozyna (H&E), błękit metylenowy czy barwniki Giemsy, które umożliwiają uwidocznienie struktur komórkowych i tkankowych pod mikroskopem. Substancje te selektywnie wiążą się z określonymi elementami komórkowymi, co pozwala na ich identyfikację i ocenę morfologiczną.
W diagnostyce obrazowej wykorzystuje się kontrasty będące substancjami barwiącymi, np. związki jodu w tomografii komputerowej czy związki gadolinu w rezonansie magnetycznym. Substancje barwiące stosowane są również w endoskopii (np. błękit metylenowy, indygokarmina) dla lepszej wizualizacji zmian śluzówkowych.
Należy pamiętać, że niektóre substancje barwiące mogą wywoływać reakcje alergiczne lub mieć działanie toksyczne, dlatego ich stosowanie wymaga znajomości właściwości farmakologicznych i potencjalnych działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Azimycin 100 mg/5 ml
Azimycin to lek zawierający azytromycynę dwuwodną, dostępny w formie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej w dwóch stężeniach: 100 mg/5 mL oraz 200 mg/5 mL. Po przygotowaniu zawiesiny zgodnie z instrukcją, każda łyżeczka 5 mL zawiera odpowiednio 100 mg lub 200 mg azytromycyny. Produkt zawiera substancje pomocnicze takie jak sacharoza, benzoesan sodu (E 211), sodu węglan bezwodny, karmelozę sodową, glicynę, tytanu dwutlenek, krzemionkę koloidalną bezwodną, sodu laurylosiarczan oraz aromaty malinowy, truskawkowy i pomarańczowy. Proszek ma barwę od białej do jasnożółtej, a po przygotowaniu tworzy jednorodną zawiesinę o podobnym zabarwieniu.
azytromycyna dwuwodna, benzoesan sodu, dozownik strzykawkowy, dwutlenek tytanu, glicyna, karmeloza sodowa, konserwant, krzemionka koloidalna, laurylosiarczan sodu, łyżeczka miarowa, polietylen, polipropylen, substancja barwiąca, substancja buforująca, substancja czynna, substancja powierzchniowo czynna, substancja przeciwzbrylająca, substancja stabilizująca, substancja zwiększająca lepkość, substancje pomocnicze, szkło hydrolityczne, węglan sodu, zawiesina doustna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Polfergan 5 mg/5 ml
POLFERGAN w postaci syropu zawiera prometazyny chlorowodorek w stężeniu 5 mg/5 ml, będący lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji. Syrop zawiera również substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak sacharoza (4,25 g/5 ml), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą, benzoesan sodu (0,0015 g/5 ml) jako konserwant oraz 0,38 mg etanolu na 5 ml, który poprawia smak i zapach. Dodatkowo w składzie znajdują się kwas cytrynowy jednowodny, karmel nadający brunatną barwę, substancje aromatyczne zawierające potencjalne alergeny (etanol, geraniol, cytral), sodu gentyzynian jako stabilizator oraz woda oczyszczona jako rozpuszczalnik.
benzoesan sodu, cytral, etanol, geraniol, karmel, kwas cytrynowy jednowodny, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, okres ważności leku, polietylen niskiej gęstości, polietylen wysokiej gęstości, politereftalan etylenu, prometazyny chlorowodorek, regulator kwasowości, sacharoza, stabilizator farmaceutyczny, substancja barwiąca, substancja konserwująca, syrop brunatny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Azithromycin Genoptim 500 mg
Azithromycin Genoptim to lek w postaci tabletek powlekanych zawierających 500 mg azytromycyny dwuwodnej jako substancji czynnej. Tabletki mają kształt kapsułki, są białe lub prawie białe, z linią podziału umożliwiającą dzielenie na połowy oraz oznaczone napisem „AZ” i „500”. Preparat zawiera 10,80 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Formulacja zawiera także substancje pomocnicze takie jak wapnia wodorofosforan bezwodny, kroskarmeloza sodowa, skrobia preżelowana, hypromeloza, sodu laurylosiarczan oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości farmaceutyczne i stabilność leku.
azytromycyna, azytromycyna dwuwodna, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, plastyfikator, skrobia preżelowana, sodu laurylosiarczan, środek rozsadzający, substancja barwiąca, substancja poślizgowa, substancja powierzchniowo czynna, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, triacetyna, tytanu dwutlenek, wapnia wodorofosforan bezwodny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Afenix 5 mg
Produkt leczniczy Afenix dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dawkach 5 mg oraz 10 mg, zawierających solifenacyny bursztynian jako substancję czynną. Tabletka 5 mg zawiera 5 mg solifenacyny bursztynianu, co odpowiada 3,77 mg czystej solifenacyny, natomiast tabletka 10 mg zawiera 10 mg solifenacyny bursztynianu, odpowiadające 7,54 mg czystej solifenacyny. Istotnym składnikiem pomocniczym jest laktoza jednowodna, obecna w ilości 56,8 mg w tabletce 5 mg oraz 113,6 mg w tabletce 10 mg. Skład rdzenia tabletek jest identyczny dla obu dawek i obejmuje skrobię żelowaną kukurydzianą, laktozę jednowodną oraz stearylofumaran sodu. Otoczka tabletek różni się nieznacznie, zwłaszcza w dawce 10 mg, gdzie dodatkowo występują barwniki: żelaza tlenek czerwony i czarny (E 172), nadające tabletkom różowy kolor, podczas gdy tabletki 5 mg są jasnożółte.
dwutlenek tytanu, hypromeloza, laktoza jednowodna, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, otoczka tabletki, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, rdzeń tabletki, skrobia żelowana, sodu stearylofumaran, solifenacyna bursztynian, solifenacyny bursztynian, substancja barwiąca, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty - Leksykon leków
Skład i postać leku – GlimeHexal 1 1 mg
GlimeHEXAL to lek zawierający glimepiryd w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg, 4 mg oraz 6 mg, dostępny w formie tabletek podłużnych z nacięciem, umożliwiających podział na równe dawki. Każda dawka charakteryzuje się specyficznym kolorem i oznaczeniem (np. GlimeHEXAL 1 – jasnoczerwone, GlimeHEXAL 6 – białe). Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna, której zawartość waha się od 65,5 mg w dawce 1 mg do 260,3 mg w dawce 6 mg. Tabletki zawierają także karboksymetyloskrobię sodową, powidon K 25, celulozę mikrokrystaliczną oraz magnezu stearynian, a także różne barwniki zależnie od dawki (np. żelaza tlenek czerwony E172, indygo karmin E132). Produkt dostępny jest w opakowaniach blisterowych lub w pojemnikach HDPE, zawierających od 20 do 120 tabletek.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, glimepiryd, indygo karmin, karboksymetyloskrobia sodowa, laktoza jednowodna, pojemnik HDPE, postać farmaceutyczna, powidon, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja barwiąca, substancja czynna, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka podzielna, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, wypełniacz - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Darunavir Accord 150 mg
Darunavir Accord należy podawać doustnie w skojarzeniu z rytonawirem w małej dawce (zwykle 100 mg) oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi, co poprawia farmakokinetykę darunawiru. U pacjentów wcześniej leczonych terapią przeciwretrowirusową zalecana dawka to 600 mg darunawiru dwa razy na dobę z 100 mg rytonawiru, podawane podczas posiłku. Dawkowanie u dzieci i młodzieży (3-17 lat) zależy od masy ciała i historii leczenia, np. dla masy ciała ≥ 15 kg do < 30 kg stosuje się 600 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę u pacjentów bez wcześniejszej terapii, a u tych z wcześniejszą terapią odpowiednio mniejsze dawki dwa razy na dobę. W przypadku pominięcia dawki, jeśli upłynęło mniej niż 6 godzin, należy ją przyjąć jak najszybciej z posiłkiem; po 6 godzinach pominiętej dawki nie uzupełnia się. Wymioty do 4 godzin od podania wymagają powtórzenia dawki.
dysfagia, genotyp HIV, inhibitor proteazy HIV, komórki CD4, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm wątrobowy, mutacja DRV-RAM, nadwrażliwość, okres półtrwania darunawiru, oporność na darunawir, rytonawir, skala Child-Pugh, substancja barwiąca, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia HIV-1 RNA, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Skład i postać leku – Levothyroxine Accord 12,5 mcg
Levothyroxine Accord to preparat zawierający syntetyczną lewotyroksynę sodową, dostępny w 12 dawkach od 12,5 do 200 mikrogramów na tabletkę. Tabletki mają okrągły, płaski kształt o średnicy około 7 mm, z wyjątkiem dawki 12,5 µg, która nie posiada linii podziału. Pozostałe dawki są dwustronnie dzielone, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Każda dawka charakteryzuje się unikalnym kolorem i oznaczeniem, co ułatwia identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, magnezu tlenek lekki oraz karboksymetyloskrobię sodową. W składzie tabletek znajdują się także różne barwniki (np. E 102, E 110, E 129), których obecność może mieć znaczenie w przypadku uczuleń.
błękit brylantowy, celuloza mikrokrystaliczna, czerwień Allura, hormon tarczycy, indygokarmin, karboksymetyloskrobia sodowa, lewotyroksyna sodowa, linia podziału tabletki, produkt leczniczy, stearylofumaran sodu, substancja barwiąca, substancja pomocnicza, tabletka niepowlekana, tartrazyna, tlenek magnezu, utylizacja produktów farmaceutycznych, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Oriven 75 mg
Oriven to lek zawierający wenlafaksynę chlorowodorek w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg oraz 225 mg. Każda kapsułka zawiera odpowiednią ilość substancji czynnej oraz substancje pomocnicze takie jak celuloza mikrokrystaliczna, powidon, talk, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian, etyloceluloza i kopowidon, które wspierają kontrolowane uwalnianie i stabilność leku. Kapsułki różnią się kolorem i rozmiarem w zależności od dawki, a niektóre zawierają barwniki (np. E 110, E 129, E 122), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Lek jest dostępny w blistrach o różnej wielkości, a okres ważności wynosi 3 lata bez konieczności specjalnych warunków przechowywania.
błękit brylantowy, blister PVC, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek wenlafaksyny, czerwień Allura, dwutlenek tytanu, etyloceluloza, glikol propylenowy, indygokarmin, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, karmoizyna, kopowidon, krzemionka koloidalna, powidon, przedłużone uwalnianie, reakcja alergiczna, stearynian magnezu, substancja barwiąca, substancja czynna, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, wenlafaksyna, wodorotlenek amonowy, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Corsodyl 0,2% w/v
Chlorheksydyna w stężeniu 0,2% (w/v) zawarta w produkcie leczniczym Corsodyl wykazuje istotne interakcje z substancjami anionowymi, zwłaszcza z laurylosiarczanem sodu (SLS), powszechnie stosowanym w pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej. Ze względu na kationowy charakter chlorheksydyny glukonianu, dochodzi do tworzenia nierozpuszczalnych kompleksów z anionowymi detergentami, co prowadzi do inaktywacji jej działania przeciwbakteryjnego i zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. Zaleca się zachowanie co najmniej 30-minutowego odstępu między stosowaniem produktów zawierających SLS a płukaniem jamy ustnej roztworem chlorheksydyny. Ponadto, jednoczesne stosowanie chlorheksydyny z preparatami zawierającymi alkohol może nasilać działanie drażniące na błonę śluzową, co jest szczególnie istotne u pacjentów z zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej.
błona śluzowa jamy ustnej, chlorheksydyna, Corsodyl, detergent anionowy, działanie drażniące, działanie przeciwbakteryjne, laurylosiarczan sodu, nierozpuszczalny kompleks, przebarwienie zębów, skuteczność terapeutyczna, substancja barwiąca, surfaktant anionowy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, związek anionowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sunitinib Medical Valley 50 mg
Sunitynib w preparacie Sunitinib Medical Valley dostępny jest w kapsułkach twardych o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg, zawierających sunitynibu jabłczan w ilościach odpowiadających podanym dawkom. Kapsułki różnią się kolorem, rozmiarem (od 13,8 do 18,5 mm) oraz nadrukiem identyfikującym dawkę. Substancje pomocnicze wewnątrz kapsułek są identyczne dla wszystkich dawek i obejmują: powidon (K-25), mannitol, kroskarmelozę sodową oraz stearynian magnezu. Skład otoczki kapsułek jest zróżnicowany i zawiera m.in. żelatynę oraz barwniki takie jak tlenki żelaza, dwutlenek tytanu, a w dawce 37,5 mg dodatkowo żółcień pomarańczową FCF (E 110) i tartrazynę (E 102), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów.
dwutlenek tytanu, glikol propylenowy, kroskarmeloza sodowa, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, powidon, reakcja alergiczna, stearynian magnezu, substancja barwiąca, substancja pomocnicza, substancja wypełniająca, sunitynib jabłczan, szelak, tartrazyna, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty, wodorotlenek amonu, wodorotlenek potasu, wodorotlenek sodu, żelatyna, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cataflam 50 50 mg
Cataflam 50 to preparat zawierający 50 mg diklofenaku potasowego w formie tabletek powlekanych przeznaczonych do stosowania doustnego. Substancja czynna jest wspomagana przez składniki pomocnicze, w tym sacharozę, co może mieć znaczenie u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi. Rdzeń tabletki zawiera m.in. krzemionkę koloidalną, wapnia fosforan, magnezu stearynian, skrobię kukurydzianą, powidon oraz karboksymetyloskrobię sodową, natomiast otoczka składa się z celulozy mikrokrystalicznej, tytanu dwutlenku (E 171), żelaza tlenku czerwonego (E 172), makrogolu 8000, powidonu, sacharozy i talku. Otoczka pełni funkcję ochronną i ułatwia podanie leku, zabezpieczając rdzeń przed czynnikami zewnętrznymi.
aktywność farmakologiczna, Cataflam, celuloza mikrokrystaliczna, choroba metaboliczna, diklofenak potasowy, dwutlenek tytanu, fosforan wapnia, karboksymetyloskrobia sodowa, krzemionka koloidalna, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, powidon, sacharoza, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, substancja barwiąca, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tlenek żelaza czerwony, właściwość fizykochemiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levothyroxine Accord 175 mcg
Levothyroxine Accord to preparat zawierający lewotyroksynę sodową, syntetyczny odpowiednik endogennego hormonu tarczycy, o kodzie ATC H03AA01. Dostępny jest w 12 dawkach od 12,5 do 200 mikrogramów, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Tabletki mają średnicę około 7 mm, różnią się kolorem i oznaczeniami wytłoczonymi na powierzchni, a większość z nich (poza dawką 12,5 μg) posiada linię podziału umożliwiającą dokładne dzielenie dawki. Substancje barwiące obecne w niektórych dawkach to m.in. żółcień pomarańczowa (E 110), czerwień Allura AC (E 129) oraz tartrazyna (E 102), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwościami.
czerwień Allura AC, działanie farmakodynamiczne, grupa farmakoterapeutyczna, hormon tarczycy, konwersja hormonalna, lewotyroksyna sodowa, lewotyroksyna syntetyczna, metabolizm, narząd obwodowy, receptor T3, substancja barwiąca, tartrazyna, terapia substytucyjna tarczycy, termogeneza, trijodotyronina, zaburzenie czynności tarczycy, żółcień pomarańczowa